Apple, Google, Meta, Amazon ve Microsoft gibi teknoloji devleri, Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminde etkili pozisyonlar elde etmek için büyük çaba gösterdi. Yemin törenine milyonlarca dolarlık bağışlar yapıldı, özel davetler düzenlendi, üst düzey temaslar kuruldu. Ancak New York Times’ın haberine göre, Trump yönetimi Silikon Vadisi’ne beklenen karşılıkları vermedi.
Trump’tan Teknoloji Devlerine Soğuk Duş
Trump’ın ikinci başkanlık döneminin henüz ilk aylarında açıklanan yeni gümrük tarifeleri, başta Apple olmak üzere birçok şirketin tedarik zincirini zor durumda bıraktı. Özellikle Çin’den gelen parçalara getirilen yüksek oranlı vergiler, iPhone üretimini doğrudan etkilerken, Amazon, Google ve Microsoft gibi şirketlerin yapay zeka yatırımları için inşa ettikleri süper bilgisayar sistemlerinin de maliyetini artırdı.
Trump’ın, yapay zeka ve kuantum gibi gelişen teknolojilere ayrılan federal araştırma bütçelerini kesmesi, sektörün uzun vadeli planlarını sekteye uğrattı. Ayrıca göçmen politikalarında yaşanan sertleşme, teknoloji şirketlerinin nitelikli iş gücüne erişimini de tehdit ediyor.
“Tek Taraflı Bir Yaklaşım”
Obama ve Biden dönemlerinde görev alan FCC danışmanı Gigi Sohn, teknoloji şirketlerinin Trump’a yönelik stratejisini “tek yönlü bir ilişki” olarak tanımladı. Sohn, “Şirketler Trump’a maddi ve siyasi olarak birçok şey sundu. Fakat Trump karşılığında neredeyse hiçbir somut vaat vermedi” dedi.
Bu açıklama, teknoloji devlerinin yeni yönetimle kurduğu ilişkilerde yaşadığı hayal kırıklığının da altını çiziyor. Özellikle Meta CEO’su Mark Zuckerberg, geçtiğimiz hafta Beyaz Saray’da Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ile açılan rekabet davasını çözmek için görüşmeler gerçekleştirdi. Google CEO’su Sundar Pichai ve diğer yöneticiler de benzer temaslar için son haftalarda Washington’daydı.
Antitröst Davaları ve Baskılar Sürüyor
Trump yönetiminin teknoloji devlerine yönelik düzenleyici baskıları hız kesmeden devam ediyor. Önümüzdeki hafta Meta hakkında tarihi bir antitröst davası görülmeye başlanacak. Aynı şekilde, Adalet Bakanlığı ve FTC’nin Apple, Google ve Amazon hakkında başlattığı davalar da geri çekilmedi.
Tüm bu gelişmeler, teknoloji devlerinin Trump ile “daha yumuşak bir ilişki kurma” çabasının hukuki süreçlerde bir rahatlama sağlamadığını ortaya koyuyor.
2016’daki Karşıtlık Yerini Sessiz Yakınlaşmaya Bıraktı
Trump’ın ilk başkanlık döneminde, teknoloji şirketlerinin büyük çoğunluğu Hillary Clinton’ı desteklemişti. Trump’ın Müslümanlara yönelik seyahat yasağı ve aşı karşıtı söylemleri, sektördeki birçok CEO tarafından eleştirilmişti. Ancak geçtiğimiz yıl yaşanan suikast girişimi sonrası, Trump’a yönelik söylemlerde önemli bir yumuşama gözlemlendi.
Mark Zuckerberg, Trump’tan “çetin ceviz” diye söz ederken, Jeff Bezos onun “soğukkanlı duruşunu” övdü. Elon Musk ise açık destek verdi ve Trump’a 300 milyon dolar bağışladı.
Kısmi Kazanımlar: TikTok ve Kripto Piyasası
Bu yakınlaşma çabalarının bazı alanlarda sınırlı etkileri oldu. TikTok’un yasaklanması ya da satılması için hazırlanan yasa ertelendi. Trump yönetimi, yapay zeka şirketlerine karşı müdahaleci bir yaklaşım göstermeyeceğini belirtti. Ayrıca uzun süredir baskı altında olan kripto para piyasasına yönelik kısıtlamalar büyük oranda kaldırıldı.
Ancak bu kazanımların, teknoloji şirketlerinin sağladığı maddi destek ve lobi faaliyetlerine kıyasla yetersiz kaldığı düşünülüyor.
Borsa ve Piyasa Değerinde Sert Düşüş
Trump’ın ikinci döneminde yaşanan bu gerginlik ve belirsizlik ortamı, teknoloji hisselerine doğrudan yansıdı. S&P Nasdaq Teknoloji Endeksi, yılın başından bu yana %21 değer kaybetti. Apple, Amazon, Meta, Google ve Microsoft’un toplam piyasa değeri ise %22 düşerek 10 trilyon dolar seviyesine geriledi.
Bu tablo, teknoloji devlerinin Trump döneminde ekonomik ve siyasi olarak bekledikleri güce ulaşamadığını ortaya koyuyor.
