Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, ülkesinin Çin’in küresel altyapı projesi olan Kuşak ve Yol Girişimi’nden (BRI) resmen ayrılacağını duyurdu. ABD’nin baskılarının etkili olduğu bu karar, Çin’i rahatsız etti.
Panama, 2017 yılında Pekin ile imzaladığı mutabakat anlaşmasını yenilemeyeceğini Çin’e bildirdi. Anlaşma her üç yılda bir otomatik yenileniyordu ve bir sonraki yenileme 2026’da gerçekleşecekti. Ancak taraflardan biri 90 gün önceden bildirimde bulunarak anlaşmayı feshedebilir.
Bu gelişme, ABD’nin bölgedeki etkisini artırma çabalarının bir parçası olarak görülüyor.
Panama Devlet Başkanı: “Bize Ne Kazandırdı?”
Mulino, kararın tamamen kendisine ait olduğunu vurguladı ve Çin’le yapılan anlaşmanın Panama’ya ne gibi faydalar sağladığını sorguladı:
“O dönemde Çin ile bu anlaşmayı imzalayanların neye güvenerek böyle bir adım attığını bilmiyorum. Bunca yıldır Panama’ya ne gibi harika şeyler getirdi? Kuşak ve Yol Girişimi ülkeye ne kazandırdı?”
Mulino’nun bu açıklamaları, Panama’nın Çin ile olan ekonomik ilişkilerinde yeni bir döneme girildiğini ve ABD ile daha yakın bağlar kurmaya hazırlandığını gösteriyor.
Çin’den ABD’ye Sert Tepki: “Baskı ve Zorlamayla Sabotaj!”
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien, Panama’nın bu kararının arkasında ABD’nin baskıları olduğunu belirterek Washington’u suçladı.
Lin, Pekin’de düzenlenen basın toplantısında şu açıklamaları yaptı:
“ABD’nin Kuşak ve Yol işbirliğini karalamasına, baskı ve zorlamayla sabote etmesine karşıyız.”
Çin’in 20 Latin Amerika ve Karayip ülkesi dahil olmak üzere 150 ülkeyle ekonomik iş birliği yürüttüğünü vurgulayan Lin, Panama’nın aldığı kararın olumsuz sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
ABD’nin Panama Üzerindeki Baskısı ve Rubio’nun Ziyareti
Bu kararın hemen öncesinde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 2 Şubat’ta Panama’yı ziyaret etti. Rubio, Çin’in Panama Kanalı üzerindeki etkisinin azaltılması gerektiğini, aksi takdirde “gerekli önlemlerin” alınacağını belirtmişti.
Panama Devlet Başkanı Mulino, “Panama Kanalı’nın egemenliği tartışmaya kapalıdır” diyerek ABD’ye güvence verdi. Aynı zamanda, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki anlaşmanın yenilenmeyeceğini de Washington’a bildirdi.
Bu ziyaretin hemen ardından Panama’nın Çin ile olan anlaşmadan çekildiğini duyurması, ABD’nin baskısının doğrudan etkili olduğunu gösteriyor.
Trump: “Panama Kanalı’nı Geri Alıyoruz!”
Panama’nın Kuşak ve Yol Girişimi’nden ayrılma kararı, ABD’nin bölgedeki etkisini güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Eski ABD Başkanı Donald Trump, Panama Kanalı’na dair yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanmıştı:
“Çin, Panama Kanalı’nı işletiyor. Biz onu Çin’e vermedik, Panama’ya vermiştik ve geri alıyoruz.”
Bu sözler, ABD’nin bölgedeki Çin etkisini ortadan kaldırma çabalarının uzun süredir devam ettiğini gösteriyor.
ABD ve Çin Arasında Latin Amerika’da Yeni Cephe Açıldı
Bu gelişme, ABD-Çin rekabetinin Latin Amerika’daki yeni bir cephesi olarak değerlendiriliyor. ABD’nin, Panama gibi stratejik konuma sahip ülkeler üzerinde daha fazla nüfuz kurmaya çalıştığı, Çin’in ise Kuşak ve Yol Girişimi’ni zayıflatmaya yönelik baskılara direnmeye çalıştığı görülüyor.
Önümüzdeki dönemde, ABD’nin Latin Amerika’daki diğer ülkeler üzerinde benzer baskılar uygulaması ve Çin’in ekonomik etkisini azaltmaya yönelik girişimlerde bulunması bekleniyor.
