Katar, dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracatçılarından biri olarak, Batılı ülkelere ve enerji şirketlerine kritik bir uyarı yaptı: Bölgedeki jeopolitik gerilimler, doğalgaz arzını sekteye uğratabilir ve küresel ölçekte enerji krizine yol açabilir.
İsrail’in İran’ın dev gaz sahasına düzenlediği saldırının ardından Katar, bu sahayı İran’la paylaşması nedeniyle QatarEnergy tesislerinin de tehdit altında olduğunu vurguladı. Ülkenin enerji bakanı ve QatarEnergy CEO’su Saad Al Kaabi, ABD, İngiltere ve Avrupa ülkelerinin büyükelçileriyle bir araya gelerek, doğalgaz tedarikinde yaşanabilecek olası kesintilere karşı önlem alınması gerektiğini belirtti.
Küresel Arzın %20’si Riskte
Katar’ın LNG operasyonlarında yaşanacak bir kesinti, Doha’nın sahip olduğu dünya çapındaki rezervlerden yapılan gaz ihracatının %20’sine yakınını etkileyebilir. Bu oran, küresel doğalgaz dengesi açısından hayati önemde.
Katar halihazırda yılda 77 milyon ton LNG üretimi gerçekleştiriyor. Ancak North Field genişleme projesiyle bu miktarın %82 oranında artması bekleniyor. Projede, ExxonMobil, ConocoPhillips, Shell, Eni ve TotalEnergies gibi dev enerji şirketlerinin payı bulunuyor. Bu firmalar, aynı zamanda Batılı ülkelerin enerji güvenliğinin omurgasını oluşturuyor.
Reuters’a konuşan diplomatik kaynaklara göre, QatarEnergy bu hafta LNG tankerlerine Körfez’e sadece yüklemeden bir gün önce girmeleri talimatı verdi. Bu önlem, Hürmüz Boğazı’ndaki risklere karşı alınmış bir güvenlik tedbiri olarak yorumlanıyor.
İsrail Saldırıları Katar’ı Da Tehdit Ediyor
Katar, İsrail’in İran’daki doğalgaz tesislerine yönelik saldırısını yalnızca İran’a değil, kendisine yönelik dolaylı bir tehdit olarak değerlendiriyor. Özellikle Buşehr bölgesine yapılacak olası bir saldırının, Basra Körfezi’nde radyoaktif kirlenmeye yol açarak, açık denizde faaliyet gösteren Katar sondaj platformlarını işlevsiz hale getirebileceği belirtiliyor.
Ayrıca, bazı İranlı yetkililer tarafından dile getirilen “Hürmüz Boğazı’nın kapatılması” ihtimali, Katar’ın neredeyse tüm doğalgaz ihracatını riske sokuyor. Zira Katar LNG tankerlerinin Avrupa ve Asya’ya ulaşması için bu boğazdan geçmesi gerekiyor.
Asya Piyasaları İlk Tepkiyi Verdi
Katar’dan gelen uyarı, Asya piyasalarında LNG fiyatlarında %11’lik artışa yol açtı. Cuma günü itibarıyla Asya spot LNG fiyatları mmBtu başına 14 dolara kadar yükseldi. Uzmanlara göre, Asya’daki ithalatçılar arzda yaşanabilecek sıkıntılar nedeniyle Atlantik havzasından daha yüksek fiyatlarla gaz çekmek zorunda kalabilir.
Bu durum, Avrupa ile Asya alıcıları arasında rekabetin sertleşeceğine ve doğalgaz fiyatlarında önümüzdeki aylarda yeni dalgalanmalar yaşanabileceğine işaret ediyor.
Katar: “Pervasızlık Kabul Edilemez”
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid El Ansari, İsrail’in saldırılarını “pervasız bir hamle” olarak nitelendirerek, Katar’ın enerji tesislerinin sadece Körfez’in değil, dünyanın ortak çıkarı olduğunu ifade etti.
North Field gibi dev projelerde faaliyet gösteren şirketlerin uluslararası nitelikte olduğunu belirten Ansari, “Bu sahalarda yalnızca Katar değil, tüm küresel enerji sistemi faaliyet gösteriyor” dedi.
Sakinlik Görünüyor Ama Endişe Derinleşiyor
Şu an için QatarEnergy ihracatında herhangi bir aksama yaşanmadı. Ancak uzmanlara göre, art arda gelen uyarılar, bölgede kırılgan enerji dengelerinin çok daha büyük bir krize dönüşebileceğinin sinyallerini veriyor.
Hem enerji güvenliği hem de jeopolitik istikrar, Körfez’deki gelişmelerle doğrudan bağlantılı. Özellikle Avrupa’nın Rus gazına alternatif olarak yöneldiği Katar kaynaklarının tehdit altında olması, kış aylarında yeni bir enerji krizi riskini beraberinde getirebilir.
