Meta, yapay zeka alanındaki yeni patent başvurusuyla teknoloji dünyasında geniş yankı uyandırdı. Şirketin Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Ticari Marka Ofisi’ne sunduğu başvuruya göre geliştirilen sistem, kullanıcıların konuşmalarını, ses tonlarını ve bazı davranışsal ipuçlarını analiz ederek duygusal durumlarını değerlendirebiliyor.
Patent henüz bir ürünün piyasaya sürüleceği anlamına gelmese de, açıklanan detaylar özellikle gizlilik savunucularının dikkatini çekti. Uzmanlar, söz konusu teknolojinin ileride kişiselleştirilmiş reklamlar için kullanılabileceği ihtimalinin ciddi soru işaretleri doğurduğunu belirtiyor.
Meta‘nın Yeni Patenti Nasıl Çalışıyor?
ABD Patent ve Ticari Marka Ofisi’nde yayımlanan başvuruya göre geliştirilen yapay zeka sistemi, belirli anlarda kullanıcının duygusal durumunu analiz etmeye odaklanıyor.
Patentte yer alan bilgilere göre sistem;
- Kullanıcının konuşma biçimini,
- Ses tonunu,
- Gülme veya iç çekme gibi sesli tepkilerini,
- Sözlü ve sözsüz iletişim ipuçlarını,
- Konum ve kullanım alışkanlıklarını
bir araya getirerek kişinin ruh hali hakkında değerlendirmeler oluşturabiliyor.
Başvuruda, bu analizlerin kullanıcıya kendi psikolojik durumu hakkında geri bildirim sunmak amacıyla kullanılabileceği ifade ediliyor.
Yapay Zeka Duygusal Durumu Analiz Edebilecek
Patentte verilen örneklerden biri, sistemin çalışma mantığını daha net ortaya koyuyor.
Buna göre yapay zeka, kullanıcının evden yaptığı bir görüntülü görüşme sırasında kullandığı dili analiz ediyor. Eğer konuşma boyunca daha pasif veya düşük enerjili ifadeler tespit edilirse, sistem bunu duygusal bir gösterge olarak değerlendiriyor.
Toplanan veriler daha sonra belirli dönemler için analiz edilerek kullanıcıya çeşitli geri bildirimler sunulabiliyor.
Örneğin sistemin, “Bu ay minnettarlığınızı daha fazla ifade ettiniz” gibi kişisel değerlendirmeler paylaşabileceği belirtiliyor.
Gizlilik Savunucuları Endişeli
Patent başvurusunun ortaya çıkmasının ardından en sert eleştiriler gizlilik alanında çalışan uzmanlardan geldi.
Teknoloji ve patent analizleriyle tanınan Patentlyze, söz konusu başvuruyu son dönemin en dikkat çekici patentlerinden biri olarak değerlendirdi.
Kuruluş, sistemin sürekli ses analizi ve davranış takibi yapabilme potansiyeline dikkat çekerek bunun yalnızca bir sağlık veya kişisel gelişim aracı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.
Yapılan değerlendirmede, bu yaklaşımın sürekli duygusal gözetim anlamına gelebileceği ifade edildi.
Reklam Teknolojileri Tartışması Yeniden Gündemde
Eleştirilerin merkezinde ise Meta‘nın reklam modeli yer alıyor.
Şirket, uzun yıllardır kullanıcı davranışlarını analiz ederek ilgi alanlarına göre kişiselleştirilmiş reklamlar sunuyor. Açıklanan finansal verilere göre Meta’nın gelirlerinin çok büyük bölümü dijital reklamlardan elde ediliyor.
Bu nedenle bazı uzmanlar, yeni patentte yer alan duygusal analiz teknolojisinin gelecekte reklam hedefleme sistemleriyle entegre edilme ihtimalinden endişe duyuyor.
Özellikle kullanıcıların ruh hâline göre reklam gösterilmesi ihtimali, etik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Çocuklar Ve Gençler İçin Uyarı Geldi
Teknoloji odaklı savunuculuk kuruluşu Fairplay de patentle ilgili dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Kuruluşun yöneticilerinden Josh Golin, söz konusu teknolojinin özellikle çocuklar ve genç kullanıcılar açısından risk oluşturabileceğini ifade etti.
Golin’e göre duygusal açıdan daha hassas kullanıcıların davranışlarının analiz edilmesi ve buna göre reklam gösterilmesi, mevcut gizlilik düzenlemelerinin yetersiz kaldığını bir kez daha ortaya koyuyor.
Bu nedenle çocuklara yönelik veri toplama faaliyetlerinin daha sıkı kurallarla sınırlandırılması gerektiği savunuluyor.
Meta Sessizliğini Koruyor
Patent başvurusunun kamuoyuna yansımasının ardından uluslararası basın kuruluşları Meta‘dan açıklama talep etti.
Ancak şirket, daha önce olduğu gibi patent başvuruları veya henüz geliştirme aşamasındaki teknolojiler hakkında yorum yapmamayı tercih etti.
Uzmanlar ise patent başvurusunda bulunmanın tek başına söz konusu teknolojinin kesin olarak kullanılacağı anlamına gelmediğini hatırlatıyor.
Bununla birlikte, yapay zekâ sistemlerinin kullanıcı davranışlarını giderek daha ayrıntılı analiz edebilmesi, dijital gizlilik ve veri güvenliği tartışmalarının önümüzdeki dönemde de teknoloji dünyasının en önemli gündem maddelerinden biri olacağını gösteriyor.
Kaynak: Independent
