1993 yılında sanat tarihçisi Katlijne von der Stighelen, Viyana’daki Kunsthistorisches Müzesi arşivlerinde gördüğü dev tablo karşısında şaşkına dönmüştü. “The Triumph of Bacchus” adlı bu eser, çıplak bedenlerin betimlendiği çarpıcı bir sahneydi. İlk bakışta hiçbir bilinen ustaya benzemeyen tablo, daha sonra bir kadının eseri olarak kayıtlara geçti.
Aradan geçen 30 yılın ardından bu tablo artık arşivlerde saklı değil. 30 Eylül’de açılan “Michaelina Wautier, Painter” sergisi, sanatçının tüm bilinen eserlerini tek çatı altında topluyor ve onu “eski ustalar” arasında hak ettiği yere taşıyor.
Kadın Sanatçılar İçin Eşi Görülmemiş Bir Ölçek
Sergide, tarihsel tablolar, portreler, natürmortlar ve Beş Duyu gibi alegorik seriler yer alıyor. 2018’deki retrospektiften sonra Wautier’e atfedilen bu beş tablo, Avrupa’da ilk kez sergilenecek. Uzmanlara göre bu ölçek ve çeşitlilikte üretim, kadın barok sanatçılar için neredeyse benzersiz.
Von der Stighelen, “Kadın sanatçılar genellikle çiçek ya da küçük ölçekli resimler yapıyordu. Wautier bu kuralın tek istisnası” diyor.
Biyografisi Hakkında Az Bilgi Var
1604’te Belçika’nın Mons kentinde doğan Michaelina Wautier hakkında çok az şey biliniyor. Kardeşi Charles Wautier de ressamdı ve bazı tablolar uzun süre ona atfedildi. Ancak bugün 35 eser Michaelina’ya ait kabul ediliyor ve çoğu imzalı. Bu eserlerin büyük bölümü, dönemin sanat hamisi Arşidük Leopold Wilhelm’in koleksiyonunda yer aldı.
Erkek Model Çalışan İlk Kadın Ressam
Kadınların akademilere kabul edilmediği dönemde, Wautier’in tablolarındaki beden bilgisi dikkat çekiyor. Özellikle The Triumph of Bacchus, çıplak erkek bedenini gerçek boyutlarda resmeden ilk kadın sanatçı olarak tarihe geçmesini sağladı.
Von der Stighelen, “Vücut detaylarını bu kadar ustalıkla yansıtması, canlı modellerle çalıştığını kanıtlıyor” ifadelerini kullandı.
Modern Duyarlılık: Melankoli ve Gerçekçilik
Serginin küratörleri, Wautier’in yalnızca tekniğiyle değil, eserlerindeki modern duyarlılıkla da dikkat çektiğini söylüyor. “Beş Duyu” serisinde tat ve müzik gibi keyifli anların yanında, çürük yumurta kokusu ya da parmağını kesen bir çocuğun acısı da resmediliyor.
Aynı şekilde The Triumph of Bacchus da zaferden çok karmaşayı yansıtıyor. Ressam, kendisini tabloda figürlerden biri olarak resmetmiş. Bir adam tarafından başı tutulurken, yüzündeki güven dolu ifade ile izleyiciye doğrudan bakıyor. Bu, uzmanlara göre “sanatçı kimliğini ilan eden bir meydan okuma”.
Kadın Barok Sanatının Yeniden Doğuşu
Wautier, İtalyan sanatçı Artemisia Gentileschi gibi isimlerle birlikte barok sanat tarihinde yeniden keşfedilen kadın ustalar arasında yerini aldı. Viyana’daki bu sergi, Michaelina Wautier’in artık görmezden gelinemeyecek kadar güçlü bir sanatçı olduğunu gösteriyor.
