Okuma alışkanlığı, akıllı telefonların dikkat üzerindeki etkisi nedeniyle zayıflayan kişiler için yeniden yapılandırılabilir mi? The Guardian’da yayımlanan yazıda bir romancı, koşudaki “koltuktan 5K’ya” programına benzer sekiz haftalık bir okuma planı fikrinden söz etti.
Yazar, e-postalar, mesajlar ve sosyal medya paylaşımları gün boyunca okunurken bir kitabın başına oturup uzun süre odaklanmanın daha zor hâle geldiğini belirtti. Daha önce romanlardan kurgu dışı eserlere, klasiklerden çağdaş kitaplara kadar farklı türleri kapsayan düzenli bir okuma hayatına sahip olan kişilerin bu alışkanlığı farkında olmadan kaybettiğini ifade etti.
Kendisinin de eskisine göre daha az okuduğunu söyleyen romancı, BBC’de düşünce üzerine programlar sunduğunu ve hâlâ kitap satın aldığını, kütüphanelerden kitap aldığını ya da kendisine gönderilen kitapları okuduğunu aktardı. Buna rağmen okumanın daha fazla çaba gerektirdiğini ve alışkanlığın önceki kadar istikrarlı olmadığını kaydetti.
Akıllı Telefonlar Ve Dikkat Sorunu
Yazar, halk sağlığı uzmanı olan bir doktor arkadaşıyla yaptığı konuşmada akıllı telefonların boyut ve biçim bakımından bir paket sigarayı andırdığını söyledi. İkili, ucuz ve seri üretim sigaraların Birinci Dünya Savaşı sırasında yaygınlaşmasıyla tütün kaynaklı halk sağlığı krizinin nasıl büyüdüğünü konuştu.
Yazıya göre pandemi döneminde yüz yüze iletişimin ve fiziksel temasın azalması, insanların akıllı telefonlara daha fazla bağlanmasına yol açtı. Yazar, bunun kişisel bir kusur olmadığını ancak okuma alışkanlığını yeniden kazanmak için bireysel adımlar atılması gerektiğini savundu.
Arkadaşı, okuma için koşudaki “couch to 5k” programına benzer bir antrenman planı hazırlanmasını diledi. Bu fikir üzerine düşünmeye başlayan yazar, okuma alışkanlığının yeniden kazanılması için kişilerin kendi başlarına yapabileceklerine odaklanmaları gerektiğini belirtti.
Okuryazarlık Sorunu
Yazıda, kitap okumama sorununa ilişkin çeşitli bulgulara da değinildi. Öğrencilerin üniversiteye bir kitabın tamamını okuyamadan geldiğinin öne sürüldüğü, OECD’nin 2024 tarihli bir raporunda ise gelişmiş ülkelerin çoğunda okuryazarlığın gerilediği veya durağanlaştığının belirtildiği aktarıldı.
James Marriott’un yakında yayımlanacak The New Dark Ages adlı kitabında, okuryazarlık eksikliğinin toplumsal sonuçlarını ele aldığı ifade edildi. Marriott’a göre düzenli okumayan kişiler karmaşık fikirleri takip etmekte ve bu fikirlerdeki sorunları fark etmekte zorlanabilir; basit sloganlara ve dedikodulara daha açık hâle gelebilir.
Yazar, telefonlardaki yararlı hizmetlerin zararlı özelliklerden arındırılmasını sağlayacak düzenlemeler için siyasi irade gerektiğini savundu. Böyle bir adım atılana kadar kişilerin kendi okuma alışkanlığı için yapabileceklerine odaklanması gerektiğini belirtti.
