Avrupa’da yaz boyunca etkili olan aşırı sıcakların ardından Akdeniz hava durumu eylülün ilk haftasında da sıcak kalacak. Küresel hava tahmin platformu WFY24’ün verilerine göre Roma’da günlük en yüksek sıcaklık ortalaması 35°C, Atina’da 34°C, Madrid’de ise 33°C olacak.
Bu değerler, eylül başındaki mevsim normallerinin yaklaşık 6-8°C üzerinde. Kuzey Avrupa’da ise daha serin ve değişken bir hava bekleniyor. Berlin’de en yüksek sıcaklığın 21°C, Londra’da 20°C civarında olması öngörülüyor.
Akdeniz’de Sıcaklıklar Mevsim Normallerinin Üzerinde Kalacak
Avrupa’nın büyük bölümü haziranda yılın üçüncü sıcak hava dalgasıyla karşı karşıya kaldı. Temmuz ve ağustos aylarında da aşırı sıcaklıklar ile düşük yağış etkisini sürdürdü. Avrupa Komisyonu, haziran ayında yaşanan tabloyu insan kaynaklı iklim değişikliğinin “kasvetli bir göstergesi” olarak tanımladı.
Sıcak ve kurak koşullar, İspanya, Portekiz, Fransa, Yunanistan ve Türkiye’de geniş alanları etkileyen orman yangınlarının yayılmasına zemin hazırladı. Binlerce hektar alanın yandığı yangınlar sırasında, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleştirilen en büyük tahliye çalışması yapıldı.
Kuzey Avrupa’nın bazı bölgelerinde ise yağmur ve gök gürültülü fırtınalar etkili oldu. Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa’nın bazı kesimlerinde bu yağışlar, sıcaklığı düşürürken kurak toprakların yeniden su almasını sağladı.
Eylül ve Ekim Akdeniz İçin Ani Sel Sezonu
WFY24’ün kurucusu Ioanna Vergini, eylül ve ekim aylarının Akdeniz’de ani sel mevsimi olduğunu belirtti. Vergini’ye göre deniz, üç aylık ısınmanın ardından yıl içindeki en yüksek sıcaklığına ulaşıyor. Aynı dönemde üst atmosferde ilk soğuk hava çukurları görülüyor.
Bu sıcaklık farkı, İspanya’da DANA adıyla bilinen hava sistemini güçlendirebiliyor. Yüksek irtifadaki izole alçak basınç sistemi, “soğuk damla” olarak da tanımlanıyor. Vergini, bu sistemin ekim 2024’te Valencia’daki seller ile Cenova’daki tekrarlanan olaylarda etkili olduğunu söyledi.
Mevsim ortalamaları da Akdeniz’de yağışların eylülde artabildiğini gösteriyor. Valencia’da ortalama yağış miktarı ağustostaki 18 milimetreden eylülde 47 milimetreye çıkıyor. Palma’da bu değerler 21 milimetreden 55 milimetreye, Palermo’da ise 15 milimetreden 42 milimetreye yükseliyor. Bu rakamların hava tahmini değil, normal mevsim ortalamaları olduğu vurgulanıyor.
El Niño Avrupa Hava Durumunu Nasıl Etkileyebilir?
Dünya Meteoroloji Örgütü, Doğu Pasifik’te deniz suyu sıcaklıklarının olağandışı yükselmesiyle ortaya çıkan El Niño’nun güçlenmeyi sürdürdüğünü ve gelecek birkaç ay boyunca iklim modellerini etkileyebileceğini bildirdi.
El Niño’nun etkileri en çok tropik bölgelerde hissediliyor. Önceki dönemlerde Güney Amerika, ABD’nin güneyi, Doğu Afrika ve Orta Asya’da sel riski artarken Avustralya’nın bazı kesimleri, Güney Amerika’nın kuzeyi ve Endonezya’da kuraklık ile orman yangını riski yükseldi.
Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi, El Niño’nun Avrupa’daki etkisinin daha dolaylı ve genellikle daha sınırlı olduğunu belirtiyor. Buna rağmen fenomenin kuzeybatı Avrupa’da sonbahar ve kışın ilk döneminde daha yağışlı, fırtınalı hava ihtimalini artırabileceği ifade ediliyor. Avrupa Komisyonu ise sonbahar sıcaklıklarının normalden yüksek seyredebileceğini ve bu etkinin gelecek ilkbahara doğru güçlenebileceğini aktarıyor.
