Moderna, Trump yönetiminin değişen aşı politikaları ve mRNA teknolojisine yönelik artan şüphecilik nedeniyle büyük bir baskı altında. FDA onaylarının daraltılması, devlet sözleşmelerinin iptal edilmesi ve mRNA aşılarının daha dar bir hedef kitleye sunulması, şirketin mali dengesini ciddi şekilde sarsmış durumda.
FDA Onayları Daraltıldı: Sadece Yüksek Risk Grubuna Aşı İzni
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Moderna’nın yeni nesil Covid-19 aşıları için yaptığı onay başvurularını sınırlandırdı. Yeni düzenleme, sadece yaşlı yetişkinler ve 12-64 yaş arası yüksek riskli bireyler için kullanım onayını kapsıyor. Bu karar, şirketin ürün yelpazesini genişletme çabalarına ağır bir darbe vurdu.
766 Milyon Dolarlık Sözleşme İptali
Trump yönetiminin eleştirel yaklaşımı ve mRNA aşılarının güvenliğine dair şüpheler, Moderna için daha da karmaşık bir tablo yarattı. ABD Sağlık ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (HHS), kuş gribi dahil pandemi düzeyindeki grip türlerine karşı mRNA tabanlı aşılar geliştirmek üzere Moderna’ya verilen 766 milyon dolarlık sözleşmeyi iptal etti. Bu karar, bilimsel veya etik açıdan savunulamaz gerekçesiyle alındı.
Moderna’nın Hisse Değeri Çakıldı
Tüm bu gelişmeler, Moderna’nın hisse fiyatlarını da etkiledi. 2021’de hisse başına 484 dolarla zirveye çıkan şirket, bugün pandemi öncesi seviyelere gerileyerek 25 dolar civarına düştü. Yalnızca bu yıl, şirket hisseleri yaklaşık yüzde 35 değer kaybetti.
mRNA Teknolojisine Yatırım Krize Dönüştü
Pandemi sürecinde Operation Warp Speed kapsamında büyük destek alan Moderna, mRNA teknolojisine milyarlarca dolar yatırım yaparak, bu teknolojiyi farklı hastalıkları tedavi etmek için genişletmeyi hedeflemişti. Ancak RSV aşısının düşük satış rakamları, kanser ve Lyme hastalığı aşılarındaki yavaş ilerleme, şirketin büyüme planlarını sekteye uğrattı.
Ürün Geliştirme ve Finansal Kriz
Moderna, yeni ürün geliştirmekte zorlanırken, araştırma bütçesini yüzde 20 oranında azaltmak ve personel sayısını düşürmek zorunda kaldı. Şirket, 2025’e 1 milyar dolarlık yeni maliyet kesintisi ve ürün hattını daraltarak devam etme kararı aldı. 2024’ün ilk çeyreğinde kasasında 8,4 milyar dolar nakit bulunan Moderna’nın, bu hızla giderse 18 ay içinde nakdi tükeneceği belirtiliyor.
Moderna CEO’sundan Açıklamalar
Moderna CEO’su Stephane Bancel, yeni yönetimin Covid-19 aşılarını sadece yüksek riskli gruplara önermesinin şirket için “net pozitif” olduğunu savunurken, “Etkili ya da güvenli olmayan bir ürünü piyasaya sürmek istemeyiz” dedi. Bancel, “Aynı hedefe sahibiz” diyerek yeni aşıların güvenlik ve etkinliğinin kanıtlanması için çalışmalara devam edeceklerini vurguladı.
Gelecek Belirsiz: Moderna’nın Yolu Nerede?
Moderna, yılı 6 milyar dolarlık nakit ve yatırım ile kapatmayı planlıyor. Ancak şirketin geleceği, yeni Covid-19 aşısına olan talebin artmasına, RSV aşısının pazar payı kazanmasına ve FDA’nın Haziran ayında vereceği onay kararlarına bağlı.
Finans dünyasında ise endişeler büyüyor. Mizuho finans danışmanı Jared Holz, “Şu anda aşı işinde olmak için kötü bir zaman. Bu yönetimin yaklaşımı Moderna’nın lehine değil” yorumunu yaparken, şirketin ya yeni sermaye bulması ya da borç alması gerektiğini belirtiyor.
