Türkiye turizm sektöründe dengeleri etkileyebilecek önemli bir hukuki adım atıldı. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB), aralarında Airbnb, Expedia ve Hotels.com gibi küresel ölçekte faaliyet gösteren platformların da bulunduğu çok sayıda çevrim içi seyahat sitesi hakkında erişim engeli talebiyle dava açtığını duyurdu. Birlik, söz konusu platformların Türkiye’de mevzuata aykırı, kayıt dışı ve denetimsiz şekilde faaliyet yürüttüğünü savunuyor.
Bu gelişme, dijital turizm platformları ile geleneksel seyahat acentaları arasındaki uzun süredir devam eden tartışmayı yeniden gündeme taşırken, alınacak hukuki kararların sektörde önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
TÜRSAB’ın Hukuki Süreç Başlatma Gerekçesi
TÜRSAB tarafından yapılan açıklamada, 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’na dikkat çekildi. Buna göre, Türkiye sınırları içerisinde satış, pazarlama, tanıtım ve rezervasyon faaliyetlerinin yalnızca TÜRSAB üyesi seyahat acentaları aracılığıyla yürütülebileceği vurgulandı. Ancak Birlik, birçok yurt dışı merkezli dijital platformun Türkiye’de herhangi bir şirket kuruluşu olmadan faaliyet gösterdiğini ifade etti.
Açıklamada, bu platformların belgesiz, vergisiz ve devlet denetimi dışında çalışarak pazarda ciddi bir hakimiyet kurduğu belirtildi. Bu durumun ise hem yasal yükümlülüklerini yerine getiren seyahat acentaları açısından haksız rekabet yarattığı hem de turizm sektöründe kayıt dışılığı artırdığı savunuldu.
Kayıt Dışı Faaliyet Ve Haksız Rekabet Vurgusu
TÜRSAB, söz konusu seyahat sitelerinin sunduğu dijital kolaylıklarla tüketicileri kendilerine çektiğini kabul etmekle birlikte, bu durumun hukuki boşlukları örtmediğini belirtiyor. Birliğe göre, bu platformlar Türkiye’de resmi bir muhatap sunmadığı için tüketicilerin yaşadığı sorunlarda hak arama mekanizmaları büyük ölçüde işlevsiz kalıyor.
Öte yandan, TÜRSAB üyesi seyahat acentaları, vergi, belge, sigorta ve denetim gibi çok sayıda yasal yükümlülüğü yerine getirirken, bu platformların aynı kurallara tabi olmadan faaliyet göstermesi sektörde adil rekabet ortamını zedeliyor. Birlik, açılan davanın bu dengesizliği ortadan kaldırmayı amaçladığını ifade ediyor.
Tüketici Mağduriyetlerinin Önlenmesi Hedefleniyor
Birlik açıklamasında, davanın yalnızca meslek örgütü çıkarlarını korumaya yönelik olmadığı özellikle vurgulandı. TÜRSAB, denetimsiz faaliyetlerin yol açabileceği tüketici mağduriyetlerinin de önüne geçilmesinin temel hedeflerden biri olduğunu belirtti. Devlet gözetimi dışında kalan işlemlerin, rezervasyon iptalleri, ödeme sorunları ve hizmet uyuşmazlıkları gibi durumlarda ciddi sorunlara yol açabildiğine dikkat çekildi.
Bu nedenle, açılan hukuki sürecin hem turizm sektörünün düzenlenmesi hem de tüketici haklarının korunması açısından kritik bir adım olduğu ifade ediliyor. Birlik, benzer şekilde faaliyet gösteren tüm platformlara karşı hukuki mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceğini de kamuoyuna duyurdu.
Erişim Engeli Talep Edilen Seyahat Siteleri
TÜRSAB, dava kapsamında erişim engeli talep ettiği çevrim içi seyahat platformlarını da kamuoyuyla paylaştı. Listede yer alan ve yurt dışı merkezli olduğu belirtilen siteler şunlar:
- Airbnb
- Expedia
- GetYourGuide
- Viator
- Isango
- ToursByLocals
- Agoda
- Trip.com
- Hotels.com
- Musement
Turizm Sektöründe Olası Etkiler
Uzmanlara göre, dava sonucunda alınacak karar yalnızca bu platformları değil, Türkiye’deki dijital turizm ekosistemini de doğrudan etkileyecek. Erişim engeli kararı çıkması halinde, yabancı merkezli seyahat sitelerinin Türkiye’deki faaliyetlerini yeniden yapılandırmak zorunda kalabileceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte, sektör temsilcileri bu sürecin yasal uyum ve şeffaflık açısından bir dönüm noktası olabileceğini ifade ediyor.
