Premier Lig, 2025-2029 dönemini kapsayan yeni Birleşik Krallık yayın hakları anlaşmasıyla 6,7 milyar sterlin kazanacak. Bunun 6,4 milyar sterlini canlı yayın, 300 milyon sterlini ise özet haklarından geliyor. Ancak bu rakamlar, enflasyona göre düzeltildiğinde 2016-2019 dönemine kıyasla yüzde 31’lik bir gelir kaybı anlamına geliyor. Yıllık bazda bu, 765 milyon sterlinlik dev bir düşüşe denk geliyor.
Yayıncılar artık “artış” yerine mevcut konumlarını koruma peşinde. Teknoloji devlerinin çekilmesi, TNT Sports’un Sky Sports karşısında “güçlü ikinci” olmayı yeterli görmesi, rekabeti zayıflatarak fiyat artışlarını frenliyor.
İzleyici Sayısında Endişe Verici Azalma
2024-2025 sezonunda Sky Sports ve TNT Sports’un canlı yayınladığı maçların ortalama izlenme oranı, bir önceki sezona göre yüzde 14 düştü. Oakwell Sports Advisory’den Nic Hamer, “İç pazarda büyümenin zirvesine ulaşıldı” diyor.
1992’de kurulduğundan bu yana küresel krizleri, siyasi değişimleri ve Şampiyonlar Ligi format dönüşümlerini atlatan Premier Lig, şimdi şu soruyla karşı karşıya: Popülerliğin zirvesi geride mi kaldı?
Altın Çağdan Durgunluğa
1992’de eski Birinci Lig’in son sezonunda kulüplerin toplam yayın geliri sadece 11 milyon sterlindi. 2016-2017’de bu rakam 1,73 milyar sterline çıktı. Sky Sports’un öncülüğü, BT Sport’un girişi ve Amazon’un kısa süreli hamlesi fiyatları artırmıştı. Ancak 2025-2026 sezonunda teknoloji devleri yayın listesinden tamamen çıkacak.
Analist Francois Godard, “Yayıncılar değişebilir ama fiyatların artması için bir neden yok” diyerek mevcut durgunluğa dikkat çekiyor.
Z Kuşağı ve Değişen İzleme Alışkanlıkları
Z kuşağı büyük maçlara ilgi gösterse de, “ekrana bağlı kalma süresi” her yıl yüzde 3 azalıyor. YouTube özetleri ve sosyal medya kaçak yayınları, yayıncıların gelirlerini baltalıyor. Sadece İngiltere’de 2023’te 4 milyon kişinin kaçak yayın izlediği tahmin ediliyor. Premier Lig’in buradaki kaybı yılda yaklaşık 200 milyon sterlin.
Uluslararası Pazarın Önemi
2022’de Premier Lig tarihinde ilk kez yurt dışı yayın haklarından elde edilen gelir, iç pazar gelirlerini geçti. 2025-2029 döneminde uluslararası gelirde yüzde 27 artış bekleniyor. Ancak ABD gibi bazı büyük pazarlarda izlenme oranları geriliyor. Ayrıca Şampiyonlar Ligi’nin genişleyen formatı, yabancı yayıncıların bütçelerini zorlayabilir.
Saha Sonuçları da Etkili
Son iki sezonda Premier Lig’e yükselen altı takımın tamamının bir yıl içinde küme düşmesi, rekabet dengesini zayıflatıyor. Zirvede ise geçen sezon Liverpool’un rahat şampiyonluğu, izleyiciyi ekran başında tutamadı. Kar-zarar ve sürdürülebilirlik kuralları, yeni yatırımcıların (örneğin Newcastle) harcama gücünü sınırlıyor.
Kulüplerin Yeni Yol Haritası
2016-2017’de kulüplerin gelirlerinin yüzde 60’ı yayın haklarından geliyordu. Bu oran geçen yıl yüzde 52’ye düştü ve daha da gerilemesi bekleniyor. Bu nedenle kulüpler, maç günü gelirleri ve ticari anlaşmalar üzerinden yeni modeller geliştirmek zorunda. Tottenham, yüksek maç günü geliriyle öne çıkarken Everton, yeni stadyum projeleriyle gelirini artırmayı hedefliyor.
Premier Lig’in Geleceği
Bazı ekonomistler, Premier Lig’in kendi dijital yayın platformunu kurabileceğini, hatta La Liga örneğinde olduğu gibi yurt dışında lig maçları oynatma fikrinin güçlenebileceğini belirtiyor. Kesin olan şu ki; Premier Lig artık iç pazardaki yayın gelirine bel bağlayamaz. Gelecek, yaratıcı gelir modelleri geliştiren kulüplerin ellerinde şekillenecek.
Kaynak: Telegraph
