Avrupa genelinde artan çevrim içi yatırım dolandırıcılıklarının merkezi giderek netleşiyor: Arnavutluk.
Tiran’daki çağrı merkezlerinden yönetilen organize suç ağları, Almanya’dan İtalya’ya kadar binlerce kişiyi sahte yatırım siteleriyle kandırıyor. Uzmanlara göre ülke, “yüksek kazanç vaadi” üzerinden dönen çok dilli bir dolandırıcılık endüstrisinin kalbi haline geldi.
Yüksek Kazanç Vaadiyle Başlayan Kabus
Almanya’nın Aschaffenburg kentinde yaşayan Carina ve Christoph Breunig çifti, 2019’da internette “kârlı yatırım fırsatları” ararken Globalix adlı bir platforma denk geldi.
Sitede kayıt oluşturmalarının ardından birkaç dakika içinde “Dr. Adrian Ross” adında biri aradı. Kısa sürede güven kazanan çift, önce 250 euro, ardından 750 euro yatırdı.
Yatırımlarının “büyüdüğünü” gösteren sahte grafiklere inanan Christoph, daha yüksek kâr vaatleriyle yönlendirildi ve binlerce euro’luk yeni işlemler yaptı.
Ancak bu grafikler tamamen sahtedir; telefondaki kişi bir doktor değil, Tiran’daki bir çağrı merkezinde çalışan genç bir dolandırıcıydı. Christoph, parasını çekemeyince kandırıldığını anladı.
Avrupa Genelinde Organize Ağ
Bavyera savcılığı, 2019–2021 arasında onlarca Alman vatandaşının benzer şekilde dolandırıldığını tespit etti.
Soruşturma, İsrail, Sırbistan ve Arnavutluk arasında faaliyet gösteren çok katmanlı bir ağın varlığını ortaya koydu.
Arnavutluk’taki merkez, Blue Energy Call adlı bir tele-pazarlama şirketinin paravan olarak kullanıldığı belirlendi.
Yalnızca Almanya’da 105’ten fazla kişi milyonlarca euro kaybetti.
Bavyera Siber Suçlarla Mücadele Dairesi Başsavcısı Nino Goldbeck, “Bu sadece Almanya’yı değil, tüm Avrupa’yı etkileyen bir siber salgın” diyerek zararın yıllık 100 milyon euroyu geçtiğini açıkladı.
Arnavutluk’un “Dijital Cenneti” Nasıl Suça Dönüştü?
Balkan Insight’ın araştırmasına göre, Tiran son beş yılda çok dilli, teknolojiye hâkim genç nüfusu sayesinde dolandırıcılık ağlarının tercih ettiği merkez haline geldi.
Polis düzenli operasyonlar düzenlese de, savcılığa yansıyan dava sayısı oldukça düşük.
Arnavutluk’un SPAK (Yolsuzluk ve Organize Suçlarla Mücadele Özel Yapısı) şu anda 11 aktif dosya yürütüyor.
2022’de düzenlenen büyük çaplı operasyonda Milton Group adlı uluslararası ağ çökertildi; 10 ülkede eş zamanlı baskınlarla Arnavutluk’ta dört kişi tutuklandı.
Dijital Tuzaklar ve Sosyal Manipülasyon
Dolandırıcılık sistemi son derece sofistike.
Çağrı merkezlerinde çalışan personel kendilerini “yatırım danışmanı” olarak tanıtıyor, mağdurları Anydesk gibi uzaktan erişim yazılımlarını kurmaya ikna ediyor.
Bu sayede bilgisayarlarına tam erişim elde edip paralarını çekiyorlar.
Siber suç uzmanı Fabian Zhilla, “Bir sunucu başka bir ülkede, yazılım İsrail merkezli, yöneticiler Arnavutluk’ta. Bu, hukuki olarak kabus gibi bir yapı yaratıyor” diyor.
Arnavutluk merkezli bazı şirketlerin, İsrail yapımı Panda TS yazılımıyla sahte yatırım platformları (Globalix, BrokerZ vb.) kurduğu tespit edildi.
Bu platformlar kısa süre içinde kapatılıyor ve aynı ağ tarafından yeni adlarla yeniden açılıyor.
Gençler Bilmeden Suça Karışıyor
Araştırmalar, dolandırıcılık çağrı merkezlerinde çalışan birçok gencin suç örgütlerinin gerçek amacından habersiz işe başladığını gösteriyor.
Uzman Zhilla, “Yüksek maaş vaadiyle başlıyorlar. Sonra ya sessiz kalıyorlar ya da sistemin bir parçası haline geliyorlar. Bu, gençleri karanlık bir döngüye sokuyor” diyor.
Mağdurların Kayıpları Sadece Parasal Değil
Dolandırıcılığa uğrayan pek çok kişi hem birikimlerini hem de güvenini kaybediyor.
CIFAS yöneticisi Simon Miller, “Birçoğu utanıyor, polise gitmiyor. Oysa psikolojik yıkımı çok ağır; bazıları intihar ediyor” ifadelerini kullandı.
Başsavcı Goldbeck ise “Bu insanların kaybettiği paralar kumar parası değil, hayat birikimleri” diyerek trajedinin boyutuna dikkat çekti.
