Çin ile ABD arasındaki ekonomik gerilim yeni bir aşamaya geçti. Pekin yönetimi, ABD mallarına uygulanan gümrük vergisini yüzde 84’e çıkardığını resmen duyurdu. Bu hamle, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e karşı uygulamaya koyduğu yüzde 104’lük gümrük vergilerine doğrudan bir misilleme olarak geldi. Çin’in kararı, 10 Nisan 2025 tarihinden itibaren geçerli olacak.
Trump’ın küresel ticareti sarsan yeni vergi politikasına karşılık, Çin yönetimi “sonuna kadar mücadele edeceğiz” mesajını yineledi. İki ülke arasındaki bu restleşme, sadece ikili ilişkileri değil, küresel ticaret sisteminin istikrarını da ciddi şekilde tehdit ediyor.
Ticaret Savaşında Yeni Cephe: Misilleme Dalga Dalga Yayılıyor
Çin hükümeti tarafından yapılan resmi açıklamada, ABD’nin yeni tarifelerinin ekonomik baskı ve siyasi müdahale anlamına geldiği ifade edildi. Çin ayrıca, altı Amerikan firmasını güvenilmez kuruluş listesine, 12 Amerikan şirketini ise ihracat kontrol listesine dahil ettiğini duyurdu.
Bu gelişme, iki tarafın da yalnızca tarifeler üzerinden değil, ekonomik araçlar ve yaptırımlar üzerinden de karşılıklı baskı uygulayacağı bir dönemin habercisi olarak görülüyor.
Vergi Tırmanışı: 104’e Karşı 84
ABD, kısa süre önce Çin’den ithal edilen mallara uyguladığı gümrük tarifesini yüzde 104’e çıkarmıştı. Bu karar, daha önce uygulanmakta olan yüzde 34’lük tarifeye ek olarak getirilen yüzde 70’lik yeni yükümlülüklerle şekillendi.
Çin ise bu adıma karşılık olarak, kendi tarifesini yüzde 84’e yükseltti. Çinli yetkililer, bu kararın “zorunlu bir karşılık” olduğunu belirtirken, ticaret dengesini korumak ve ulusal çıkarları savunmak amacıyla alındığını vurguladı.
Tedarik Zincirleri ve Küresel Piyasa Riski
Uzmanlar, bu karşılıklı adımların yalnızca Çin ve ABD’yi değil, küresel ticaret sistemini de sarstığını belirtiyor. Özellikle Asya merkezli tedarik zincirlerinin kırılganlaştığına dikkat çekilirken, küresel sanayi üretiminde yavaşlama ve fiyat istikrarsızlığı gibi etkiler şimdiden öngörülmeye başlandı.
ABD ile Çin arasındaki ticaret hacmi 700 milyar doları aşarken, bu savaşın yarattığı belirsizlik, gelişmekte olan ülkelerde döviz dalgalanmalarına ve emtia piyasalarında dengesizliklere yol açıyor.
Küresel Ekonomide Topyekûn Savaş Riski
Ekonomistler, gümrük tarifelerindeki bu agresif tırmanışın, büyük ekonomilerin durgunluğa sürüklenmesine neden olabileceğini belirtiyor. Özellikle teknoloji, otomotiv ve enerji sektörlerinin bu gerilimden en fazla etkilenecek alanlar olduğu ifade ediliyor.
ABD Başkanı Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda Çin’e yönelik tarifelerin “milli güvenlik için zorunlu” olduğunu savunmuş, ticaret dengesizliğini gidermek adına bu adımları attığını belirtmişti. Çin ise bu açıklamaların “ekonomik zorbalık” niteliğinde olduğunu vurguladı.
Yeni Bir Ticaret Dönemi Başlıyor
Uzmanlara göre, Çin ve ABD arasındaki bu vergi savaşı, uluslararası ticaret düzenini kökten değiştirme potansiyeli taşıyor. Giderek milliyetçi çizgiye kayan ticaret politikaları, küresel serbest piyasa sisteminin sorgulanmasına neden oluyor.
Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler, bu gelişmeleri dikkatle izliyor. Hem ihracat rotaları hem de yatırım akışları bu büyük kapışmadan etkilenme potansiyeline sahip. Öte yandan, küresel çapta ekonomik ayrışmaların artması, yeni bölgesel blokların doğmasına da yol açabilir.
