Kuzey Makedonyalı yönetmen Milcho Manchevski, 16 Mart 2025’te Koçani kentindeki Pulse gece kulübünde meydana gelen yangından kurtulanların tanıklıklarını Good People belgeseli ile sinemaya taşıdı. Yapım, Saraybosna Film Festivali’nin belgesel yarışmasında dünya prömiyerini yapıyor.
Yangında 63 kişi hayatını kaybetti, 193 kişi yaralandı. Kapalı alanda kullanılan havai fişeklerden çıkan kıvılcımların tavana ulaşmasıyla başlayan yangın, kısa sürede yayıldı. Sonraki soruşturmada kulübün ruhsatsız faaliyet gösterdiği, acil çıkışların yetersiz olduğu ve mekânda kullanılabilir durumda yalnızca bir yangın söndürücü bulunduğu ortaya çıktı.
Good People Belgeseli Kurtulanların Tanıklıklarına Odaklanıyor
Manchevski, Variety’ye yaptığı açıklamada filmi hayatta kalanlara “ses vermek” amacıyla hazırladığını söyledi. Yönetmene göre onların deneyimleri ve düşünceleri, gelecek nesillere aktarılmak üzere dürüst bir anlatı içinde kayda geçirilmeliydi. Çekimlerin yangından yalnızca bir ay sonra başladığını belirten Manchevski, medyada olayla ilgili yoğun bir gündem oluşmasına rağmen mağdurların süzgeçten geçmemiş duygu ve düşüncelerinin yeterince yer bulmadığını ifade etti.
Yönetmen, yangının ardından yaşananların kısa sürede siyasi amaçlarla kullanıldığını da söyledi. Kuzey Makedonya’nın dönemin İçişleri Bakanı Panče Toşkovski, gece kulübünün işletme ruhsatını “yolsuzluk ve rüşvet” sayesinde aldığını açıklamıştı. Bu açıklamaların ardından ülkede yolsuzluk karşıtı protestolar düzenlendi.
Yangın, Kuzey Makedonya tarihindeki en ölümcül yangın olarak kayda geçti. Olayın ardından ülke genelindeki benzer eğlence mekânlarında kapsamlı denetimler yapıldı ve onlarca işletme kapatıldı.
Yönetmen Belgeselde Sade Bir Anlatım Tercih Etti
Manchevski, belgeselin görsel dilini özellikle sınırlı tuttu. Röportajların tamamı siyah bir arka plan önünde gerçekleştirildi; hayatta kalanlar koyu renkli kıyafetlerle görüntülendi. Yangına ait arşiv görüntüleri ise filme dahil edilmedi.
Yönetmen, “manipüle etme ayartısından kaçınmak” için Good People’ı son derece sade ve minimalist bir yapıda tasarladığını söyledi. Belgesellerde yükselen müzik, yönlendirici dış ses ve yoğun destek görüntüleri gibi tekniklerin izleyicinin duygularını yönlendirebildiğini belirten Manchevski, bu nedenle anlatımda ölçülülüğü öne çıkardığını vurguladı.
“İzleyiciyi sözleri ve yüzleriyle bire bir karşı karşıya getiriyoruz,” diyen yönetmen, yapım ekibinin görevini “aradan çekilmek” olarak tanımladı. Manchevski’ye göre bu yaklaşımı korumak, göründüğünden daha fazla çaba gerektirdi.
Film Kişisel Finansmanla Hazırlandı
Manchevski, filmi hazırlarken gizli çalışmak zorunda kaldığını da anlattı. Yönetmen, Makedon Film Ajansı tarafından kara listeye alındığını ve filmlerinin engellendiğini öne sürdü. Bu durumun Whistleblowing International ve Transparency International gibi kuruluşlar tarafından belgelendiğini söyledi.
Yapımın finansmanını kendisinin karşıladığını belirten Manchevski, Good People’dan elde edilecek tüm gelirin Koçani’deki hayatta kalanlara aktarılacağını açıkladı.
Yönetmen daha önce 2010 tarihli deneysel filmi Mothers ile belgesel formuna yaklaşmıştı. Film, Toronto ve Berlin’de gösterilmişti. Bu nedenle Good People, Manchevski’nin belgesel alanındaki ilk çalışması olarak öne çıksa da yönetmenin bu türle teması daha önce başlamıştı.
Manchevski’nin Sıradaki Filmi Festival Yolunda
Manchevski, Good People’ın ardından Sister Brother Manhole Cover adlı kara komedisini de büyük bir festivalde kısa süre içinde prömiyere hazırlıyor. Yönetmen iki filmi aynı dönemde geliştirdiğini ve bunu, kendi ülkesinde çalışmasının engellendiğini öne sürmesinin ardından başvurduğu bir yöntem olarak açıkladı.
Manchevski, 2020 ve 2022’de Film Ajansı’ndaki yolsuzluk, hileli yarışmalar ve çıkar çatışmaları hakkında bildirimde bulunduğunu söyledi. Bu süreçte önceki filmlerinin ve devam eden projelerinin engellendiğini öne süren yönetmen, daha sonra Film Ajansı’na karşı iki mahkeme davasını kazandığını ve çalışmasına izin verildiğini belirtti.
