The New York Times, Suudi Arabistan’ın Birleşmiş Milletler liderliğinde yürütülen plastik kirliliğiyle mücadele görüşmelerini yavaşlattığını ortaya koydu. Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı olan ülke, plastiğin üretiminden kullanımına kadar olan süreçte ciddi düzenlemelere karşı çıkarak küresel bir anlaşmaya yönelik ilerlemeyi engelliyor.
Busan’da Kritik Görüşmeler ve Suudi Arabistan’ın İtirazları
170 ülkeden delegeler, Güney Kore’nin Busan kentinde plastik kirliliği sorununa küresel bir çözüm bulmak için bir araya geldi. Ancak Suudi Arabistan ve bazı diğer petrol üreticisi ülkeler, plastik üretimini azaltmaya yönelik küresel hedeflere ve plastiğin içerdiği sağlığa zararlı kimyasalların yasaklanmasına karşı çıktı. Suudi yetkililer, bu tür düzenlemelerin sanayileri cezalandıracağını savunarak görüşmelerde ilerleme kaydedilmesini engelledi.
Görüşmeler sırasında Suudi delegeler, uygulama maliyetlerini kimin finanse edeceği gibi kritik noktalarda metinden bazı paragrafların çıkarılmasını talep etti. Ayrıca, her kararda oybirliği şartı talep ederek prosedüre dair itirazlarını sık sık dile getirdi.
Uluslararası Tepkiler Artıyor
Busan’daki toplantılarda diğer ülkelerden delegeler, Suudi Arabistan’ın süreci yavaşlatma çabalarına sert tepki gösterdi. Dominik Cumhuriyeti delegesi José Ramón Reyes López, “Ülkelerin müzakereleri geciktirdiğini görüyoruz. Bu kabul edilemez,” derken, Kolombiya Çevre Bakan Yardımcısı Mauricio Cabrera Leal, bazı tarafların gecikmelere neden olduğunu belirtti. Ancak bu ülkeler, Suudi Arabistan’ın adını açıkça belirtmedi.
Buna karşılık Suudi delegesi Abdulrahman Al Gwaiz, zaman kısıtlamalarının anlaşmanın kapsamlı olmasını engelleyebileceğini ifade etti. Kuveyt delegesi Salman Alajmi ise, görüşmelere “iyi niyetle” katıldıklarını savundu.
Plastiklerin Geleceği: Petrol Üreticilerinin Stratejisi
Petrol talebinin azalması ve elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte plastikler, petrol ihraç eden ülkeler için daha kritik bir sektör haline geldi. Suudi Arabistan, petrol ekonomisini çeşitlendirmek amacıyla plastiği büyüme alanlarından biri olarak konumlandırıyor. 2030 Vizyonu stratejisinde petrokimya sektörü önemli bir yere sahip.
Aramco gibi dev petrol şirketleri, plastiklerin kimyasallar ve çevresel etkilerle ilgili artan düzenlemelerden nasıl etkilenebileceğini risk faktörleri arasında değerlendiriyor. Uzmanlar, Suudi Arabistan’ın küresel düzenlemelere karşı açık bir strateji izlediğini belirtiyor.
Plastik Kirliliğiyle Mücadelede Çıkmaz
Birleşmiş Milletler’in plastik üretimini azaltmaya yönelik küresel bir hedef belirleme çabaları, Suudi Arabistan’ın itirazları nedeniyle yavaş ilerliyor. 100’den fazla ülke, plastik polimerlerin üretiminin azaltılmasını savunurken, Suudi Arabistan ve müttefikleri bu yaklaşımı kabul etmiyor.
Ekvadorlu başkan Luis Vayas Valdivieso, çıkmazı aşmak için iki alternatif içeren bir anlaşma taslağı sundu:
- Plastik üretimini azaltmaya yönelik küresel bir hedef
- Plastik üretimine yönelik hiçbir kısıtlama olmaması
Bu iki seçenek arasında hâlâ bir uzlaşma sağlanamamış durumda.
Gelecekte Ne Olacak?
Görüşmelerin ertelenmesi, müzakerelerin petrol üreticisi ülkelerden bağımsız bir forumda sürdürülmesi ya da etkisiz bir uzlaşma metniyle sürecin tamamlanması gibi üç olasılık tartışılıyor. Uzmanlar, petrol üreticisi ülkelerin baskısının, plastik kirliliğiyle küresel mücadelede ciddi bir engel oluşturduğunu vurguluyor.
