Avrupa’da milyonlarca kişinin izlediği güneş tutulmasının ardından, kullanılan gözlüklerin nasıl değerlendirileceği gündeme geldi. güneş tutulması gözlükleri tamamen geri dönüştürülemiyor; ancak mercekleri çerçeveden ayrıldıktan sonra karton modellerin bir bölümü geri dönüşüm sistemine gönderilebiliyor.
İspanya’nın büyük bölümünde, Portekiz’in bazı kesimlerinde, Grönland’da ve İzlanda’da tam etkisi görülen tutulma, 1999’dan bu yana yaşanan en etkileyici gökyüzü olaylarından biri olarak aktarıldı. Tutulmaya doğrudan bakmak, çok kısa süreli olsa bile kalıcı retina hasarı riski taşıdığı için özel gözlük kullanımı önem taşıdı.
Tutulma Gözlükleri Nasıl Geri Dönüştürülür?
Bu gözlüklerin merceklerinde, yoğun güneş ışığını emen ya da yansıtan özel filtreler bulunuyor. Siyah polimer veya metal kaplamalı polyester filmden üretilen bu filtreler, belediyelerin standart geri dönüşüm tesislerinde genellikle işlenemiyor.
Bu nedenle geri dönüşümden önce merceklerin çerçeveden çıkarılması gerekiyor. Temiz karton ve kâğıt çerçeveler standart karton toplama sistemine bırakılabilirken plastik çerçevelerin çoğu geri dönüştürülemiyor. Bu işlem sırasında merceklerin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Eski Gözlükler Yeniden Kullanılabilir mi?
2026’daki güneş tutulması için 1999’dan kalan gözlüklerini saklayan kişilere, bu modelleri yeniden kullanmamaları tavsiye edildi. 2015’ten önce üretilen gözlüklerde kullanılan malzemelerin modern seçeneklere göre daha hızlı yıpranabildiği ve 27 yıllık modellerin güvenli olmayabileceği belirtildi.
ISO 12312-2 güvenlik standardını karşılayan modern gözlüklerin son kullanma tarihi bulunmuyor ve uygun koşullarda uzun süre saklanabiliyor. Buna rağmen çizik, delik veya gevşemiş filtre görülen gözlükler kullanılmamalı. Uzmanlar, bu ürünlerin genellikle 10 yıla kadar yeniden kullanılabileceğini belirtiyor.
Gözlükte küçük delikler olup olmadığını kontrol etmek için büyük bir ışık kaynağına bakılabilir. Görüş tamamen karanlıksa gözlüğün hâlâ güvenli durumda olduğu ifade ediliyor. Kullanılabilecek modellerin zarar görmeyecekleri bir yerde saklanması öneriliyor.
Gözlükler İhtiyaç Sahiplerine Gönderilebilir
Önümüzdeki yıllarda iki tam güneş tutulması daha gerçekleşecek. 2027 güneş tutulması, 2 Ağustos’ta Mısır’ın Luksor kentinde altı dakikadan uzun sürebilecek; 22 Temmuz 2028’deki tutulma ise Avustralya ve Yeni Zelanda’dan izlenebilecek.
Kütüphane, müze ve okullarla çalışan bazı kuruluşlar, hafif kullanılmış gözlükleri toplayarak dünyanın farklı bölgelerindeki topluluklara ulaştırıyor. Bu nedenle gözlükleri hemen sökmek yerine yerel sosyal medya kanallarındaki toplama noktalarını kontrol etmek veya tutulmanın görüleceği bölgelerde yaşayan tanıdıklara göndermek mümkün.
