ABD’de sosyal medya ve siyaset ekseninde yeni bir tartışma gündeme oturdu. Gavin Newsom, popüler video paylaşım platformu TikTok’un, Başkan Donald Trump’ı eleştiren içerikleri kasıtlı olarak bastırdığını öne sürdü. California Valisi, bu iddiaların ardından TikTok’un içerik denetleme uygulamalarına yönelik resmi bir inceleme başlattığını duyurdu.
Newsom’un açıklaması, platformun Çin merkezli sahibi ByteDance’in kısa süre önce TikTok’un ABD operasyonlarını kapsayan yeni bir ortaklık anlaşmasını tamamladığını açıklamasının hemen ardından geldi. Bu zamanlama, tartışmanın siyasi boyutunu daha da derinleştirdi.
California Adalet Bakanlığı Devrede
Valilik ofisinden yapılan açıklamada, TikTok’un Trump karşıtı içeriklere yönelik baskılama uyguladığına dair raporlar alındığı ve bazı örneklerin bağımsız olarak doğrulandığı ifade edildi. Açıklamada, California Adalet Bakanlığı’nın söz konusu uygulamaların eyalet yasalarını ihlal edip etmediğini araştırması istendi.
Newsom’un ofisi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, “TikTok’un Trump’la bağlantılı bir iş grubuna satılmasının ardından, Başkan Trump’ı eleştiren içeriklerin bastırıldığına dair doğrulanmış örneklerle karşılaştık” ifadelerini kullandı. Ancak hangi içeriklerin ya da hesapların etkilendiğine dair ayrıntı verilmedi.
TikTok: “Sorun Teknik Arızadan Kaynaklandı”
TikTok cephesi ise suçlamaları reddetti. ABD’deki TikTok ortak girişimini temsil eden yetkililer, yaşanan sorunların bir veri merkezi elektrik kesintisinden kaynaklandığını savundu. Yapılan açıklamada, ağda yaşanan bu kesintinin zincirleme bir sistem arızasına yol açtığı ve bazı içeriklerin bu nedenle gecikmeli yayımlandığı belirtildi.
Yetkililer, kullanıcıların içerik yüklerken hatalar, yavaşlama ya da zaman aşımı sorunlarıyla karşılaşmış olabileceğini kabul etti. Ancak bu durumun siyasi içeriklere yönelik kasıtlı bir müdahale olarak sunulmasının “yanıltıcı” olacağı vurgulandı. TikTok, sistemlerin büyük ölçüde toparlandığını ve teknik sorunların giderilmeye devam ettiğini açıkladı.
Kullanıcılar ve Akademisyenlerden Dikkat Çeken Tepkiler
Newsom’un çıkışı, TikTok kullanıcılarının platformda yaşadıklarını dile getirmesiyle daha da görünür hale geldi. Birçok kullanıcı, Trump yönetiminin göç politikalarına yönelik eleştirel içeriklerinin incelemeye alındığını ya da geç yayımlandığını iddia etti.
Georgetown Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörlerinden Steve Vladeck, federal göç yetkililerinin yargıç izni olmadan evlere girebileceğine dair iddiaları ele alan videosunun “inceleme altında” olarak işaretlendiğini söyledi. Colorado Üniversitesi’nden teknoloji etiği uzmanı Casey Fiesler ise CNN’e yaptığı açıklamada, TikTok’un yeni sahiplik yapısına yönelik güvensizliğin şaşırtıcı olmadığını belirtti. Fiesler, Minneapolis’teki göç baskınlarına atıfta bulunan videolarını yüklerken sorun yaşadığını da aktardı.
TikTok Anlaşması ve Siyasi Arka Plan
Tartışmanın arka planında, TikTok’un ABD’de yasaklanmasını önlemek için yapılan kritik anlaşma bulunuyor. ByteDance, TikTok USDS Joint Venture LLC adlı yeni bir yapı kurarak ABD kullanıcı verilerinin, uygulamanın ve algoritmaların güvenliğini sağladığını açıkladı. Bu yapı kapsamında, ortak girişimin yüzde 80,1’inin Amerikalı ve küresel yatırımcılara, yüzde 19,9’unun ise ByteDance’e ait olacağı belirtildi.
Anlaşmanın üç ana yatırımcısı arasında teknoloji devi Oracle, özel sermaye şirketi Silver Lake ve Abu Dabi merkezli yatırım fonu MGX yer alıyor. Her birinin yüzde 15’er paya sahip olacağı açıklandı. ABD ve Çin hükümetlerinin de bu anlaşmaya onay verdiği bildirildi.
Newsom ve Trump Arasındaki Gerilim
Demokrat Partili Gavin Newsom ile Cumhuriyetçi Donald Trump arasındaki siyasi gerilim uzun süredir biliniyor. Newsom’un bu iddiaları gündeme getirmesi, yaklaşan seçim atmosferinde teknoloji platformlarının siyasi etkisi tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Trump’ın TikTok’la olan ilişkisi de bu tartışmanın önemli bir parçası. Kendi TikTok hesabında 16 milyondan fazla takipçisi bulunan Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda uygulamanın 2024 seçimlerinde kendisine önemli katkı sağladığını dile getirmişti. Bu nedenle platformun tarafsızlığına ilişkin iddialar, yalnızca teknoloji değil, doğrudan demokrasi ve ifade özgürlüğü başlıklarını da ilgilendiriyor.
İnceleme Süreci Yakından İzlenecek
California’da başlatılan incelemenin, TikTok’un içerik denetleme politikaları açısından emsal teşkil edebileceği belirtiliyor. Eğer eyalet yasalarının ihlal edildiği tespit edilirse, platform ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir. Öte yandan TikTok, yaşanan sorunların teknik boyutunu öne çıkararak siyasi bir sansür uygulamadığı konusunda ısrarcı.
Tüm bu gelişmeler, sosyal medya platformlarının sahiplik yapıları, algoritmik kararları ve siyasi içeriklerle ilişkisi konusunda daha sert düzenlemelerin gündeme gelebileceğine işaret ediyor.
