ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ithalatına getirdiği yüzde 145’lik ek gümrük vergisi, özellikle oyuncak sektörünü derinden sarsmaya başladı. Dünyaca ünlü oyuncak üreticisi Mattel, fiyat artışına gideceğini açıklarken, küçük üreticiler iflas riskiyle karşı karşıya. Sektör, noel öncesi kriz sinyalleri verirken, ABD piyasasında büyük bir daralma beklentisi oluştu.
Trump: “Belki çocukların artık 30 yerine iki bebeği olur”
ABD Başkanı Trump, birkaç hafta önce yaptığı açıklamada, yeni ithalat vergilerinin etkisini küçümseyerek, “Belki çocukların artık 30 oyuncak bebeği yerine sadece iki tanesi olur. Ve onlar da birkaç dolar daha pahalı olur” ifadelerini kullanmıştı. Ancak oyuncak sektörünün içinden gelen rakamlar, bu açıklamanın çok ötesinde bir tabloyu ortaya koyuyor.
Mattel’den ilk tepki: Fiyatlar artıyor, tahminler askıya alındı
Barbie’nin üreticisi Mattel, Çin’e getirilen yüksek vergilerin ardından ABD’de oyuncak fiyatlarını artıracağını duyurdu. Şirketin açıklamasına göre, Mattel’in ürünlerinin yaklaşık %20’si Çin’de üretiliyor ve bu oran 2026’ya kadar %15’in altına düşürülmek isteniyor. Ancak şirket, ticaret politikalarındaki belirsizlikler nedeniyle mali öngörülerini askıya aldı.
Mattel, bu kararı alan tek şirket değil. General Motors, UPS, Snap gibi büyük markalar da benzer şekilde mali rehberliklerini geri çekti. Mattel ayrıca “makroekonomik belirsizlikler ve agresif vergi politikaları” nedeniyle ABD tüketici harcamalarının tahmin edilmesinin zorlaştığını ifade etti.
Çin üretiminin hakimiyeti sektörü çaresiz bıraktı
ABD’de satılan oyuncakların yaklaşık %80’i Çin’de üretiliyor. Dolayısıyla Çin’e yönelik gümrük tarifeleri doğrudan tüketici fiyatlarına yansıyor. Oyuncak sektörünün çatı kuruluşu olan The Toy Association, özellikle yıl sonuna doğru noel alışveriş döneminde büyük sıkıntılar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Küçük üreticiler kırılma noktasında
Toy Association tarafından yapılan bir ankete göre, ABD’de faaliyet gösteren 410 küçük oyuncak üreticisinden neredeyse yarısı, yürürlükteki vergiler nedeniyle birkaç hafta veya ay içinde iflas riskiyle karşı karşıya. Üreticilerin büyük bir kısmı, siparişlerini şimdiden iptal etmiş durumda.
“Fiyat artışı kaçınılmaz ama tüketici ne yapacak?”
CFRA Research analisti Zach Warring, Mattel’in vergilerden korunmak için Çin’deki üretimi ABD dışına yönlendirme ihtimali olduğunu belirtiyor. Ayrıca fiyat artışıyla kar marjlarını korumak mümkün olabilir. Ancak Warring şu soruyu da gündeme getiriyor: “ABD’li tüketiciler daha pahalı oyuncaklara razı olacak mı? Yoksa raflar dolup indirime mi mahkûm kalacak?“
Oyuncak sektörünün karşılaştığı bu mali baskı, yalnızca firmaların değil, tüketicilerin, özellikle de çocuklu ailelerin bütçelerini doğrudan etkileyebilir. Yükselen fiyatlar ve azalan ürün çeşitliliği, 2025 yılı sonunda oyuncak pazarında ciddi bir daralmaya yol açabilir.
