İran Meclisi, küresel enerji taşımacılığının kilit noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın kapatılması yönünde karar aldı. Bu adım, sadece Ortadoğu değil, tüm dünya ekonomisini etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Kararın son aşamasında İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi bulunuyor.
Hürmüz Boğazı Neden Kritik Bir Nokta?
Hürmüz Boğazı, dünya çapında kullanılan petrolün yaklaşık %20’sinin geçtiği stratejik bir deniz yolu. Başta Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve İran olmak üzere birçok OPEC üyesi ülke, petrol ihracatını bu dar geçit üzerinden gerçekleştiriyor.
Aynı zamanda Katar’ın ürettiği sıvılaştırılmış doğalgazın neredeyse tamamı da bu güzergâhtan dünyaya ulaştırılıyor. Bu yönüyle boğazın geçici bir süreyle bile kapanması, enerji piyasalarında panik havası yaratabilir.
İran Kararı Neden Şimdi Aldı?
İran’ın bu adımı atmasında, son dönemde artan bölgesel gerilimlerin etkili olduğu değerlendiriliyor. Özellikle İsrail’in gerçekleştirdiği saldırılar ve Batı’dan gelen ekonomik yaptırımlar, Tahran yönetiminin sert bir yanıt verme ihtiyacını doğurdu.
Ancak Meclis kararı nihai değil; son sözü İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi söyleyecek. Yine de alınan bu karar, uluslararası petrol fiyatlarını anında etkileyebilecek kadar kritik bir gelişme olarak görülüyor.
Hürmüz Boğazı Kapatılırsa Ne Olur?
Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması halinde günlük 20 milyon varil petrolün sevkiyatı aksayabilir. Bu da küresel enerji piyasalarında derin bir krize yol açabilir.
JP Morgan, geçtiğimiz haftalarda yayımladığı notta, böyle bir senaryonun gerçekleşmesi halinde petrol fiyatlarının varil başına 120 ila 130 dolar seviyesine çıkabileceğini belirtmişti.
Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aykut Lenger, bu ihtimalin bile piyasaları gerdiğini belirterek, “Boğazın kapatılması olasılığı, şu anda bile finansal piyasalarda fiyatlara baskı yapıyor. Gerçekleşmesi durumunda ise arz krizi yaşanır” değerlendirmesinde bulundu.
İran: Petrol Sevkiyatında Sorun Yok
İsrail’in son saldırıları sonrası İran Petrol Bakanlığı, enerji altyapısının zarar görmediğini ve petrol akışında bir sorun yaşanmadığını açıkladı. Yapılan resmi açıklamada, rafineriler ve petrol depolama tesislerinin saldırılardan etkilenmediği belirtildi.
Ancak buna rağmen piyasalar, jeopolitik risk primi nedeniyle daha fazla tedirgin hale geldi. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak herhangi bir askeri çatışmanın ya da kapatmanın, sadece enerji fiyatlarını değil, küresel ticaret dengelerini de altüst edebileceği konusunda uyarıyor.
