ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, aylar süren sessizliğin ardından yaptıkları ilk telefon görüşmesinde TikTok anlaşması üzerinde ilerleme kaydedildiğini açıkladı. Liderlerin altı hafta içinde Güney Kore’de yüz yüze görüşerek ticaret, Rusya-Ukrayna savaşı ve sentetik uyuşturucular konularını da ele alması bekleniyor.
TikTok’un Geleceği Masada
Trump, Oval Ofis’te yaptığı açıklamada, “TikTok anlaşması yoluna girdi, Xi onayladı” ifadelerini kullandı. Ancak Çin tarafı, resmi bir mutabakat yerine şirketin kendi kararlarına saygı duyulması gerektiğini vurgulayan daha temkinli bir açıklama yaptı.
ABD Kongresi, ByteDance’in TikTok’un ABD varlıklarını satmaması halinde uygulamanın 2025 başında yasaklanmasını kararlaştırmıştı. Bu nedenle anlaşma, TikTok’un ABD’de varlığını sürdürebilmesi için kritik önem taşıyor.
Sahiplik ve Algoritma Kontrolü Tartışması
Trump, anlaşmanın detaylarının hâlâ müzakere edildiğini, özellikle algoritma kontrolü ve şirketin sahiplik yapısının en hassas konular olduğunu söyledi. ABD’nin, TikTok’un algoritması üzerinde “çok sıkı kontrol” kuracağını belirten Trump, hükümetin anlaşmadan milyarlarca dolarlık bir aracılık ücreti alabileceğini de dile getirdi.
Reuters’ın haberine göre, TikTok’un ABD varlıkları Amerikan şirketlerine devredilecek; ancak uygulama yine ByteDance’in geliştirdiği algoritmayı kullanmaya devam edecek. Bu durum, Pekin’in olası nüfuz alanı nedeniyle Kongre’de soru işaretleri yaratıyor.
Ticaret ve Savaş Gündeminde
Telefon görüşmesi sırasında taraflar sadece TikTok’u değil, ticaret savaşlarını, fentanyl üretimiyle mücadeleyi ve Rusya’nın Ukrayna işgalini de konuştu. Trump, Xi’nin savaşın sonlanmasını istediğini söyledi. Ancak Çin’in açıklamasında bu konuya dair net bir ifade yer almadı.
Trump’ın erken 2026’da Pekin’i ziyaret edeceği, Xi’nin ise ilerleyen dönemde ABD’ye geleceği de doğrulandı. Liderler ayrıca 31 Ekim’de Güney Kore’nin Gyeongju kentinde yapılacak APEC Zirvesi kapsamında görüşecek.
Tarife Savaşı Devam Ediyor
Trump yönetimi, göreve yeniden geldiği ocaktan bu yana Çin mallarına üç haneli tarifeler getirdi. Bu karar, iki ülke arasındaki ticarette yeni gerilimler doğurdu. Mayıs ayından itibaren geçici uzlaşılarla gerginlik azalsa da, hem ABD hem Çin ekonomisinde yavaşlama belirtileri sürüyor.
Kamuoyu ve Tepkiler
Çinli sosyal medya kullanıcıları ve bazı vatandaşlar, ABD’nin iyi niyetine şüpheyle yaklaşarak Washington’un “her zaman liderlik iddiasında olduğunu” savundu. ABD tarafında ise anlaşmanın TikTok kullanıcıları için siyasi iletişim açısından kritik olduğu, uygulamanın kapatılmasının büyük tepki doğuracağı belirtiliyor.
