Birleşik Krallık’ın en prestijli kültürel ödüllerinden biri olan Art Fund Museum of the Year (Yılın Müzesi) ödülüne aday gösterilen 2025 finalistleri açıklandı. Belfast, Cardiff, Perth, Warwickshire ve County Durham’daki beş etkileyici müze, 120 bin sterlinlik büyük ödül için yarışıyor. Finalistler arasında geçmişin izlerini bugünün sanat anlayışıyla birleştiren kurumlardan, çağdaş sanata yön veren galerilere kadar geniş bir yelpazede yer alan müzeler bulunuyor.
Beş Farklı Kentten Beş İlham Verici Müze
Beamish (County Durham), Chapter (Cardiff), Compton Verney (Warwickshire), Golden Thread Gallery (Belfast) ve Perth Museum (İskoçya) bu yılın kısa listesinde yer aldı. Art Fund Direktörü Jenny Waldman, bu beş müzeyi “yerel halkla güçlü bağ kurmuş, çevresine duyarlı ve fikirlerle dolup taşan kurumlar” olarak tanımladı. Kazanan müze 26 Haziran’da Liverpool Müzesi’nde açıklanacak, diğer dört finalist ise 15’er bin sterlin alacak.
Beamish: Kuzey’in Yaşayan Müzesi
Beamish, Kuzeydoğu İngiltere’nin sosyal ve endüstriyel tarihini canlı şekilde sunan bir açık hava müzesi. 1820’lerden 1950’lere uzanan dönemleri temsil eden mahallelerde, dönem kıyafetleri giymiş görevlilerle ziyaretçilere adeta zamanda yolculuk yaptırılıyor. Son olarak tamamlanan Remaking Beamish projesiyle müzeye 1950’ler kasabası eklendi; sinema, oyuncakçı, elektrik mağazası ve süt barı gibi alanlar yeniden inşa edildi.
Perth Museum: 700 Yıl Sonra Taşın Dönüşü
2024’te kapılarını açan Perth Museum, 27 milyon sterlinlik bir renovasyonun ardından tarihi bir dönüş yaptı. Müzenin en dikkat çekici parçası, Stone of Destiny adlı tarihi taş. Bu taş, İskoçya krallıklarının sembolü olarak biliniyor ve 1296’da İngiltere’ye götürülmesinden sonra ilk kez memleketi Perthshire’a geri döndü. Kral Charles III’ün taç giyme töreninde de kullanılan taş, şimdi müzede sergileniyor. Açıldığı ilk 100 gün içinde 100 binden fazla ziyaretçiye ulaşan müze, “yerelden evrensele” tarih anlatımıyla öne çıkıyor.
Golden Thread Gallery: Çağdaş Sanatın Kalbi Belfast’ta Atıyor
Golden Thread Gallery, Kuzey İrlanda’nın öncü çağdaş sanat galerisi. 2024’te bir yıllık kapanış sürecinden sonra, Belfast Gaz Şirketi’nin eski showroom binasında hizmete yeniden başladı. İki geniş galeri alanı, projeksiyon odası ve ülkenin ilk görsel sanatlar araştırma kütüphanesiyle dikkat çeken kurum; Claire Morgan, Graham Fagen, Charlotte Bosanquet gibi sanatçılara ev sahipliği yaptı. Bölgedeki çağdaş sanat üretiminin merkezi olma yolunda ilerliyor.
Compton Verney: Sanat ve Doğa İç İçe
Warwickshire’daki Compton Verney, 18. yüzyıldan kalma bir malikanede konumlanan etkileyici bir sanat galerisi. Altı dünya çapında koleksiyona ev sahipliği yapan kurum, 2024’te açılan heykel parkıyla adından söz ettirdi. Parkta Louise Bourgeois’un ünlü örümcek heykeli, Sarah Lucas ve Larry Achiampong gibi çağdaş sanatçıların eserleri yer alıyor. 120 dönümlük Capability Brown tasarımı peyzaj içinde yer alan müze, sanatla doğayı bir araya getiriyor.
Chapter: Cardiff’in Sanat Üssü
Galler’in başkenti Cardiff’teki Chapter, çok disiplinli bir sanat kompleksi. Galeriler, sinemalar, tiyatro salonları, sanatçı atölyeleri ve bir topluluk bahçesi içeren merkez, sanat üretimini destekleyen sosyal bir ortam sunuyor. Yeni başlattığı sanatçı programıyla, ücretsiz stüdyo alanı sağlayarak yerel ve uluslararası sanatçıların üretimlerine katkı sağlıyor. Sanatı daha erişilebilir ve kapsayıcı kılma hedefiyle öne çıkıyor.
Ödül Jürisi Ve Geçmiş Kazananlar
2025 jürisinde; sanatçı Rana Begum, komedyen Phil Wang, Tate’in araştırma direktörü David Dibosa ve Museum Wales CEO’su Jane Richardson yer alıyor. Ödül geçmişte hem büyük kurumlara hem de küçük müzelere verildi. V&A Müzesi, William Morris Gallery ve Young V&A gibi isimler geçmişin kazananları arasında.
