Skype’ın kurucularından Ahti Heinla, şimdi de lojistik dünyasını değiştirmeye hazırlanıyor. Heinla’nın liderliğini yaptığı Starship Technologies, otonom teslimat robotlarıyla küçük kasabalarda bile insan gücünden daha uygun maliyetle teslimat yapmayı hedefliyor.
Robotlar Artık Sokaklarda
Dünya genelinde büyük şehirler, hızlı teslimat sistemlerine alıştı. Ancak bir robotun kapıya kadar gelmesi hâlâ birçok kişi için şaşırtıcı bir manzara. Ahti Heinla’ya göre bu görüntü artık sıradan hale gelecek.
Heinla, Londra’da verdiği röportajda “Her şey çözülmüş durumda. Sadece zaman meselesi. Bu mutlaka olacak” dedi.
Bugün Manchester, Leeds, Cambridge ve Milton Keynes gibi İngiltere şehirlerinde, ayrıca Finlandiya ve Estonya’da, Starship robotları gıda ve market teslimatı yapıyor. Hatta robotlar, 10 Downing Street bahçesinde düzenlenen bir davette ve ünlü Amerikan dizisi The Bear’da da boy gösterdi.
Şirket, şu ana kadar 8 milyon teslimat gerçekleştirdi ve yalnızca 200 çalışanıyla bu rakama ulaştı. Ancak hedef çok daha büyük.
Skype’tan Mars’a, Mars’tan Marketlere
Ahti Heinla, 2000’li yılların başında Kazaa ve ardından Skype yazılımını geliştirerek teknoloji dünyasında büyük servet kazandı. Skype’ın 2005’te eBay’e 3,1 milyar dolara satılmasıyla birlikte Heinla, “artık parayla değil, etkiyle ilgilendiğini” söylüyor.
“Artık para umurumda değil. Neden daha fazlasına ihtiyacım olsun ki? Benim için önemli olan teknolojiyle insan hayatına dokunmak,” diyor Heinla.
2014’te NASA’nın düzenlediği Mars keşif robotu yarışması için tasarladığı araç, bugün Starship’in şehir yollarında kullandığı teknolojinin temelini oluşturdu. Radarlardan ultrason sensörlerine kadar donatılan bu robotlar, deneyimle öğreniyor ve çevresel engelleri tanıyarak ilerliyor.
2018’de Milton Keynes’te başlatılan ilk ticari pilot proje, şirket için dönüm noktası oldu. Starship bugün, Bolt, Co-op ve Grubhub gibi markalarla ortaklık yapıyor.
Dünyanın En Büyük Otonom Filo Ağı
Starship’in filosu, bugün muhtemelen dünyanın en geniş otonom araç ağı konumunda. Ancak rekabet hızla büyüyor. ABD merkezli Serve Robotics, Nuro ve Suudi Arabistan destekli Noon gibi firmalar, aynı alanda çalışmalar yürütüyor.
Bunun yanında, drone teslimatı yapan Dublin merkezli Manna Aero, Amazon ve Google’ın Wing şirketi de havadan teslimatlarda öncülük ediyor.
Düzenlemeler En Büyük Engel
Starship, İngiltere’de her belediyeyle ayrı ayrı izin süreçleri yürütmek zorunda olduğu için yayılımda zorlanıyor. Finlandiya’da ise ulusal düzenlemeler sayesinde yılda 1 milyon teslimat yapılabiliyor.
Heinla, “İngiltere’de yatırım yapmaya hazırız, ancak yasal belirsizlik büyümemizi engelliyor. Finlandiya’daki kadar robotumuz olabilirdi,” diyerek düzenleme eksikliğine dikkat çekiyor.
“Robotlar İşleri Elimizden Almıyor”
Otonom sistemlerin iş gücünü tehdit ettiği yönündeki tartışmalara da Heinla net yanıt veriyor:
“Biz iş çalmıyoruz, aksine yeni işler yaratıyoruz. Talep artarken insanlar daha karmaşık görevlere yönelecek. Küçük işletmeler de robotlarla rekabet gücü kazanacak.”
Starship bugüne kadar 200 milyon euro yatırım topladı. Heinla, “Henüz tamamen kârlı değiliz ama nakit üretiyoruz. Kısa zamanda kâra geçeceğiz” diyor.
Robotların maliyeti ortalama 10 bin euronun altında, ancak uzun vadede insanlı teslimatlardan daha ucuz hale geliyor. Heinla’ya göre gelecekte bu teknoloji kaçınılmaz olacak:
“Yakında her teslimat şirketi buna ihtiyaç duyacak. Çünkü insanla yapmak çok daha pahalı kalacak.”
Geleceğin Teslimatı Otonom Olacak
Uzmanlara göre, Starship’in başarısı yalnızca lojistik değil, şehir planlaması, istihdam ve çevre politikalarını da etkileyecek. Robotların yaygınlaşmasıyla karbon salımı azalırken, kırsal alanlarda bile teslimat ağı genişleyecek.
Heinla, bu dönüşümün yalnızca teknolojik değil, insani bir değişim olduğunu savunuyor:
“Bu sadece robot meselesi değil. Bu, insanlara zamanı geri vermekle ilgili.”
