İTO Kuyumculuk Komitesi Başkanı Özboyacı: MASAK, Jeff Bezos’un Pasaportunu İstedi
Kuyumculuk sektöründe denetim uygulamaları uzun süredir tartışma konusu olurken, İstanbul Ticaret Odası Kuyumculuk Komitesi Başkanı Ercan Özboyacı, İTO’nun aralık ayı meclis toplantısında yaptığı açıklamalarla gündemi yeniden hareketlendirdi. Özboyacı, MASAK tarafından sahada uygulanan bazı taleplerin, özellikle ihracat yapan firmalar açısından ciddi sorunlara yol açtığını vurguladı. Bu kapsamda verdiği çarpıcı örnek ise, uluslararası ticaretin gerçekleriyle mevcut mevzuat arasındaki uyumsuzluğu açık biçimde ortaya koydu.
MASAK Talebi Uluslararası Ticareti Zorluyor
Toplantıda aktarılan bilgilere göre, büyük bir ihracatçı firma Amazon ile gerçekleştirdiği ticaret sırasında MASAK kaynaklı bir taleple karşılaştı. Firma yetkililerinin ifadelerine göre, söz konusu işlemde MASAK, Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’un pasaportunun ıslak imzalı ve Türk Konsolosluğu’ndan apostillenmiş halini talep etti. Aksi halde satışın gerçekleştirilemeyeceği bildirildi.
Bu örneği kamuoyuyla paylaşan Ercan Özboyacı, böyle bir talebin küresel ticaretin işleyişiyle bağdaşmadığını dile getirdi. Özboyacı’ya göre, bu yaklaşım yalnızca firmaların iş yapma süreçlerini zorlaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda Türkiye’nin uluslararası ticaretteki güvenilirliğini de olumsuz etkiliyor.
Konsolosluklara Erişim İhracatı Yavaşlatıyor
Sorunun sadece belge talebiyle sınırlı olmadığını belirten Ercan Özboyacı, özellikle yüzölçümü büyük ülkelerde konsolosluklara erişimin başlı başına bir engel haline geldiğine dikkat çekti. ABD örneğini veren Özboyacı, bazı yabancı müşterilerin pasaportlarını apostil ettirebilmek için Türk konsolosluğuna ulaşmak adına saatlerce uçmak zorunda kaldığını söyledi.
Bu durumun doğal bir sonucu olarak, uluslararası şirketlerin Türkiye’den alışveriş yapmaktan vazgeçtiğini ifade eden Özboyacı, mevcut uygulamaların ihracat üzerinde caydırıcı bir etki yarattığını vurguladı. Böylece bürokratik süreçler, yalnızca firmaları değil, doğrudan ülke ekonomisini de etkiler hale geliyor.
Kuyumculuk Sektörü 1,5 Yıldır Yoğun Denetim Altında
Jeff Bezos örneğinin, sektörün son dönemde yaşadığı sorunların yalnızca en dikkat çekici başlığı olduğunu belirten Özboyacı, kuyumculuk sektörünün yaklaşık 1,5 yıldır yoğun bir denetim sürecinden geçtiğini hatırlattı. MASAK ve maliye tarafındaki sıkılaştırmaların aralıksız devam ettiğini söyleyen Özboyacı, sürekli değişen yönetmeliklerin sahada ciddi bir belirsizlik yarattığını dile getirdi.
Bu nedenle İstanbul Ticaret Odası Kuyumculuk Komitesi olarak üyeleri düzenli toplantılarla bilgilendirdiklerini belirten Özboyacı, hazırlanan kitapçıklarla sektör temsilcilerini güncel mevzuat hakkında bilgilendirmeye çalıştıklarını aktardı.
Altın Esaslı Muhasebe Talebi Yeniden Güçleniyor
Artan denetimler ve uygulamada yaşanan zorluklar, sektörün uzun süredir gündeme getirdiği altın esaslı muhasebe talebini yeniden ön plana çıkardı. Özboyacı, bu konuda son yedi yıldır çağrı yaptıklarını hatırlatarak, mevcut şartlar altında bu sistemin artık bir zorunluluk haline geldiğini ifade etti.
Özboyacı’ya göre, altın esaslı muhasebe sistemi hem denetim süreçlerini sadeleştirecek hem de kuyumculuk sektörünün yapısına daha uygun bir çerçeve sunacak. Bu nedenle sektör temsilcileri, bu talebi artık daha yüksek sesle dile getiriyor.
Apostil Zorunluluğu Ağır Cezalara Neden Oluyor
Apostil uygulamasının sektörde ciddi bir bürokratik yük oluşturduğunu belirten Ercan Özboyacı, yaşanan bir başka örnekle durumun vahametini gözler önüne serdi. Yakın zamanda denetimden geçen bir ihracatçı firmanın, yalnızca apostil eksikliği nedeniyle üst sınırdan 21 milyon TL ceza aldığını açıklayan Özboyacı, bu büyüklükteki bir cezanın birçok işletme için faaliyetlerin sonu anlamına gelebileceğini söyledi.
Özboyacı, apostil zorunluluğunun bu haliyle ticareti desteklemek yerine engellediğini vurgulayarak, uygulamanın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
185 Bin TL Sınırı Kuyumcuyu Müşteriyle Karşı Karşıya Getiriyor
MASAK tarafından uygulanan bir diğer düzenleme ise 185 bin TL üzerindeki alışverişlerde getirilen bildirim zorunluluğu. Bu uygulamanın sahada ciddi sorunlar yarattığını belirten Özboyacı, kuyumcuların doğrudan müşteriyle karşı karşıya kaldığını söyledi.
Günlük hayattan bir örnek veren Özboyacı, “Bir hanımefendi yıllarca birikim yapmış ve 30 gram 22 ayar bir bilezik almak istiyor. Bu işlem 185 bin TL’nin üzerinde olduğu için, biz bu kişiyi MASAK’a bildirmek ve kimlik bilgilerini 8 yıl boyunca saklamak zorundayız” dedi. Küçük metrekareli dükkanlarda bu bilgilerin güvenli şekilde saklanmasının fiilen mümkün olmadığını belirten Özboyacı, mevcut sınırın günümüz ekonomik koşullarında son derece düşük kaldığını vurguladı.
Bu nedenle bildirim eşiğinin 750 bin TL ile 1 milyon TL seviyesine yükseltilmesi gerektiğini ifade eden Özboyacı, aksi halde sektörün daha büyük sorunlarla karşılaşacağını dile getirdi.
