Avrupa, son yılların en yıkıcı sıcak hava dalgalarından biriyle mücadele ediyor. Bilim insanları, kıtanın dünyanın diğer bölgelerine kıyasla daha hızlı ısındığını belirtirken, aşırı sıcakların yalnızca yaşamı zorlaştırmadığını, aynı zamanda binlerce kişinin ölümüne ve büyük çaplı orman yangınlarına neden olduğunu vurguluyor.
İngiltere, Fransa, Almanya, İspanya ve Portekiz başta olmak üzere birçok ülkede rekor sıcaklıklar görülürken, sağlık sistemleri alarm durumuna geçti. Uzmanlara göre iklim değişikliği, artık yalnızca geleceğin değil, bugünün en büyük halk sağlığı sorunlarından biri haline geldi.
Avrupa, Dünyanın En Hızlı Isınan Kıtası Oldu
Bilim insanlarına göre Avrupa, son 30 yılda dünyanın en hızlı ısınan kıtası konumuna geldi.
Araştırmalar, sıcak hava dalgalarının artık daha sık, daha uzun süreli ve daha şiddetli yaşandığını ortaya koyuyor.
2025 yılında kıtanın neredeyse tamamında sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde seyrederken, uzmanlar her yıl on binlerce kişinin sıcağa bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini tahmin ediyor.
İklim araştırmacıları, bu tablonun önümüzdeki yıllarda daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulunuyor.
Binlerce Kişi Hayatını Kaybetti
Aşırı sıcakların yol açtığı can kayıplarının kesin bilançosunun ortaya çıkması zaman alsa da ilk veriler endişe verici boyutlara ulaştı.
İngiltere
İngiltere Meteoroloji Kurumu (Met Office), son sıcak hava dalgaları sırasında yalnızca İngiltere ve Galler‘de 2 bin 700’den fazla kişinin sıcağa bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini tahmin ediyor.
Kuruma göre bu ölümlerin yaklaşık yüzde 42’si doğrudan iklim değişikliğinin etkileriyle bağlantılı.
Fransa
Fransız sağlık yetkilileri ise haziran ayının son günlerinde yaşanan aşırı sıcaklar nedeniyle binin üzerinde kişinin hayatını kaybettiğini değerlendiriyor.
Yalnızca tek bir bölgede, bir gün içinde 220 kişi sıcak çarpması ve benzeri nedenlerle acil servislere başvurdu.
Almanya
Almanya‘da da tablo dikkat çekici.
Sağlık yetkilileri, haziran ayındaki sıcak hava dalgasının yaklaşık 5 bin 100 kişinin ölümüne neden olduğunu tahmin ediyor.
Meteoroloji kurumları, bazı bölgelerde sıcaklığın 41 dereceye kadar yükseldiğini bildirirken, bu seviyelerin ülke tarihinde görülen en yüksek değerler arasında yer aldığı belirtiliyor.
Uzmanlar: İklim Değişikliği Artık Can Alıyor
Londra’daki Imperial College‘dan aşırı hava olayları uzmanı Clair Barnes, sıcak hava dalgalarının artık yalnızca rahatsızlık veren doğa olayları olmadığını belirtiyor.
Barnes’a göre iklim değişikliği nedeniyle şiddetlenen sıcaklıklar;
- İnsan hayatını tehdit ediyor,
- Hastanelerin işleyişini aksatıyor,
- Okulları etkiliyor,
- Ulaşım sistemlerini zorluyor,
- Kritik altyapılarda ciddi sorunlara yol açıyor.
Uzmanlar, sıcak hava dalgalarının gelecekte daha sık yaşanacağı konusunda da görüş birliği içinde.
Kuraklık Orman Yangınlarını Büyütüyor
Aşırı sıcaklarla birlikte yaşanan kuraklık, orman yangınları riskini de ciddi şekilde artırıyor.
Geçtiğimiz yıl Avrupa genelinde yaklaşık 2,5 milyon dönüm alan yanarak son yılların en kötü sezonlarından biri yaşandı.
Bu yıl ise yangın sayısı ve yanan alan miktarı şimdiden uzun yıllar ortalamasının üzerine çıktı.
Fransa
Paris yakınlarındaki Fontainebleau Ormanı‘nda çıkan yangında yaklaşık 2 bin dönüm alan kül oldu.
Geçtiğimiz hafta yaşanan başka bir büyük yangında ise 11 bin dönümden fazla alan zarar görürken, 10 binden fazla kişi tahliye edildi.
İspanya
Ülkenin güneyindeki büyük orman yangınında en az 12 kişi hayatını kaybetti.
Yangın nedeniyle 1.400’den fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kalırken, 20’den fazla kişinin kaybolduğu bildirildi.
Yetkililer, alevlerin bazı bölgelerde dakikada yaklaşık 100 metre hızla ilerlediğini açıkladı.
Galler
Kuzey Galler‘de de çok sayıda orman yangını çıktı.
Bazı yerleşim alanları tahliye edilirken, itfaiye ekiplerinin yangınları kontrol altına alma çalışmaları sürüyor.
Aşırı Sıcakta Nasıl Korunmalı?
Uzmanlara göre aşırı sıcakların etkisini azaltmanın en önemli yolu vücut sıcaklığını kontrol altında tutmak ve susuz kalmamak.
Bunun için;
- Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmamak,
- Bol su tüketmek,
- Serin ortamlarda bulunmak,
- Güneş alan pencereleri perde veya kalın örtülerle kapatmak,
- Gece saatlerinde evleri havalandırmak,
- Soğuk duş almak,
- Açık havada spor yapılacaksa sabah erken veya akşam saatlerini tercih etmek,
- Sıcak havalarda yüzme gibi serinletici aktiviteleri değerlendirmek
öneriliyor.
Uzmanlar ayrıca yaşlılar, kronik hastalar ve çocukların aşırı sıcaklardan en fazla etkilenen gruplar arasında bulunduğunu hatırlatarak bu kişilerin özellikle korunması gerektiğini vurguluyor.
Bilim İnsanlarından Gelecek İçin Kritik Uyarı
Araştırmacılar, yaşanan sıcak hava dalgalarının artık istisnai olaylar olmaktan çıktığını belirtiyor.
Avrupa‘nın diğer kıtalara göre daha hızlı ısınması nedeniyle hem ölümcül sıcakların hem de büyük orman yangınlarının daha sık görülmesi bekleniyor.
Uzmanlara göre iklim değişikliğiyle mücadele edilmediği takdirde, bugün olağanüstü kabul edilen sıcaklıklar gelecekte yaz mevsiminin sıradan bir parçası haline gelebilir.
Kaynak: NYT – Oksijen
