NASA, Çin ve Rusya’nın hızla büyüyen uzay temelli nükleer projelerine karşılık olarak Ay’a nükleer reaktör yerleştirme planını resmen devreye aldı. Projenin, yalnızca bilimsel değil, aynı zamanda jeopolitik bir hamle olduğuna dikkat çekiliyor.
Kuruma geçici olarak atanan Ulaştırma Bakanı ve eski Fox News sunucusu Sean Duffy, bu hafta itibarıyla Ay yüzeyine 100 kilovatlık bir nükleer reaktör kurma planını kamuoyuna açıklayacak.
2030’a Kadar Ay’a Nükleer Güç Üssü
Sean Duffy’nin verdiği talimat doğrultusunda, 2030 yılına kadar Ay’a fırlatılması planlanan nükleer reaktör için özel sektörden teklif alınması istendi. NASA daha önce 40 kilovat kapasiteli bir reaktör üzerinde çalışmıştı, ancak bu yeni direktifle hem kapasite hem de stratejik hedefler yükseltilmiş oldu.
Reaktörün amacı sadece enerji üretimi değil. Duffy’nin açıklamasında geçen “ilk kuran ülkenin giriş yasağı bölgesi ilan edebileceği” ifadesi, bu projenin yalnızca teknolojik değil, askeri ve diplomatik bir üstünlük savaşı olduğunun da altını çiziyor.
Çin ve Rusya’nın Ortak Projelerine Karşı Hamle
NASA içinden ismini vermeyen bir üst düzey yetkili, “Bu proje ikinci uzay yarışını kazanmakla ilgili” diyerek açıkça ABD’nin uzaydaki stratejik üstünlük mücadelesine işaret etti.
Uzmanlara göre bu girişim, özellikle Çin ile Rusya’nın ortak yürüttüğü Ay tabanı ve nükleer güç teknolojisi projelerine bir cevap niteliği taşıyor.
NASA’da Yetki Tartışmaları: Duffy İki Görevde Birden
Sean Duffy’nin hem Ulaştırma Bakanı hem de geçici NASA yöneticisi olarak görev yapması, ABD Kongresi’nde tartışmalara yol açtı. Eleştiriler, Duffy’nin bu pozisyonları bir arada yürütmesinin kurumsal bağımsızlık ve liyakat ilkelerini zedelediği yönünde.
Ancak bazı analistlere göre Duffy, bu hamleyle NASA’daki etkisini artırmak ve ajansı yeniden yapılandırmak istiyor.
Ticari Uzay İstasyonları Yolda
Duffy’nin bir diğer direktifi ise, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun yerini alacak ticari uzay istasyonlarının geliştirilmesi yönünde.
NASA, bu amaçla Axiom Space, Blue Origin ve Vast gibi şirketlerle altı ay içinde sözleşme imzalayarak, 2030 yılına kadar yörüngeye en az iki yeni istasyon yerleştirmeyi hedefliyor.
Aksi halde, dünya yörüngesinde sürekli mürettebat barındıran tek istasyonun Çin’e ait olması riski ortaya çıkacak.
Trump Yönetimi ve Uzay Bütçesi Stratejisi
Habere göre, Trump yönetimi NASA’nın insanlı görevlerine öncelik vermek adına bütçede yeniden yapılanmaya gidiyor. Bilimsel araştırma projelerine ayrılan kaynakların azaltılması planlanırken, bu stratejinin temelinde Çin’e karşı üstünlük kurma hedefi bulunuyor.
Bu durum, uzay ajansının bilim temelli projeleri ikinci plana itmesine neden olurken, askeri ve stratejik projeler daha ön planda tutuluyor.
Pentagon İptal Etti, NASA Devam Dedi
Pentagon’un kısa süre önce nükleer roket motoru programını iptal etmesi, uzaydaki nükleer teknolojilerin tamamen rafa kaldırılacağı yönünde yorumlansa da, NASA bu alanı terk etmiyor.
Konu hakkında konuşan bir yetkili, “Bütçe kısıtlı olabilir, ancak nükleer itki teknolojisinin stratejik değeri hâlâ çok yüksek” açıklamasında bulundu.
