Peter Greenaway’in Lucca Mortis filmi, çekimlerin başlamasından yaklaşık üç yıl sonra hâlâ tamamlanamadı. Dustin Hoffman’ın başrolünde yer aldığı yapımda yönetmen ile yapımcılar arasında hangi kurgunun yayımlanacağı konusunda anlaşmazlık yaşanırken filmin haklarının kimde olduğu da tartışılıyor.
Film, Greenaway ve Hoffman için önemli bir proje olarak tasarlanmıştı. Çekimler başladığında iki isim de 80’li yaşlarındaydı. Greenaway’in kariyerindeki en sorunlu yapımlardan birine dönüşen proje, henüz tamamlanmış bir versiyonla izleyici karşısına çıkabilmiş değil.
Lucca Mortis Ölüm Kavramını Merkeze Alıyor
Greenaway, Kasım 2023’te Amsterdam’daki Uluslararası Amsterdam Belgesel Film Festivali’nde aldığı yaşam boyu başarı ödülünün ardından düzenlenen soru-cevap etkinliğinde film hakkında konuştu. Yönetmen, ertesi sabah İtalya’ya uçacağını ve her şey yolunda giderse birkaç gün içinde çekimlere başlayacaklarını söyledi.
O dönemde adı Lucca Mortis olan yapımın ölüm kavramını ele aldığını belirten Greenaway, daha önce cinsellik üzerine çok sayıda film yaptığını, bu kez ise “Thanatos”, yani ölüm fikrine odaklandığını anlattı. Yönetmen, filmin temel sorusunu “Ölüm gerekli mi?” sözleriyle ifade etti.
Greenaway’e göre film, tabutlar ve kafataslarıyla örülü bir korku hikâyesi değil. Yapım, ölümlülüğünü düşünen New Yorklu yazar Jacob Zucchine’in öyküsünü anlatıyor. Çocukken evlat edinilen ve ABD’de büyüyen karakter, İtalyan köklerini araştırmak için Toskana’daki Lucca’ya dönüyor.
Hikâye 11 Eylül saldırıları döneminde geçiyor. Lucca ve New York’taki yüksek kuleler, karakterin yazılarına ilham verirken aynı zamanda ölüm duygusunu da güçlendiriyor. Zucchine, hayatını mümkün olduğunca düzenli ve zarif bir biçimde sonlandırmayı düşünen bir karakter olarak tanımlanıyor.
Çekimler İlk Gecikmenin Ardından Başladı
Yapımın sorunları, çekimlerin ilk aşamasında ortaya çıktı. 2023’ün sonlarında Greenaway ve ekibi Lucca’ya gittiğinde başrol oyuncuları henüz sete ulaşmamıştı. Roma’dan teknik ekipman taşıyan onlarca kamyon gelirken dekorlar kuruldu ve ekip haftalarca çekimlerin başlamasını bekledi.
Çalışmaların başlamaması üzerine ekip sonunda Lucca’dan ayrıldı. Bu süreçte yapımın nakit akışı sorunlarıyla karşılaştığı görüldü. Bağımsız finanse edilen büyük ölçekli filmlerde finansmanın tamamlanmasının zaman alabileceği belirtilse de Lucca Mortis’in prodüksiyonu bu gecikmeden sonra da sorunlarla karşılaştı.
Çekimler 2024’ün başlarında oyuncuların da katılımıyla başladı. Sektör basınında filmin bütçesinin 15 milyon avro olduğu ve Lucca’da 25 farklı mekân kullanılacağı bildirildi. Kent yönetimi ve bölge halkı da çekim sürecine destek verdi.
Toskana basını, birkaç ay boyunca Lucca’nın açık hava film setine dönüştüğünü yazdı. Tarihî kent merkezinde kameralar, kamera arabaları ve ekipmanlar görülürken kent sakinleri de farkında olmadan figüran olarak yapımın parçası oldu. Livorno merkezli Il Tirreno, atmosferi Federico Fellini filmlerini andıran karnavalımsı bir ortam olarak niteledi.
Yönetmen Ve Yapımcılar Farklı Kurgularda Karşı Karşıya Geldi
Sürekli yaşanan gecikmelerin bütçenin önemli bir bölümünü tüketmesinin ardından yapımın ilerleyen aşamalarında gerilim arttı. Filmin yapımcılığını Facing East üstlendi. Bütçenin büyük kısmı İsviçre merkezli özel finansör Jumpy Cow Pictures tarafından karşılandı; İtalya ve Hollanda’daki vergi iadeleri de projeye ek destek sağladı.
Çekimlerin büyük bölümü tamamlandıktan sonra Greenaway, eşi ve yaratıcı ortağı Saskia Boddeke ile kurgu sürecine geçti. Filmin ilk kurgu taslağı 2024’ün sonlarında teslim edildi ve gelen bilgilere göre olumlu karşılandı.
Gerilim, bu aşamadan sonra belirginleşti. Greenaway’e yakın kaynaklar, yönetmenin sözleşmesinde son kurgu hakkının bulunduğunu söyledi. Aynı kaynaklara göre yapımcılar, bütçenin aşılması nedeniyle filme müdahale edebileceklerini savunarak yönetmenin katılımı olmadan daha “ticari” bir kurgu hazırlamaya karar verdi.
Böylece filmin iki farklı versiyonu ortaya çıktı. Her iki versiyonun da henüz tamamen tamamlanmadığı, yapımcılar tarafından hazırlanan kurgunun ise daha ileri bir aşamada bulunduğu bildirildi. Filmin haklarının kim tarafından kontrol edildiği konusunda süren anlaşmazlık da yapımın yayımlanmasını belirsiz hâle getirdi.
Facing East, konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi. Lucca Mortis’in hangi versiyonunun yayımlanacağı ve filmin izleyiciyle buluşup buluşmayacağı konusunda ise henüz kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
