İngiltere’nin başkenti Londra’da, sosyal konut politikalarında tarihi bir değişikliğe gidildi. Westminster Belediyesi, geçmişte uygulanan sınırlı süreli kira sözleşmelerini kaldırarak ömür boyu konut güvencesi sağlayan yeni bir sistem başlattı. Artık sosyal konutta yaşayan kiracılar, gelir durumları değişse bile evlerinden çıkarılamayacak.
Bu adım, 2015 yılında rafa kaldırılan süresiz kira sözleşmesi modelinin güncellenmiş ve güçlendirilmiş versiyonu olarak değerlendiriliyor.
Kira Sözleşmeleri Artık Hayat Boyu Sürecek
Belediye kararı doğrultusunda, hem mevcut kiracılar hem de yeni yerleşen aileler için belirsiz süreli kira sözleşmeleri uygulanacak. Buna göre:
- Kiracılar, sözleşmeye uygun davrandıkları sürece evlerinde yaşamaya devam edebilecek.
- Hak devri mümkün olacak; kiracının vefatı durumunda, eşi ya da birinci derece yakını konutta kalma hakkını devralabilecek.
- Kiracılar, daha küçük veya daha uygun bir konuta taşınmak istediklerinde esneklik kazanacak.
- Tahliye ancak ciddi sözleşme ihlalleri durumunda mümkün olabilecek.
Eleştiriler ve Destekler: Karar Siyasi Tartışma Yarattı
Westminster Muhafazakâr Grup Lideri Paul Swaddle, uygulamaya tepki gösterdi. Swaddle, “Bu karar sosyal konutları geçici bir çözüm olmaktan çıkarıp, uzun süreli özel mülk gibi gösteriyor. Gerçek ihtiyaç sahipleri dışarıda kalabilir,” diyerek kararın eşitsizlik yaratabileceğini savundu.
Ancak konut yardım kuruluşu Shelter’ın direktörü Mairi MacRae, kararı destekledi:
“Aileler, barınma hakkını kaybetme korkusu yaşamadan yaşamalı. Bu karar, insanlara hak ettikleri güveni veriyor.”
Borçlu Kiracı Sayısı Yükseliyor
Sosyal konutlardaki kira borçlarına ilişkin veriler ise dikkat çekici. Son 5 yılda borçlu kiracı sayısı artış gösterdi:
| Yıl | Ortalama Borçlu Kiracı Sayısı |
|---|---|
| 2019 | 3.800 |
| 2020 | 3.900 |
| 2021 | 4.000 |
| 2022 | 4.100 |
| 2023 | 4.200 |
| 2024 | 4.400 |
Bu veriler, kira güvenliği artarken ödeyememe riskine karşı ek sosyal politikaların da gerekliliğine işaret ediyor.
Westminster’da Konut Politikası Baştan Yazılıyor
İşçi Partisi’nin 2022 yılında belediye yönetimini devralmasının ardından Westminster’da radikal konut reformları hayata geçirildi:
- İkinci ev sahiplerine ekstra belediye vergisi uygulanmaya başlandı.
- Boş evlere %300’e varan vergi getirildi.
- Altı aydan uzun süre boş kalan konutlara el koyma yetkisi talep edildi.
Başkan Hug: “Bu Bir Konut Değil, Güvence Politikasıdır”
Westminster Belediye Başkanı Adam Hug, değişikliğin sadece konut politikası değil, aynı zamanda toplumsal güvenlik politikası olduğunu vurguladı:
“İnsanlar, güvencede hissedecekleri evlerde yaşamayı hak ediyor. Bu karar, topluluğumuzu koruyacak ve birlikte geleceğimizi inşa etmemizi sağlayacak.”
Başkan ayrıca, bu değişimin kira bedellerinde veya verilen hizmetlerde herhangi bir değişiklik yaratmayacağını; sürecin kiracılarla birlikte şeffaf bir biçimde yürütüleceğini söyledi.
