Britanya tiyatrosunun önemli oyun yazarı ve yönetmenlerinden Peter Gill öldü. 86 yaşında hayatını kaybeden Gill, sahne çalışmalarındaki ödünsüz dürüstlük ve sarsılmaz bütünlükle tanınıyordu. Sanatçı çevresinde büyük saygı gören Gill, 2002’de The York Realist oyununun kazandığı ödüller ve Sheffield Crucible’daki kapsamlı programla daha geniş bir kamuoyu tarafından tanındı.
Gill’in ölümünün ardından geride hem oyun yazarı hem de yönetmen kimliğini birbirinden ayırmayan bir tiyatro anlayışı kaldı. Çalışmalarında sıradan insanların yaşamlarını, sınıf ilişkilerini ve kişisel çatışmaları doğrudan ele aldı.
Peter Gill’in Royal Court Yılları
Galler kökenli, işçi sınıfından Katolik bir ailenin çocuğu olan Gill, kariyerine oyuncu olarak başladı. Zulu filminde kısa bir rolde görünen sanatçı, asıl mesleki birikimini 1964’te yardımcı yönetmen olarak çalışmaya başladığı Royal Court’ta edindi.
Bu dönemde metne bağlılık, yalın tasarım ve oyunculara saygı, Gill’in tiyatro yaklaşımının temelini oluşturdu. İlk oyunu The Sleepers Den, aynı yatakta yan yana bulunan üç kuşak kadını konu alarak işçi sınıfı yaşamını ayrıntılı biçimde sahneye taşıdı.
Gill’in yönetmenlikteki ağırlığını ortaya koyan çalışma ise 1968’de DH Lawrence’ın uzun süre ihmal edilmiş üç oyununun bir üçleme olarak sahnelenmesiydi. A Collier’s Friday Night, The Daughter-in-Law ve The Widowing of Mrs Holroyd’dan oluşan bu yapımlar, gündelik hayatın sıradan süreçlerini sahnede dikkat çekici ve saygı duyulası bir deneyime dönüştürdü.
The York Realist Gill’in Tiyatro Anlayışını Birleştirdi
Gill’in hem yazar hem de yönetmen olarak en güçlü örneklerinden biri The York Realist oldu. Oyun, 1960’ların başında York Mystery Plays yapımı üzerinde çalışan çiftlik işçisi George ile Londra’da yaşayan yönetmen John arasındaki ilişkiyi anlatıyordu.
Yapım, sınıf ve cinsellik arasındaki kesişimi ele alırken iki karakterin dünyaya bakışındaki ayrımı da öne çıkardı. John için Yorkshire kırsalı, hiçbir zaman bütünüyle ait olamayacağı farklı bir dünya anlamına gelirken George, Londra’nın entelektüel hareketliliğine ilgi duymasına rağmen toprağa bağlı kalıyordu.
Gill’in Small Change oyununda ergenlik dönemindeki cinsel bir ilişkinin bıraktığı duygusal yaralar işlenirken, 1983 tarihli Kick for Touch’ta erkek dayanışması, ragbi ve kadınların dışarıda bırakıldığı Galler dünyası ele alındı.
Riverside Studios ve National Theatre Çalışmaları
Gill, Londra’nın Hammersmith bölgesindeki Riverside Studios’ta eski bir televizyon stüdyosunu sahne alanına dönüştürdü. The Cherry Orchard, The Duchess of Malfi ve Measure for Measure gibi yapımları burada sahneledi.
National Theatre bünyesinde de çalışan Gill, Christopher Hampton’ın Tales from Hollywood oyununu ve Otway’in Venice Preserv’d eserini yönetti. Yeni oyunların geliştirilmesi için 1984’te kurduğu National Theatre Studionun yönetimini üstlendi; bu dönemde yeni yazarları destekleyerek çalışmalarının Royal Court ve Bush sahnelerine ulaşmasına katkı sağladı.
Gill, sonraki yıllarda Britanya tiyatrosundan giderek uzaklaştı.
