Elon Musk’ın sahibi olduğu X (eski adıyla Twitter) platformunun, paylaşımları doğrulamak amacıyla yapay zekâ destekli bilgi notları sistemine geçme kararı, komplo teorilerinin yaygınlaşabileceği yönünde ciddi endişelere yol açtı. Eski Birleşik Krallık teknoloji bakanı Damian Collins, bu kararı sert şekilde eleştirerek, “Haberleri botlara düzenletiyorlar” ifadelerini kullandı.
İnsan Yerine Yapay Zekâ: Karar Kullanıcının Oyuna Bağlı
X platformu, bundan böyle tartışmalı içeriklerin altına eklenen “topluluk notları”nı oluşturmak için büyük dil modellerini (LLM) kullanacak. AI tarafından yazılan bu notlar, farklı görüşlere sahip kullanıcılar tarafından onaylandığı takdirde yayına alınacak. Daha önce bu görev yalnızca insan gönüllüler tarafından yerine getiriliyordu.
X’in Ürün Başkan Yardımcısı Keith Coleman, yeni sistemin detaylarını şöyle açıkladı:
“Bu pilot uygulamayı, AI’nın insanlara yardımcı olduğu, nihai kararın yine insanlar tarafından verildiği bir yapı olarak tasarladık. Hem kaliteyi hem de güveni artırabileceğine inanıyoruz.”
X, sistemin geliştirilmesi sürecinde MIT, Harvard, Stanford ve Washington Üniversitesi’nden akademisyenlerle iş birliği yaptığını da duyurdu.
“Güvenlik Yerine Manipülasyon Gelebilir”
Ancak Damian Collins, bu uygulamanın suistimale açık olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:
“Bu sistem, insanların neyi göreceği ve neye güveneceği konusunda endüstriyel ölçekte manipülasyona kapı aralıyor.”
Yaklaşık 600 milyon kullanıcısı bulunan X’in, haber doğrulama süreçlerini büyük ölçüde otomatikleştirmesi, platformun geleceği açısından tartışma yaratıyor.
Google ve Meta da İnsan Doğrulayıcıları Geri Çekiyor
X’in bu kararı, teknoloji devlerinin insan doğrulayıcıları sistem dışına itmesinin son örneği oldu. Google, geçen ay kullanıcı ve uzman kuruluşlar tarafından oluşturulan factcheck (doğrulama) içeriklerinin artık arama sonuçlarında öncelikli olmayacağını açıkladı. Meta ise Ocak ayında ABD’deki platformlarından insan doğrulayıcıları tamamen kaldıracağını, bunun yerine kendi “topluluk notları” sistemini kullanacağını duyurmuştu.
AI Notları: Daha Hızlı Ama Daha Riskli
X’in yayımladığı bilimsel çalışmada, yapay zekâ tarafından oluşturulan bilgi notlarının, insanlara göre:
- Daha hızlı hazırlanabildiği,
- Daha az çabayla üretilebildiği,
- Ve potansiyel olarak yüksek kalite sunabileceği belirtildi.
Ancak birçok uzman bu konuda temkinli. Full Fact adlı İngiliz doğrulama kuruluşunun yapay zekâ başkanı Andy Dudfield, yeni sistemin insan denetçileri üzerindeki yükü artırabileceğini ve AI’nın hazırladığı notların tamamen insan süzgecinden geçmeden yayınlanabileceğini söyledi.
Yapay Zekâ Gerçekliği Çarpıtabilir mi?
Alan Turing Enstitüsü’nden Samuel Stockwell, yapay zekânın büyük hacimli içerikleri işlemekte başarılı olduğunu ancak hâlâ ciddi bir sorunla karşı karşıya olduğumuzu vurguladı:
“Yapay zekâ sohbet botları, çoğu zaman ikna edici ama yanlış cevaplar üretebiliyor. Bağlamı anlayamadan iddialı şekilde yanıt vermesi, dezenformasyonun daha hızlı yayılmasına neden olabilir.”
Kullanıcılar İnsan Notlarına Daha Çok Güveniyor
Araştırmalara göre, insanlar insan eliyle yazılmış bilgi notlarını, AI ya da sistem işaretlemelerine göre çok daha güvenilir buluyor. 2024 ABD başkanlık seçimleri öncesinde X üzerinde yapılan bir analiz, yanlış bilgi içeren paylaşımların %75’ine doğrulama notu eklenmediğini ortaya koydu.
Bu yanlış içerikler arasında, Demokratların yasa dışı seçmen ithal ettiği ya da 2020 seçimlerinin çalındığı gibi iddialar yer alıyordu. Bu içerikler toplamda 2 milyardan fazla görüntülendi.
