10 iklim bulgusu, geçmiş emisyonların gelecekteki bazı iklim etkilerini şimdiden “kilitlediğini”, ancak ortaya çıkacak zararın boyutunun bugünden alınacak önlemlere bağlı olduğunu gösteriyor. Future Earth, The Earth League ve Dünya İklim Araştırma Programı tarafından hazırlanan rapor, 6 Ekim’de yayımlandı.
Yaklaşık 30 ülkeden 70’ten fazla bilim insanının katkı sunduğu *The 10 New Insights In Climate Science* başlıklı çalışma, karmaşık araştırmaları yüksek riskli kararlar için anlaşılır ve kısa bulgulara dönüştürmeyi amaçlıyor. Rapor, Paris Anlaşması’yla belirlenen 1,5°C eşiği aşılırsa okyanuslar, buzullar ve permafrost üzerinde geri döndürülemez etkilerin hızla artabileceği uyarısında bulunuyor.
Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü Direktörü, The Earth League eş başkanı ve raporun yayın kurulunun üyesi Johan Rockström, kanıtların tartışmasız olduğunu söyledi. Rockström, 1,5°C’nin aşılmasıyla zincirleme ve potansiyel olarak geri döndürülemez iklim etkilerinin artacağını, sıcaklıktaki her ilave onda birlik derecenin bu etkileri ağırlaştıracağını belirtti.
Okyanuslar Daha Fazla Isıyı Depoluyor
Rapora göre okyanuslar, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle rekor miktarda ısı emmeye devam ediyor. Bu durum, gelecek yıllarda gerçekleşecek ilave ısınmanın bir bölümünü şimdiden belirliyor.
Küresel deniz yüzeyi sıcaklıkları ağustos ayında 21,1°C’ye ulaştı. Bu değer, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek deniz yüzeyi sıcaklığı olarak aktarıldı. Uzmanlar geçen yıl da okyanus asitlenmesinin ilk kez tehlike bölgesine girdiği uyarısında bulunmuştu. Okyanus asitlenmesi, karbondioksitin emilmesiyle suyun pH değerinin düşmesi anlamına geliyor.
Future Earth Küresel Merkezi Direktörü ve raporun yayın kurulu üyesi Wendy Broadgate, okyanusların gezegen için bir “darbe emicisi” işlevi gördüğünü söyledi. Isının okyanusun derinliklerine ulaşmasının onlarca yıl sürdüğünü belirten Broadgate, bugünkü emisyonların ilave ısınmayı ve deniz seviyesindeki yükselmeyi kilitlediğini ifade etti.
Raporda, uzun vadeli ısı birikimini sınırlamak için sera gazı emisyonlarında derin kesintilere acilen ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.
Deniz Seviyeleri ve Su Kıtlığı Riski Büyüyor
Eriyen buzullar ve buz tabakaları deniz seviyelerini yükseltiyor. Bu süreç, daha fazla insanı şiddetli sel riskiyle karşı karşıya bırakıyor.
Geçmiş emisyonların etkisiyle deniz seviyesindeki yükselmenin bir bölümünün geri döndürülemez hâle geldiği belirtiliyor. Buna karşın yükselişin boyutu, sera gazı emisyonlarının ne kadar hızlı azaltılacağına bağlı olmayı sürdürüyor.
Karasal kuraklığın hızlanması da su açığını genişletiyor. Tatlı su bulunabilirliği ve su depolamasındaki uzun vadeli, geniş ölçekli düşüş olarak tanımlanan bu süreç, su güvenliği, ekosistemler ve gıda üretimi üzerinde baskı oluşturuyor.
Birleşmiş Milletler verilerine göre 2030’a kadar her iki kişiden birinin ciddi su kıtlığıyla karşı karşıya kalması bekleniyor. Raporda, hükümetlerin kaynaktan dağıtıma, arıtmadan yeniden kullanıma ve suyun çevreye geri dönmesine kadar tüm döngüyü kapsayan Entegre Su Kaynakları Yönetimi planları geliştirmesi öneriliyor.
Sulak alanların, nehirlerin ve ormanların restore edilmesi de raporda doğa temelli çözümler arasında gösteriliyor. Bu uygulamaların, karada kalan tatlı suyun kuruyup gitmesini veya doğrudan okyanusa akmasını önlemeye yardımcı olabileceği belirtiliyor.
1,5°C Aşımı İçin “Daralan Pencere” Uyarısı
Rapor, eylem için fırsat penceresinin daraldığını ancak tamamen kapanmadığını vurguluyor. Çalışmanın amacı, hangi etkilerin artık kaçınılmaz olduğunu, hangilerinin hâlâ önlenebileceğini ve politikaların en büyük sonucu nerede yaratabileceğini ortaya koymak.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın yakın tarihli bir raporu da küresel sıcaklık artışının muhtemelen önümüzdeki birkaç yıl içinde 1,5°C’yi aşacağını bildirdi. Bu aşımın küçülen buz tabakaları, yükselen deniz seviyeleri, mercan resifleri ve yağmur ormanlarındaki çevresel bozulmayı hızlandırabileceği uyarısı yapıldı.
UNEP, 1,5°C’nin üzerinde kalınması durumunda iyi sonuçların bulunmadığını belirtti.
