Birmingham’da kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalan tarihi bir yüzme havuzunu savunmak isteyen 118 kişi, mayolarını giyerek boş havuzun içinde buluştu. Güneşin açması için bir saat bekleyen kalabalığın fotoğrafı, aradan 12 yıl geçmesine rağmen dayanışmanın en güçlü simgelerinden biri olarak yeniden gündeme geldi.
İngiltere’nin Birmingham kentinde 2014 yılında çekilen sıra dışı bir fotoğraf, yalnızca estetik gücüyle değil, arkasındaki toplumsal hikâyeyle de dikkat çekiyor. İtalyan fotoğrafçı Attilio Fiumarella tarafından çekilen karede, farklı yaşlardan ve toplumsal kesimlerden 118 Birminghamlı, boşaltılmış tarihi bir yüzme havuzunun içerisinde mayolarıyla yan yana duruyor.
Fotoğrafın merkezinde ise kapanma tehlikesi altındaki Moseley Road Baths bulunuyor. Bir dönem bölge halkının yüzmeyi öğrendiği, dans etkinliklerine katıldığı ve bir araya geldiği tarihi yapı, bakımsızlık ve finansman yetersizliği nedeniyle geleceği belirsiz hale gelen önemli bir kamusal mekândı.
Yıllar içerisinde uluslararası ödüllere değer görülen fotoğraf, bugün restorasyon için gerekli finansmanın bulunması ve Londra’daki önemli bir serginin programına alınmasıyla yeniden konuşulmaya başlandı.
Her Şey Otobüs Yolculuğunda Başladı
Fotoğrafçı Attilio Fiumarella, 2013 yılında Birmingham kentine taşındıktan sonra şehir merkezine giderken her gün aynı tarihi binanın önünden geçiyordu. Yapının cephesindeki üç farklı giriş, Fiumarella’nın dikkatini çekmişti. Bu kapılar geçmişte birinci sınıf, ikinci sınıf ve kadın ziyaretçiler için ayrı ayrı kullanılıyordu.
Merakına yenik düşen fotoğrafçı, bir gün otobüsten inerek binayı ziyaret etti. İçeride karşılaştığı bir görevli ona yapının tarihini, burada yüzmeyi öğrenen insanları ve havuzun geçmişte üstlendiği farklı görevleri anlattı.
Edward dönemi mimarisinin önemli örneklerinden biri olan Moseley Road Baths, 1907 yılında açılmıştı. Tarihi yapı, İngiltere’de faaliyetini uzun yıllar sürdüren en eski ve koruma altındaki yüzme tesislerinden biri olarak kabul ediliyor. Ancak Fiumarella’nın binayı keşfettiği dönemde ana gala havuzu uzun süredir kullanılmıyor, yapı ise ciddi bir restorasyona ihtiyaç duyuyordu.
Boş havuzun görkemli mimarisinden etkilenen Fiumarella, bu alanı yeniden insanlarla doldurmaya karar verdi. Böylece başlangıçta kişisel bir merakla başlayan ziyaret, kentin hafızasına kazınacak büyük bir topluluk projesine dönüştü.
118 Kişi Aynı Fotoğraf İçin Bir Araya Geldi
Fiumarella, yerel bir topluluk desteği alarak havuzu kullanan insanlar ile tarihi bina arasındaki ilişkiyi anlatan bir portre projesi hazırladı. Projenin son karesi için bölgedeki yüzücülere, ailelere ve mahalle sakinlerine çağrı yapıldı.
Friends of Moseley Road Baths üyeleri katılımcıların bulunmasına yardımcı olurken, Fiumarella da çevrede el ilanları dağıtarak insanları çekime davet etti. Çağrıya 118 kişi yanıt verdi.
20 Temmuz 2014’te gerçekleşen çekim günü katılımcılar mayolarını giyerek boş gala havuzuna indi. Yaşlılar, çocuklar, gençler ve farklı kökenlerden mahalle sakinleri, havuzun tabanında oluşturulan sıralara yerleştirildi.
Fotoğrafçı için risk oldukça büyüktü. Çünkü çekimde ilk kez geniş formatlı bir fotoğraf makinesi kullanıyordu ve bütün çalışma tek bir film karesinin doğru şekilde pozlanmasına bağlıydı. Katılımcıların geçici bir merdivenle havuza indirilmesi ve 118 kişinin aynı kompozisyon içerisinde yönlendirilmesi de kapsamlı bir organizasyon gerektiriyordu.
Güneş İçin Bir Saat Beklediler
Çekimin en zorlu bölümü ise hava koşulları oldu. Fiumarella, sabah saatlerinde pencerelerden giren güneş ışığının havuzun içinde sağdan sola doğru ilerlediğini önceden hesaplamıştı. Fotoğrafta istediği mimari derinliği oluşturabilmek için tam olarak bu ışığa ihtiyacı vardı.
Ancak çekim günü gökyüzü bulutluydu. Mayolarıyla boş havuzda bekleyen 118 kişi, güneşin ortaya çıkması için yaklaşık bir saat boyunca yerlerinden ayrılmadı. Bekleyiş uzadıkça katılımcılar arasında huzursuzluk başlasa da çekimin son dakikalarında güneş bulutların arasından çıktı.
Fiumarella, yalnızca birkaç dakika süren uygun ışık koşullarından yararlanarak fotoğrafı çekmeyi başardı. Ortaya çıkan karede havuzun yüksek tavanı, kemerli metal taşıyıcıları ve simetrik mimarisi, sıralar halinde duran insanlarla birleşti.
Fotoğrafçı, kompozisyonu oluştururken Çin’deki ünlü Terrakotta Ordusu’ndan esinlendiğini belirtti. Ancak fotoğraf zamanla mimari bir çalışmanın ötesine geçerek dayanışma fotoğrafı niteliği kazandı.
Bir Fotoğraftan Daha Fazlasına Dönüştü
Karede yer alan insanların büyük bölümü fotoğrafçıyı daha önce tanımıyordu. Buna rağmen önem verdikleri kamusal bir alanı savunmak için çağrıya yanıt verdiler ve uzun süre mayolarıyla boş havuzda beklediler.
Fiumarella’ya göre fotoğrafın temel mesajı, insanların ortak bir değer için yan yana gelebilmesiydi. Fotoğrafçı, çalışmayı bir direniş ve toplumsal dayanışma eylemi olarak değerlendirdi.
Kare, 2020 yılında Portrait of Humanity ödülünü kazandı. Aradan geçen yılların ardından yeniden ilgi görmesinin nedenlerinden biri de kamusal alanların korunması, yerel toplulukların karar süreçlerine katılması ve insanların ortak hedefler etrafında birleşmesiyle ilgili tartışmaların güncelliğini koruması oldu.
Fotoğrafın anlattığı hikâye, “Buradayız, birlikteyiz ve inandığımız bir şey için ayağa kalkıyoruz” düşüncesinde birleşiyor. Bu nedenle eser yalnızca Moseley Road Baths binasını değil, o binaya sahip çıkmak isteyen bütün bir mahallenin iradesini temsil ediyor.
Tarihi Havuz İçin Milyonlarca Sterlinlik Restorasyon
Topluluk tarafından yıllarca sürdürülen kampanya sonuç verdi. Moseley Road Baths, restorasyon çalışmalarının ikinci aşaması için gerekli finansmanı 2026 yılında tamamladı. National Lottery Heritage Fund tarafından sağlanan 9,27 milyon sterlinlik hibe, ikinci aşama için oluşturulan yaklaşık 16 milyon sterlinlik finansman paketinin tamamlanmasını sağladı.
Daha geniş kapsamlı “Diving In” projesi ise tarihi hamam kompleksiyle komşu Balsall Heath Kütüphanesi’ni kapsayan 32,7 milyon sterlinlik bir dönüşüm programı olarak yürütülüyor.
Restorasyon tamamlandığında 20 yılı aşkın süredir yüzme amacıyla kullanılmayan gala havuzunun yeniden açılması planlanıyor. Binadaki ikinci havuzun etkinlik alanına dönüştürülmesi, kadınlara ayrılmış eski özel banyo bölümünde bir sağlık ve iyi yaşam merkezi kurulması ve yapının arka bölümünde peyzaj alanı oluşturulması hedefleniyor.
Yapı çalışmalar nedeniyle geçici olarak kapalı tutulurken, ikinci aşama restorasyon sürecinin 2028’e kadar devam etmesi öngörülüyor.
Fotoğraf Saatchi Gallery’de Sergilenecek
Attilio Fiumarella, fotoğrafıyla Royal Photographic Society tarafından düzenlenen 167. Uluslararası Fotoğraf Sergisi’ne seçilen isimler arasında yer aldı.
Dünyanın en uzun süredir devam eden fotoğraf sergilerinden biri olarak tanımlanan etkinlik, 7 Ağustos ile 11 Eylül 2026 tarihleri arasında Londra’daki Saatchi Gallery’de gerçekleştirilecek. Sergiye 5 bin 200’den fazla fotoğrafçı başvururken, 48 sanatçıya ait toplam 113 baskı programa kabul edildi.
Çevre, kimlik, çatışma, hafıza, aile, kültür ve topluluk gibi temalara odaklanan sergi ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek. Fiumarella’nın 118 Birminghamlıyı bir araya getiren çalışması da topluluk ve kamusal alan ilişkisini anlatan en dikkat çekici eserlerden biri olacak.
Kaynak: The Guardian
