Yapay zekâ müzik listeleri için Avustralya’da yeni bir dönem başladı. Ülkenin müzik sektörünü temsil eden Australian Recording Industry Association (ARIA), tamamen yapay zekâ tarafından üretilen şarkıların haftalık resmî listelere girmesini yasakladı. Karar, ARIA Listeleri’nin uygulama kurallarında yapılan güncellemeyle açıklandı ve cuma günü yayımlanacak listeyle birlikte yürürlüğe girecek.
Yeni düzenleme yalnızca liste uygunluğunu değil, ARIA Müzik Ödülleri için geçerli şartları da kapsıyor. Tamamen yapay zekâ üretimi parçalar ödüllere aday olamayacak. Yapay zekânın destekleyici bir araç olarak kullanıldığı ve yaratıcı çalışmanın büyük ölçüde insanlar tarafından gerçekleştirildiği kayıtlar ise listelerde yer almaya devam edebilecek.
ARIA’nın Yapay Zekâ İçin Getirdiği Yeni Kurallar
ARIA’nın güncellenen uygulama kurallarına göre üretken yapay zekâ kullanılan bir parçanın listeye girebilmesi için “büyük ölçüde insan yapımı” olması ve dinleme ya da liste manipülasyonuna ilişkin endişe yaratmaması gerekiyor. Yapay zekânın bir şarkının yaratıcı unsurlarının tamamını veya ana bölümünü oluşturduğu kayıtlar uygun kabul edilmeyecek.
Kurum, yapay zekânın kullanım biçimini ayırt etmek amacıyla sektörde önerilen etiketleme sistemini de zorunlu hâle getirecek. Bu etiketler, bir parçanın tamamen yapay zekâ tarafından mı üretildiğini yoksa insan üretimine yapay zekâ desteği mi eklendiğini gösterecek.
ARIA, uygun olmadığı daha sonra belirlenen kayıtları listelerden geriye dönük olarak çıkarma yetkisine de sahip olacak. Böyle bir durumda liste sıralaması değiştirilebilecek, verilen akreditasyonlar geri çekilebilecek. Uygun olmadığı tespit edilen bir parça bir numaraya yükselmişse ARIA, bir numara ödülünü iptal edebilecek veya ödülün iade edilmesini isteyebilecek. Sanatçılar ve temsilcileri ise kararın yeniden değerlendirilmesi için kanıt sunarak itiraz edebilecek.
ARIA CEO’su Herd, düzenlemelerin yapay zekâ araçlarını kullanan sanatçılara alan bırakırken insan yaratıcılığını listelerin merkezinde tutmayı amaçladığını söyledi. Herd, “Sanatçılar çalışmalarında hâlihazırda yapay zekâ araçlarını kullanıyor. Listeler de buna yer açacak şekilde gelişebilir ve gelişmelidir; ancak sanatçıların kayıtları temel alınarak oluşturulmuş hizmetler tarafından toptan üretilen müzik farklı bir mesele” ifadelerini kullandı.
Herd, lisanssız yapay zekâ üretimlerini ödüllendiren bir listenin ARIA’nın temsil ettiği kayıtlı müziğin temelini zayıflatacağını belirtti. Kurum, Avustralya’da müziğin dinlenme ve tüketilme biçimini şeffaf şekilde ölçme işlevini korumak istediğini açıkladı.
Madonna Cover’ı Yeni Kararın Merkezine Taşındı
Düzenlemenin gündeme gelmesinde, Madonna’nın “Like a Prayer” şarkısının yapay zekâ kullanımıyla ilişkilendirilen bir cover’ının listelerdeki performansı etkili oldu. Brisbane merkezli DJ ve prodüktör Josh Fawaz tarafından hazırlanan versiyon, Avustralya radyolarında temmuz ayının en çok çalınan şarkısı oldu.
Parça, ARIA’nın Top 20 Australian Singles listesinde 16 hafta kaldı ve dört numaraya kadar yükseldi. Kayıt aynı zamanda ARIA Australian Dance Singles listesinde bir numarada bulunuyor. Şarkının liste durumu hakkında ARIA henüz kesin bir çıkarma kararı açıklamadı.
Müzik prodüktörü Mitch Thomas, sosyal medya paylaşımında Fawaz’ın parçasının tamamen yapay zekâ ile üretildiğini öne sürdü ve kaydın üretken yapay zekâ platformu Suno’da hazırlanmış müziklere benzediğini savundu. Fawaz ise bu eleştiriye karşı çıkarak yapay zekâyı bir araç olarak kullandığını söyledi.
Parçanın Spotify bilgilerinde daha sonra vokal ve davullarda yapay zekâ kullanıldığı belirtildi. Kayıt, Spotify’da 48 milyondan fazla dinlenmeye ulaştı. ARIA’dan bir sözcü, yapay zekâ tarafından oluşturulan ana vokallerin veya temel enstrümantal bölümlerin bulunduğu kayıtların yeni kurallar kapsamında muhtemelen uygun sayılmayacağını açıkladı.
IFPI Kuralları Farklı Bölgelerde Uygulanıyor
Avustralya’nın kararı, Uluslararası Fonografi Endüstrisi Federasyonu’nun (IFPI) geçen ay açıkladığı çerçeveyle aynı doğrultuda hazırlandı. IFPI, Latin Amerika, Orta Doğu, Afrika ve Güneydoğu Asya’da yönettiği resmî listeler için yapay zekâ üretimi müziklerin hangi şartlarda kabul edilebileceğini belirledi.
Bu çerçevede kayıtların çoğunlukla insan yapımı olması, dinleme veya liste manipülasyonu şüphesi taşımaması ve usulüne uygun şekilde yetkilendirilmiş, yasal bir yapay zekâ hizmetiyle hazırlanması gerekiyor.
Benzer bir uygulama İsveç’te de görüldü. Jacub adıyla yayımlanan “Jag vet, du är inte min” yaklaşık beş milyon Spotify dinlenmesine ulaşıp platformun İsveç listelerinde zirveye çıkmasına rağmen, öncelikli olarak yapay zekâ tarafından üretildiği gerekçesiyle ülkenin resmî Sverigetopplistan listesine alınmadı.
ABD’de yapay zekâ üretimi müzikler Billboard’un Hot Gospel Songs ve Hot R&B listeleri gibi çeşitli listelerinde yer aldı. Universal Music Group, Warner Music Group ve Sony Music’in de aralarında bulunduğu büyük plak şirketleri, insan öncülüğündeki yaratıcılıkla tamamen sentetik veya yetkisiz yapay zekâ modelleri tarafından oluşturulan işler arasında net bir sınır oluşturulmasını istedi.
