Türkiye’nin en ikonik sokak lezzetlerinden biri olan kokoreç, yalnızca Anadolu’ya özgü değil. Akdeniz’in karşı kıyısında, özellikle İtalya’nın farklı bölgelerinde benzer sakatat yemekleri yüzyıllardır sofralarda yer alıyor. Sicilya’nın Stigghiolosu, Floransa’nın Lampredottosu ve Puglia’nın Turcinieddisi, aynı mutfak anlayışından doğan ancak bölgesel dokunuşlarla farklı kimlikler kazanan lezzetler arasında öne çıkıyor.
Bu ortak gastronomi mirası, Akdeniz mutfaklarının tarih boyunca birbirinden nasıl beslendiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Kokoreçten Stigghiolo’ya Uzanan Ortak Gelenek
Türkiye’de koyun bağırsağı, mumbar ve uykuluk kullanılarak hazırlanan kokoreç, odun ateşinde pişirilmesi ve bol baharatla servis edilmesiyle tanınıyor.
Osmanlı mutfağından günümüze uzanan bu sokak lezzeti, Balkanlar’ın yanı sıra İtalya’nın farklı bölgelerinde de benzer tariflerle yaşamını sürdürüyor.
İtalya’da bu yemekler, “Cucina Povera” yani “fakir mutfağı” geleneğinin en önemli temsilcileri arasında gösteriliyor. Bu mutfak anlayışı, hayvanın hiçbir bölümünü israf etmeden değerlendirmeye dayanıyor.
Palermo’nun Sokak Klasiği: Stigghiolo
Sicilya’nın başkenti Palermo‘da sokak tezgâhlarının vazgeçilmezlerinden biri olan Stigghiolo, kuzu bağırsaklarının şişe sarılıp köz ateşinde pişirilmesiyle hazırlanıyor.
Yerel halk tarafından ekmek arasında tüketilen bu lezzet, limon ya da acı biber eşliğinde servis ediliyor.
Geçmişi halk şenliklerine ve yoksul mutfağına kadar uzanan Stigghiolo, bugün Palermo sokak kültürünün en güçlü simgelerinden biri kabul ediliyor.
Floransa’nın Meşhur Lampredotto’su
Toskana mutfağının en karakteristik yemeklerinden Lampredotto, kokoreçten farklı olarak sığırın işkembe bölümünden hazırlanıyor.
Uzun süre aromatik et suyunda pişirilen Lampredotto, daha sonra sandviç ekmeği içinde acı sos ve yeşil sos eşliğinde servis ediliyor.
Yemek, geçmişte özellikle Arno Nehri çevresinde çalışan işçilerin uygun fiyatlı ve doyurucu öğünü olarak ün kazandı.
Bugün ise Floransa’nın en önemli sokak lezzetlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Puglia’nın Turcinieddi Geleneği
İtalya’nın güneyindeki Puglia bölgesinde hazırlanan Turcinieddi, görünüm olarak Türkiye’deki kokorece en çok benzeyen tariflerden biri.
Kuzu bağırsağının iç organlarla birlikte sarılmasıyla hazırlanan bu lezzet de açık ateşte pişirilerek servis ediliyor.
Yerel baharatlarla zenginleştirilen Turcinieddi, bölgenin kırsal mutfağının en önemli temsilcileri arasında yer alıyor.
Akdeniz’in Ortak Sofrası
Kokoreç, Stigghiolo, Lampredotto ve Turcinieddi farklı tariflere sahip olsa da aynı gastronomi anlayışını paylaşıyor.
Hayvanın her bölümünü değerlendirmeyi esas alan bu mutfak kültürü, yüzyıllar boyunca Akdeniz coğrafyasında şekillenen ortak yaşamın ve kültürel etkileşimin önemli bir parçası olarak kabul ediliyor.
Bugün Türkiye ve İtalya’nın sokaklarında farklı isimlerle yaşamını sürdüren bu lezzetler, sınırların ötesine geçen ortak bir gastronomi mirasını temsil ediyor.
Kaynak: Euronews
