mavi yengeç projesi, İtalya’nın Adriyatik kıyılarında istilacı türün hızla artan nüfusunu kontrol altına almak amacıyla yeni bir aşamaya geçti. Bologna Üniversitesi’nden araştırmacılar, mavi yengeçlerin doğal avcılarından biri olan yaygın ahtapotun sayısını artırarak deniz ekosistemindeki baskıyı azaltmayı hedefliyor.
Geçen yıl Emilia-Romagna bölgesinin finansmanıyla başlatılan Octo-Blu projesi kapsamında, Cesenatico’daki bir laboratuvarda ahtapot yavruları yetiştiriliyor. Hazır hale gelen yavrular, Adriyatik’teki su altı resiflerinin yakınına binlerce halde bırakılıyor.
Adriyatik’te 80 Bin Ahtapot Denize Bırakıldı
Araştırma ekibi, haziran ayından bu yana yaklaşık 80 bin ahtapot yavrusunu denize saldı. Projenin hedefi, bu sayıyı ağustos sonuna kadar iki katına çıkarmak ve yavruların bir bölümünün yetişkin ahtapotlara dönüşmesini sağlamak.
Yavrular, Cesenatico’daki beyaz su tanklarında büyütülüyor. Daha sonra büyük plastik torbalara alınarak tekneyle denize taşınıyor. Ahtapotların yaşamını sürdürmesini kolaylaştırmak için su altındaki resiflerin yakınına çimento ve kilden yapay yuvalar da yerleştirildi.
Su ürünleri yetiştiriciliği teknisyeni Antonio Casalini, projenin amacını kıyıya yakın küçük bir ahtapot topluluğu oluşturmak ve bu topluluğun mavi yengecin yayılmasına karşı koymasını sağlamak şeklinde açıkladı. Casalini, ahtapotun doğada kabuklular için “zorlu bir yırtıcı” olduğunu söyledi.
Mavi Yengeçler 2023’te Hızla Çoğaldı
Kuzey Amerika’nın Atlantik kıyılarına özgü mavi yengeçlerin, gemilerin balast sularıyla onlarca yıl önce Akdeniz’e taşındığı düşünülüyor. Türün sayısı 2023’te büyük artış gösterdi ve Po Deltası’nın midye, deniztarağı ile pembe istiridye üretimi ciddi biçimde zarar gördü.
Mavi yengeçler bir kilograma kadar ağırlığa ulaşabiliyor ve güçlü yüzücüler olarak biliniyor. Deniz tabanındaki genç midyeler de dahil olmak üzere çok çeşitli canlılarla beslenmeleri, balıkçılar açısından sorunu büyütüyor.
İtalya genelindeki zararın yaklaşık 200 milyon avro olduğu tahmin ediliyor. Emilia-Romagna yetkilileri ise türün bölgede 2022’den bu yana yaklaşık 17 milyon avroluk kayba neden olduğunu bildirdi. Yengeçlerin zarar verdiği kabuklu deniz ürünleri arasında, İtalya’nın Po Deltası’yla özdeşleşen ürünler de bulunuyor.
Ahtapot Tek Başına Yeterli Olmayabilir
Araştırmacılar, ısınan suların mavi yengeçleri daha aktif ve daha obur hale getirdiğini belirtiyor. Deniz suyu sıcaklığının daha önce 10 derecenin altına düştüğü dönemlerde yengeçlerin beslenme ve üreme faaliyetleri azalırken, günümüzde 12 ay boyunca uygun sıcaklıklarla karşılaştıkları ifade ediliyor.
Yaygın ahtapotun, mavi yengeçlerin en fazla zarar verdiği sıcak ve kumlu lagün sularında yaşamaya eğilimli olmaması projenin önündeki sınırlamalardan biri. Bu nedenle Bologna Üniversitesi ekibi, yengeç yumurtalarını tüketen yılan balıklarını ve mavi yengeçlerle mücadelede daha etkili olabileceği düşünülen levrekleri de araştırıyor.
