Avustralya’nın uçsuz bucaksız taşrasında, kendisine ait posta kodu bulunan ve bugün yalnızca iki kişinin yaşadığı Cooladdi, sıra dışı bir gayrimenkul ilanıyla dünyanın dikkatini çekti. Queensland eyaletindeki küçük yerleşimin günlük yaşamını ayakta tutan Foxtrap Roadhouse; pub, restoran, genel ihtiyaç mağazası, postane, motel ve dört yatak odalı konutuyla birlikte 400 bin Avustralya dolarına satışa çıkarıldı.
- Satış Paketinde Neler Bulunuyor?
- Gerçekten Avustralya’nın En Küçük Kasabası Mı?
- Yeni Sahip Bir Günde Beş Farklı İş Yapacak
- Kasabayı Alan Kişi Belediye Başkanı Mı Olacak?
- Bir Zamanlar 270’ten Fazla Kişi Yaşıyordu
- Foxtrap Roadhouse Kasabanın Kalbi Oldu
- 400 Bin Avustralya Doları Gerçekten Ucuz Mu?
- Nüfus Bir Gecede İkiye Katlanabilir
- Kasaba Değil, Kasabanın Geleceği Satılıyor
Ancak ilanlarda ve uluslararası basında kullanılan “bütün kasaba satılık” ifadesinin önemli bir ayrıntısı bulunuyor. Alıcı, Cooladdi’nin bütün arazisini veya yerel yönetim yetkilerini satın almayacak. Satışa konu olan, 5 bin 62 metrekarelik özel mülk üzerindeki Foxtrap Roadhouse ve ona bağlı ticari işletmeler. Buna rağmen tesis, Cooladdi’nin nüfusunu, posta hizmetlerini ve ekonomik yaşamını fiilen belirlediği için yerleşimin çalışan merkezi olarak kabul ediliyor.
Mevcut sahipler Carol Yarrow ve Jo Cornel’in ayrılması hâlinde Cooladdi’de sürekli yaşayan kimsenin kalmaması ihtimali bulunuyor. Bu nedenle yeni alıcı yalnızca bir işletmeyi değil, Avustralya taşrasındaki küçük bir yerleşimin hayatta kalma sorumluluğunu da devralacak.
Satış Paketinde Neler Bulunuyor?
Resmî gayrimenkul ilanına göre Foxtrap Roadhouse için talep edilen fiyat, vergi hariç 400 bin Avustralya doları. Satış, mülkiyetiyle birlikte faaliyet gösteren bir işletme olarak sunuluyor.
Paketin içinde şunlar bulunuyor:
- Geleneksel bir taşra pubı
- Restoran ve ticari mutfak
- Genel ihtiyaç mağazası
- Bölgeye hizmet veren postane
- Motel odaları
- Kamp alanı
- Dört yatak odalı özel konut
- Bağımsız konaklama kabini
- Depo, araç alanı ve yardımcı yapılar
- Şebeke elektriği, hızlı internet ve yedek jeneratör
- İçilebilir nitelikte su sağlayan sondaj sistemi
Tesis, Avustralya’nın en uzun karayolu güzergâhlarından Diamantina Developmental Road üzerinde bulunuyor. Bu nedenle yalnızca turistlere değil; yük taşımacılığı yapan şoförlere, çevredeki çiftliklerde yaşayanlara ve Queensland taşrasından geçen yolculara da hizmet veriyor.
İşletmenin farklı gelir kaynaklarına sahip olması, bölgedeki mevsimsel ziyaretçi değişimlerine karşı belirli bir güvence sağlıyor. Emlak temsilcileri, turizmin yavaşladığı dönemlerde posta hizmetleri ve düzenli yerel müşterilerin işletmeyi desteklediğini belirtiyor.
Gerçekten Avustralya’nın En Küçük Kasabası Mı?
Cooladdi, haberlerde sıklıkla “Avustralya’nın en küçük kasabası” olarak tanımlanıyor. Bununla birlikte bu unvan, ülkedeki bütün yerleşimlerin güncel nüfusları karşılaştırılarak verilmiş resmî bir istatistiksel sınıflandırma değil.
Yerleşim, kendisine ait 4479 posta kodunu koruyor ve Murweh Shire sınırları içindeki kasabalar arasında gösteriliyor. Australia Post kayıtları da Cooladdi’yi ayrı bir dağıtım bölgesi olarak listeliyor.
Avustralya İstatistik Bürosunun 2021 sayımında Cooladdi için nüfusun çok küçük olması nedeniyle ayrıntılı veri yayımlanmadı. 2016 sayımında ise bölge sınırları içinde 16 kişi kaydedilmişti. Günümüzde kullanılan “iki kişilik nüfus” ifadesi, sürekli olarak Foxtrap Roadhouse’da yaşayan Carol Yarrow ve Jo Cornel’e dayanıyor.
Dolayısıyla Cooladdi’nin iddiası yalnızca iki kişinin yaşamasından değil; postanesi, posta kodu ve işletme merkeziyle hâlâ ayrı bir yerleşim kimliğini korumasından geliyor.
Yeni Sahip Bir Günde Beş Farklı İş Yapacak
Cooladdi’yi devralacak kişinin yalnızca anahtar teslim bir pub veya motel işletmesi beklememesi gerekiyor. Foxtrap Roadhouse, farklı mesleklerin aynı çatı altında yürütüldüğü küçük bir hizmet ağı niteliğinde.
Yeni sahiplerin sabah postaları hazırlaması, çevredeki kırsal noktalara dağıtım yapması, mağazayı açması, yolculara yemek hazırlaması, motel rezervasyonlarını yönetmesi ve akşam pubın arkasına geçmesi gerekecek.
Carol Yarrow, bazı posta güzergâhlarının gidiş-dönüş yaklaşık beş buçuk saat sürdüğünü ve yolun önemli bölümünün stabilize zeminden oluştuğunu anlattı.
Bu nedenle satış, şehir hayatından uzaklaşmak isteyen bir kişinin romantik taşra hayalinden daha fazlasını içeriyor. İşletmenin sürdürülebilmesi için konaklama, perakende, yiyecek-içecek, müşteri ilişkileri ve lojistik konusunda çok yönlü çalışmak gerekiyor.
Emlak danışmanı Becky Jeisman, mülkün genç bir grup, aile veya farklı bir yaşam biçimi arayan kişiler için uygun olabileceğini belirtiyor. Ancak işletmenin tek kişi tarafından yönetilmesi mümkün görünse de iş yükünün paylaşılabilmesi için birden fazla alıcının daha avantajlı olacağı değerlendiriliyor.
Kasabayı Alan Kişi Belediye Başkanı Mı Olacak?
İlanın en dikkat çekici yönlerinden biri, alıcının “kasabanın belediye başkanı” olacağı yönündeki iddia. Ancak bu ifade hukukî veya resmî bir yetkiyi anlatmıyor.
Cooladdi, Murweh Shire Council tarafından yönetiliyor. Mülkü satın alan kişi seçilmiş belediye başkanı, meclis üyesi veya kamu yöneticisi hâline gelmeyecek. “Belediye başkanı” ifadesi, yerleşimin merkezindeki bütün hizmetleri yöneten kişinin üstleneceği sosyal rolü tanımlayan esprili bir unvan.
Murweh Belediye Başkanı Shaun Radnedge de yeni sahibine Cooladdi’nin “gayriresmî belediye başkanlığı” rolünü memnuniyetle devredebileceğini söyledi.
Gerçekte alıcı; postacı, işletmeci, otel yöneticisi, aşçı, kasiyer ve bölgedeki sosyal buluşmaların düzenleyicisi olacak. Başka bir ifadeyle Cooladdi üzerinde yönetim yetkisi kazanmayacak ancak kasabanın hayatta kalıp kalmamasında belirleyici hâle gelecek.
Bir Zamanlar 270’ten Fazla Kişi Yaşıyordu
Cooladdi her zaman iki kişilik bir yerleşim değildi. Kasabanın gelişimi, 20. yüzyılın başlarında Queensland taşrasına ulaşan demiryoluyla bağlantılıydı.
Murweh Shire’ın planlama belgelerine göre Cooladdi’den geçen demiryolu hattı 1917’de açıldı. Yerleşim daha sonra koyunculuk, yük taşımacılığı ve demiryolu hizmetleri çevresinde büyüdü.
Nüfusun en hareketli döneminde 270’i aştığı; kasabada okul, polis merkezi, kasap, otel, pansiyon ve çeşitli mağazaların bulunduğu aktarılıyor. Tren seferlerinin azalması, koyunculuk sektörünün gerilemesi ve okulun kapanmasıyla birlikte aileler daha büyük merkezlere taşındı.
Bugün eski demiryolu bölgesinden kalan bazı yapılar, salon ve tarihî kalıntılar Foxtrap Roadhouse’un karşı tarafında bulunuyor. Satışa çıkarılan mülk ise eski kasabanın tamamını değil, modern Cooladdi’nin ticari ve sosyal merkezini kapsıyor.
Foxtrap Roadhouse Kasabanın Kalbi Oldu
Foxtrap Roadhouse, 1974’te Bob ve Beryl Fox tarafından kuruldu. İşletmenin adına ilişkin anlatıya göre Bob Fox’la bira içip sohbet etmeye başlayan yolcular uzun süre ayrılamıyor, adeta “tilki tuzağına” yakalanıyordu. Böylece tesis, Fox Trap adını aldı.
Yıllar içinde yolcuların yakıt, yemek, konaklama ve temel ihtiyaçlarını karşılayan tesis, bölgedeki çiftlikler için de önemli bir hizmet noktasına dönüştü.
Carol Yarrow ve Jo Cornel, işletmeyi Şubat 2023’te satın aldı. Üç yıllık dönem boyunca tesisi yeniledi, etkinlikler düzenledi ve müşteri trafiğini artırdı. İkilinin başlangıçta üç ila beş yıllık bir plan yaptığı, bugün yaşları ve kişisel planları nedeniyle işletmeyi yeni sahiplerine bırakmaya hazırlandığı belirtiliyor.
Yarrow’un tamamen bölgeden ayrılmayabileceği, Cornel’in ise Brisbane’e dönmeyi planladığı aktarılıyor. Bu nedenle satışın temel nedeni işletmenin zarar etmesi değil, sahiplerinin yaşamlarında yeni bir döneme geçmek istemesi.
400 Bin Avustralya Doları Gerçekten Ucuz Mu?
İlk bakışta bir kasabanın 400 bin Avustralya dolarına satışa çıkarılması olağanüstü ucuz görünüyor. ABC, bu bedelin Brisbane’deki ortalama bir dairenin fiyatının yarısından bile düşük olduğunu belirtiyor.
Ancak satın alma fiyatı yalnızca başlangıç maliyeti. Yeni sahiplerin uzak bölgede personel bulma, ticari stok sağlama, yakıt ve gıda sevkiyatı gerçekleştirme, binaların bakımını yapma ve çeşitli ruhsatları sürdürme gibi giderleri üstlenmesi gerekecek.
Mülkün şehir merkezlerinden uzak olması da hem avantaj hem dezavantaj yaratıyor. Alıcı, yoğun trafik, kira ve günlük ulaşım maliyetinden uzak bir yaşam elde edecek; buna karşılık sağlık hizmetleri, büyük mağazalar ve teknik destek için yaklaşık bir saat uzaklıktaki Charleville’e gitmek zorunda kalabilecek.
Dolayısıyla Cooladdi, ucuz bir tatil evi değil. Konutla birlikte aktif işletme ve ağır çalışma düzeni sunan bir ticari yatırım.
Nüfus Bir Gecede İkiye Katlanabilir
Cooladdi’nin sıra dışı nüfus yapısı, satışın en ilginç ayrıntılarından birini oluşturuyor.
Emlak danışmanı Jeisman’a göre nüfus, Foxtrap Roadhouse’da sürekli yaşayan kişilerin sayısına göre anılıyor. İşletmeyi dört kişilik bir aile veya arkadaş grubu satın alırsa Cooladdi’nin nüfusu teknik olarak iki kişiden dörde çıkarak bir gecede iki katına ulaşabilir.
Bu artış sayısal olarak etkileyici görünse de yeni sahiplerin gerçek etkisi nüfus rakamından çok daha büyük olacak. Postanenin açık kalması, çevredeki çiftliklere hizmet verilmesi, motel odalarının işletilmesi ve yolcular için güvenli bir mola noktasının korunması onların kararlarına bağlı olacak.
Cooladdi bu yönüyle yalnızca satılık bir gayrimenkul değil; küçük yerleşimlerin nasıl tek bir işletmeye ve birkaç kişinin emeğine bağlı olarak yaşayabildiğini gösteren dikkat çekici bir örnek.
Kasaba Değil, Kasabanın Geleceği Satılıyor
“Avustralya’nın en küçük kasabası satılık” başlığı dikkat çekici olsa da satışın gerçek anlamı daha farklı.
Yeni sahibi Cooladdi’nin kamuya ait yollarını, tarihî demiryolu alanını veya yerel yönetimini satın almayacak. Buna karşılık kasabanın tek postanesini, mağazasını, pubını, restoranını ve konaklama işletmesini devralacak.
Bu nedenle açık artırmaya veya satışa çıkan şey haritadaki bütün Cooladdi değil; Cooladdi’nin yaşamaya devam etmesini sağlayan ekonomik sistem.
Yeni sahipler başarılı olursa iki kişilik nüfus büyüyebilir, yolcular Foxtrap’te durmaya devam edebilir ve 4479 posta kodu taşranın ortasında yaşamını sürdürebilir. Alıcı bulunamaz veya işletmeler kapanırsa Cooladdi, çalışan bir kasabadan tarihî bir demiryolu yerleşiminin kalıntılarına dönüşebilir.
400 bin Avustralya dolarlık ilan bu nedenle yalnızca emlak piyasasının sıra dışı fırsatlarından biri değil. Avustralya taşrasındaki küçük toplulukların geleceğinin bazen birkaç oda, bir bar tezgâhı ve postayı taşıyacak yeni sahipler kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.
Kaynak: Guardian
