Steve Reich 90 yaşına girmeye hazırlanırken bestecinin kariyerini kutlayan etkinlikler başladı. Reich’ın büyük topluluk için yazdığı yeni eseri In All Your Ways, geçen ay Edinburgh Festivali’nde dünya prömiyerini yaptı; besteci için BBC Proms kapsamında gece geç saatlerde bir konser de düzenlendi.
New York’ta 1936’da doğan Reich, 3 Ekim’de 90 yaşına girecek. Yaş gününe yaklaşımı sorulduğunda kesin bir değerlendirme yapmaktan kaçınan besteci, henüz o yaşa ulaşmadığını ve zamanı geldiğinde konuşacağını söyledi.
Steve Reich’ın Minimalist Müziğe Etkisi
Reich, son altmış yılda Avrupa ve Kuzey Amerika’daki modern yaşamın müzikal arka planını etkileyen eserler üretti. The New Yorker, besteciyi “zamanımızın en özgün müzik düşünürü” olarak nitelendirdi.
Philip Glass, Terry Riley ve La Monte Young ile birlikte minimalist müzik akımının öncülerinden kabul edilen Reich, bu tanımı kendisi için kullanmayı tercih etmiyor. Yine de yaklaşımını, bestecilerin “duymak istediğimiz şeylere doğru sezgisel bir hareketi” olarak açıklıyor.
Reich’ın sözünü ettiği müzikal kaynaklar arasında Stravinsky, Béla Bartók ve cazın yanı sıra Bob Dylan ile Afrika ve Hint müzikleri de bulunuyor. Tekrarlanan ezgiler, güçlü ritimler ve tonaliteye yakın armoniler üzerine kurulu minimalist anlayış; çağdaş klasik müzik, elektronik dans müziği ve film müziklerinde kullanılan bir ifade biçimine dönüştü.
David Bowie’den Radiohead’e Uzanan Etki
Reich’ın müziği, farklı türlerden sanatçıların çalışmalarında da karşılık buldu. Eserlerinden bazıları David Bowie ile The Orb’un albümlerinde sample olarak kullanıldı.
Radiohead gitaristi Jonny Greenwood, Amerikalı caz müzisyeni Pat Metheny için yazılan Electric Counterpoint adlı eseri kaydetti. BBC Radio 1 ise Reich’ın 70. yaş gününü bir remiks yarışmasıyla kutladı.
Bu örnekler, Reich’ın müzikal dilinin yalnızca çağdaş klasik müzik çevresinde kalmadığını gösteriyor. Bestecinin adı bilinmese bile eserlerindeki ritmik yapı ve ses anlayışı milyonlarca dinleyiciye ulaşmış durumda.
Düşmenin Ardından Beste Yapmaya Devam Ediyor
Reich, görüşme sırasında New York’un dışındaki evinde, kısa süre önce geçirdiği bir düşmenin ardından iyileşiyordu. Düşme sonucunda kaburgası kırılan ve bileği zarar gören besteci, özellikle beste yaparken piyano kullandığı için bileğindeki sorunun çalışmalarını yavaşlattığını söyledi.
Piyanoda birkaç dakika çalışabildiğini, ardından ağrının arttığını belirten Reich’ın üzerinde çalıştığı bazı küçük taslaklar bulunuyor. Buna rağmen 90. yaşı için düzenlenen etkinliklerden memnuniyet duyduğunu ve tamamen hareketsiz kalmadığını esprili bir dille anlattı.
Eski Eserlerine Yeniden Dönüyor
Reich, genellikle eski çalışmalarını dinlemiyor. Ancak görüşmeden birkaç gün önce, 1971 tarihli vurmalı çalgılar eseri Drumming’i yeniden dinlediğini söyledi.
Besteci, eseri 1974’te kendi topluluğu Steve Reich and Musicians ile kaydetmişti. Kayıt sırasında genç ve yoğun çalıştıklarını hatırlayan Reich, Hannover’deki bir pop stüdyosunun akustiğini de özellikle andı.
Reich’ın müziğe yaklaşımındaki ciddiyet, eserlerini yeniden değerlendirirken de öne çıkıyor. 1976 tarihli Music for 18 Musicians hakkında konuşurken, yapıtın iki farklı zaman anlayışı üzerine kurulduğunu anlattı. David Bowie’nin “geleceğe açılan bir ses yolu” olarak tanımladığı eser, Reich’ın müzikal düşüncesinin en çok öne çıkan örnekleri arasında yer alıyor.
