İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), Google’a yönelik en ciddi adımlardan birini attı. Yeni düzenleme planına göre Google, arama motoru olarak tek seçenek olma avantajını kaybedebilir. Kullanıcılara alternatif arama motorlarını seçme ekranı sunulması gündemde.
“Stratejik Piyasa Statüsü” geliyor
CMA, Google’ı “stratejik piyasa statüsü” kapsamına almayı planlıyor. Bu statü, yalnızca piyasa gücü çok büyük olan teknoloji şirketlerine uygulanıyor ve regülatöre geniş yetkiler sağlıyor. Google, İngiltere’deki internet aramalarının %90’ından fazlasını kontrol ediyor.
Ekim ayında alınacak kararla birlikte, bu unvanın ilk kez Google’a verilmesi bekleniyor. Ardından şirket için özel düzenlemelerin ilk dalgası başlatılacak.
Neler değişecek?
CMA’nın önerdiği yeni önlemler arasında:
- Arama motoru seçim ekranı (choice screen) sayesinde kullanıcılar Perplexity, ChatGPT gibi yapay zekâ tabanlı alternatifleri kolayca seçebilecek
- Arama sonuçlarında tarafsız sıralama yapılması zorunlu hale gelecek
- Yayıncıların içeriklerinin nasıl kullanıldığını kontrol edebileceği yeni araçlar sunulacak
- Özellikle AI yanıtlarında içerik kullanımının şeffaflığı artırılacak
Arama reklamları ve varsayılan anlaşmalar mercek altında
İkinci aşamada ise Google’ın arama reklamlarındaki şeffaflık eksikliği, özel arama motorlarının dezavantajlı konumu ve iPhone gibi ürünlerde Google’ın varsayılan olarak yer alması gibi sorunlara müdahale edilmesi planlanıyor. Ancak CMA, bu konuların daha karmaşık olduğunu belirterek 2026 yılına ertelemeyi değerlendiriyor.
Öte yandan Apple ve Google’ın mobil işletim sistemlerinin de “stratejik piyasa” statüsüne alınıp alınmayacağına ilişkin kararın gelecek ay açıklanması bekleniyor.
Google: “Ürün çıkışlarını erteleyebiliriz”
Google’ın rekabetten sorumlu üst düzey yöneticisi Oliver Bethell, düzenlemelere karşı net bir uyarıda bulundu:
“CMA’nın önerileri belirsiz ve yeterince kanıt sunulmadan ilerleniyor. İngiltere bugüne kadar yeniliklerimize erken erişim sağlayan bir ülkeydi. Ancak bu tür cezalandırıcı düzenlemeler, yeni ürünlerin gecikmesine neden olabilir.”
Hükümete büyüme baskısı
İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, regülatörlere daha fazla ekonomik büyümeyi teşvik edecek adımlar atmaları talimatını vermişti. Bu nedenle CMA’nın Google’a yönelik hamlesinde “dikkatli davranma” çabası da görülüyor.
Geradin Partners’tan rekabet hukuku uzmanı Tom Smith ise CMA’nın bazı düzenlemeleri 2026’ya ertelemesini eleştirerek, şunları söyledi:
“Google gibi bir devle başa çıkarken yavaş hareket etmek yerine, daha hızlı ve net olunmalıydı. Özellikle yerel haber yayıncılarını koruyacak içerik ücretlendirme sisteminin ertelenmesi üzücü.”
CMA’dan tarihî adım
Doug Gurr’un (eski Amazon İngiltere Başkanı) CMA başkanlığına getirilmesinden sonra, kurumun teknoloji devlerine karşı bu denli kararlı bir adım atması, kamuoyunda dikkatle izleniyor. İngiltere hükümeti ise, “büyük teknoloji şirketlerinin etkisinde kalmakla” suçlanmamak için bu adımı destekliyor.
