James Webb Uzay Teleskobu (JWST), Samanyolu Galaksisi’nin merkezinde yer alan süper kütleli kara delik Sagittarius A’da (Sgr A) sürekli patlamalar yaşandığını gözlemledi**. Bilim insanları, bir yıl boyunca toplam 48 saatlik gözlem yaparak kara deliğin tahmin edilenden çok daha aktif olduğunu keşfetti.
Dünya’dan 26 bin ışık yılı uzaklıkta bulunan ve Güneş’in yaklaşık 4 milyon katı kütleye sahip bu dev kara delik, etrafındaki gaz diskinde günde 5-6 büyük patlamaya ve birçok küçük parlaklık artışına sebep oluyor.
NASA, “Sagittarius A, disko topu tarzı bir ışık gösterisiyle parti veriyor gibi görünüyor”* açıklamasında bulundu.
Sagittarius A’daki Patlamalar Kaotik Bir Yapıya Sahip*
Çalışmanın başyazarı Northwestern Üniversitesi’nden astrofizikçi Farhad Yusef-Zadeh, bu patlamaların rastgele ve kaotik olduğunu belirtiyor:
“Verilerimizde sürekli değişen, kabaran bir parlaklık gördük. Ve sonra güm! Büyük bir parlaklık patlaması aniden ortaya çıktı. Sonra tekrar sakinleşti.”
Bu keşif, kara deliklerin çevresindeki gaz disklerinin düşünüldüğünden çok daha dinamik olduğunu ve türbülans dolu bir ortam yarattığını gösteriyor.
Bilim İnsanları Patlamaların Sebebini Araştırıyor
Araştırmacılar, bu patlamaların iki farklı fiziksel süreçten kaynaklanabileceğini düşünüyor:
1️⃣ Küçük Patlamalar:
- Yığılma diskinin içindeki plazma dalgalanmaları, gazı sıkıştırarak ani radyasyon patlamalarına neden olabilir.
- Güneş’teki manyetik alanların sıkışarak güneş patlamaları oluşturmasına benzer bir süreç işleyebilir.
2️⃣ Büyük Patlamalar:
- İki manyetik alan çizgisinin çarpışmasıyla, diskten ışık hızına yakın bir hızla parçacıklar fırlıyor olabilir.
- Bu süreç, güçlü enerji boşalmalarına neden olarak kara deliğin çevresinde büyük parlama olayları yaratıyor.
Kara Deliğin Patlamaları Farklı Dalga Boylarında İncelendi
Bilim insanları, patlamaların kısa dalga boylarında daha hızlı söndüğünü keşfetti. Bu durum, yüksek enerjili parçacıkların belirli dalga boylarında daha hızlı enerji kaybetmesiyle açıklanıyor.
Ancak bu olgunun tam olarak nasıl gerçekleştiği henüz bilinmiyor ve bilim insanları, Sagittarius A’yı 24 saat boyunca kesintisiz gözlemleyerek kara deliğin sırlarını çözmeyi umuyor*.
NASA: “Kara Deliğin Parti Verdiğini İzliyoruz”
Sagittarius A*, uzun süre detaylı olarak incelenemeyen bir kara delikti. Ancak James Webb Uzay Teleskobu’nun güçlü kızılötesi görüntüleme yeteneği, bu devasa yapının iç dinamiklerini anlamada devrim yaratabilir.
NASA, bu keşfi şu sözlerle duyurdu:
“Samanyolu’nun merkezindeki süper kütleli kara delik, ışık gösterisiyle dolu bir kozmik parti veriyor.”
Bu açıklama, kara deliklerin sanıldığı gibi sakin yapılar değil, dinamik ve sürekli değişen gök cisimleri olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
