Machu Picchu’yu birçok kez görmüş olabilirsiniz, peki hiç duydunuz mu?
Sonic Heritage projesi, bu soruya ilham veren bir yaklaşımla dünya mirası alanlarının seslerini kayıt altına alıyor. Dünya Miras Günü’nde başlatılan proje kapsamında, 68 ülkeden 270 farklı UNESCO alanı ve somut olmayan kültürel miras unsurlarının sesleri bir araya getirildi.
Projenin amacı, sadece görselliğe değil, mekânların ses manzaralarına da dikkat çekmek ve bu deneyimi zenginleştirmek.
Görsel Egemenliğe Bir Alternatif: Sesle Keşif
Proje ekibi, “Görselliğin baskın olduğu kültürde ses genellikle ihmal ediliyor,” diyerek Sonic Heritage’ın çıkış noktasını açıklıyor.
Cities and Memory adlı oluşumun kurucusu ve proje lideri Stuart Fowkes, “Dünya mirası denilince hemen akla görseller gelir. Oysa o alanların sesleri de en az görüntüleri kadar değerlidir,” ifadelerini kullandı.
Fowkes, altı aylık bir çalışmayla hem kendi arşivini derledi hem de dünyanın dört bir yanından yapılan açık çağrılara gelen ses kayıtlarını topladı. Ortaya çıkan sesler, Fas’ta dalgaların surlara çarpmasından, Kolombiya Amazonları’ndaki kuş korolarına kadar geniş bir çeşitlilik sunuyor.
Ses Manzaraları Sanatla Buluşuyor
Sonic Heritage sadece kayıt yapmakla kalmadı; aynı zamanda dünya çapında sanatçıları, bu seslerden yola çıkarak özgün besteler üretmeye davet etti.
Her beste, ilgili alanın kültürel, çevresel ve sosyal bağlamını yansıtacak şekilde tasarlandı.
Bu çalışmayla birlikte proje, sesin turizmde ve koruma çalışmalarında hak ettiği önemi kazanmasını amaçlıyor. Organizatörler, UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras listelerinde bile sesin gerektiği kadar yer bulamadığına dikkat çekiyor.
Sonic Heritage Neden Önemli?
İklim değişikliği, gürültü kirliliği ve aşırı turizm gibi tehditler, dünya üzerindeki birçok eşsiz ortamı tehlikeye atıyor. Sonic Heritage projesi, seslerin de korunması gereken önemli bir miras parçası olduğunu vurguluyor.
Proje web sitesinde şu sorular soruluyor:
- Ses, kültürel deneyimlerimizi nasıl zenginleştiriyor?
- Hangi ses manzaraları kültürel açıdan korunmaya değer?
- Dünya çapındaki ses hazinelerini nasıl belgeleyip koruyabiliriz?
Bu sorularla, sadece görmek değil, duymak ve hissetmek üzerine kurulu daha bilinçli bir kültürel miras yaklaşımı hedefleniyor.
UNESCO Alanlarında Kaydedilen Bazı Önemli Sesler:
- Machu Picchu (Peru) – Yüksek dağ rüzgarları ve kuş sesleri
- Old Faithful Gayzeri (ABD) – Patlama anındaki su sesi
- Essaouira Surları (Fas) – Dalgaların vurduğu taş surlar
- Ningaloo Sahili (Avustralya) – Rüzgar türbinlerinin uğultusu
- Ellora Mağaraları (Hindistan) – Yarasaların tiz çığlıkları
