Kanada’nın Wet’suwet’en yerlileri, topraklarını ve ormanlarını endüstriyel istilaya karşı korumak için yıllardır süregelen bir mücadele veriyor. Bu direniş, ekim ayında Netflix’te yayınlanacak Yintah (Toprak) adlı belgeselle yeniden dünya gündemine taşınıyor. Belgesel, sadece çevresel adalet değil, aynı zamanda yerli halkların kültürel ve siyasi haklarını koruma mücadelesini de ele alıyor.
Wet’suwet’en halkı, Kanada’nın British Columbia bölgesinde yaşayan ve Kanada hükümetleriyle hiçbir zaman anlaşma imzalamamış bir topluluk olarak biliniyor. Ancak yıllardır toprakları, rızaları olmadan petrol boru hatları ve ağaç kesim projeleri için kiralanıyor. Bu sebeple, Wet’suwet’en halkı hem yerel ekosistemlerini hem de kültürel miraslarını koruma çabasıyla çevresel adaletin simgesi haline gelmiş durumda.
Ağaç Kesimi ve İklim Krizi
Wet’suwet’en halkının verdiği mücadele, sadece yerel bir sorun olmaktan öteye geçiyor. Bölgedeki ağaç kesimi ve ormanların yok edilmesi, yalnızca yerel ekosistemleri değil, küresel iklim krizini de etkileyen bir problem. Yaşlı ormanların kesilmesi, yangın riskini artırarak su döngüsünü bozuyor. The Guardian’da yayınlanan bir araştırma, yaşlı ormanların yangınları engellediğini ancak kesim yapılan alanların yangınlara daha açık hale geldiğini ortaya koydu. Wet’suwet’en halkı, bu sorunları küresel iklim kriziyle bağlantılı görüyor ve ortak bir mücadele verilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kanada eyalet hükümeti, Wet’suwet’en’in taleplerine kısmen cevap verse de, bazı ağaç kesim izinleri hâlâ yürürlükte. Bu gerilim, yerli halkların topraklarını koruma mücadelesinin ne denli zor ve karmaşık olduğunu gözler önüne seriyor. Kanada, BM Yerli Halkların Hakları Bildirgesi’ni (UNDRIP) imzalamış olsa da, yerli halklara projeler üzerinde veto hakkı tanımıyor.
“Toprağı İyileştirirsek İnsanları da İyileştiririz”
Belgeselin yapımcılarından biri olan Wet’suwet’en liderlerinden David DeWit, Netflix’in Tudum etkinliğinde konuşarak mücadelenin önemine dikkat çekti. DeWit, “Toprağı iyileştirirsek insanları da iyileştiririz” diyerek toprağın korunmasının insanlık için hayati önemde olduğunun altını çizdi. Yintah, yalnızca çevresel bir mücadeleyi değil, aynı zamanda yerli halkların sosyal ve politik hakları için verdiği savaşın da altını çiziyor.
Kanada’nın Sömürgeci Politikaları ve Yerlilerin Direnişi
Belgesel, Kanada’nın sömürgeci politikalarının yerli halklar üzerindeki etkisini çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor. Yapımcılar, tarihi anlatıyı sömürgecilikten arındırarak, yerli halkların bakış açısıyla anlatmaya çalışıyor. Yintah, Wet’suwet’en halkının sadece çevreyi koruma çabasını değil, aynı zamanda sömürgeci güçlere karşı verdiği direnişi de belgeliyor. Film, Kanada’nın yerlilerin topraklarını koruma mücadelesini nasıl kriminalize ettiğini ve liderlerin tutuklanarak kitlesel gözetime maruz kaldığını gözler önüne seriyor.
