Almanya’nın F-35 savaş uçaklarında ‘kill switch’ olabileceği yönündeki endişeleri gündeme oturdu. Uzmanlar, ABD’nin Avrupa’ya sattığı silahları uzaktan devre dışı bırakıp bırakamayacağını değerlendiriyor.
F-35’lerde ‘Kill Switch’ Endişesi
Alman yetkililer, ABD yapımı F-35 savaş uçaklarının yazılım üzerinden uzaktan kontrol edilebileceği endişesini dile getirdi. ABD’nin, kriz anlarında uçakları devre dışı bırakabilecek bir mekanizmaya sahip olduğu iddia edilirken, Almanya’nın bu konuda resmi bir teyit almadığı bildirildi.
Almanya, 2022 yılında 35 adet F-35A Lightning II savaş uçağı satın almak için Lockheed Martin ile milyarlarca euroluk bir anlaşma imzalamıştı. Bundeswehr (Almanya Silahlı Kuvvetleri), geçtiğimiz yıl 8 adet daha F-35 satın alarak filosunu genişletti.
Ancak Alman savunma şirketi Hendsolt’un iletişim müdürü Joachim Schranzhofer, Bild gazetesine yaptığı açıklamada, F-35’lere yerleştirilen bir “kill switch” iddiasının sadece bir söylenti olmadığını ve ABD’nin yazılım erişimi engelleyerek uçakları devre dışı bırakabileceğini öne sürdü.
Münih Güvenlik Konferansı’nın eski başkanı Wolfgang Ischinger ve CDU üyesi Ingo Gädechens de bu endişelere katıldıklarını belirtti.
ABD Savunma Bakanlığı: “F-35’lerde Kill Switch Yok”
ABD Savunma Bakanlığı ve F-35 üreticisi Lockheed Martin, iddiaları kesin bir dille reddetti.
Şirket, İsviçre medyasında yer alan benzer iddialara karşı yaptığı açıklamada, “F-35 savaş uçaklarının elektronik sistemlerine dışarıdan müdahale edilerek bloke edilmesi mümkün değil” ifadesini kullandı.
Lockheed Martin ayrıca, F-35 savaş uçaklarının, güncellemeler olmadan da çalışabildiğini ve herhangi bir ülkenin ABD’nin izni olmadan bu uçakları bağımsız olarak kullanabileceğini belirtti.
Avrupa’daki F-35 Kullanımı ve ABD Bağımlılığı
ABD, F-35’leri Avrupa’daki NATO müttefiklerine satarken, uçakların bakımı ve yazılım güncellemelerinin ABD kontrolünde kalmasını sağlıyor.
Bugün Avrupa’da Belçika, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, İtalya, Hollanda, Norveç, Polonya ve İsviçre gibi ülkelerin hava kuvvetleri F-35 kullanıyor.
Ancak ABD’nin yazılım güncellemelerini kontrol etmesi ve bu sistemlerin ABD uydu navigasyonu ile çalışması, Avrupalı ülkelerin F-35’ler konusunda tam bağımsız olmadığını gösteriyor.
Uzman Görüşü: ABD Silahları Devre Dışı Bırakabilir mi?
Avrupa Güvenlik ve Savunma Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Mark Cazalet, bir “kill switch” mekanizmasının kesin olarak var olup olmadığına dair somut kanıt bulunmadığını belirtiyor. Ancak, ABD’nin F-35’leri devre dışı bırakmak için farklı yöntemlere sahip olabileceğini söylüyor.
“ABD’nin böyle bir sistem kullanıp kullanmadığını bilmiyoruz. Ancak silahları devre dışı bırakmak için bir ‘kill switch’e’ ihtiyacı yok. Washington, mühimmat ve yedek parça sevkiyatlarını durdurarak veya yazılım güncellemelerini askıya alarak aynı etkiyi yaratabilir.”
Cazalet, bunun daha önce de yaşandığını belirterek, İsviçre’nin Ukrayna’ya 35 mm mühimmat ihracatını durdurduğunda Gepard uçaksavarlarının kullanımının geciktiğini hatırlattı.
Sonuç olarak, ABD’nin doğrudan bir “kill switch” mekanizmasına sahip olduğu kanıtlanmış olmasa da, yazılım güncellemeleri ve lojistik destek konusundaki kontrolü sayesinde müttefiklerinin silah sistemlerini etkili bir şekilde yönetebileceği belirtiliyor.
