Paris’in simgelerinden biri olan Notre Dame Katedrali, bu kez mimarisi ya da restorasyon çalışmalarıyla değil, altında sakladığı tarihi mirasla gündemde. 2019 yılında yaşanan yıkıcı yangının ardından yeniden ayağa kaldırılan dünyaca ünlü katedralin çevresinde yürütülen arkeolojik çalışmalar, uzmanların bile heyecanını artıran keşiflere sahne oluyor.
Fransız medyasının “yüzyılın kazısı” olarak tanımladığı çalışma kapsamında arkeologlar, Notre Dame’ın ön avlusunun metrelerce altına inerek Paris’in yaklaşık 2 bin yıllık geçmişine ulaşmaya çalışıyor. Her yeni katmanda farklı bir döneme ait izlerle karşılaşan ekipler, Roma İmparatorluğu döneminden Orta Çağ’a kadar uzanan çok katmanlı bir tarihin kapılarını aralıyor.
Notre Dame’ın Altında Başka Bir Paris Bulundu
Yüzeyde binlerce turist katedrali ziyaret etmek için sıraya girerken, yerin yaklaşık dört metre altında tamamen farklı bir dünya ortaya çıkıyor.
Uzmanlar, bugünkü Paris’in altında yüzyıllar boyunca üst üste inşa edilmiş farklı yerleşim katmanlarının bulunduğunu belirtiyor. Kazılar ilerledikçe Roma dönemine ait yapı kalıntıları, günlük yaşam eşyaları ve tarihi eserler gün yüzüne çıkarılıyor.
Arkeologlar, çalışmanın yalnızca Notre Dame’ın geçmişini değil, aynı zamanda Paris’in kuruluş sürecini anlamak açısından da büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Paris Arkeoloji Birimi’nde görev yapan uzmanlar, bu büyüklükte ve bu kadar merkezi bir noktada gerçekleştirilen kazının son derece nadir bir fırsat olduğunu ifade ediyor.
Roma Dönemine Ait İzler Ortaya Çıkıyor
Kazının en dikkat çekici bölümlerinden biri Roma dönemine ait bulgular oldu.
Araştırmacılar, dördüncü ve beşinci yüzyıllarda bölgede yoğun bir yerleşim bulunduğunu gösteren çok sayıda kalıntıya ulaştı. Özellikle Roma dönemine ait mahalle yapısının izleri uzmanların ilgisini çekiyor.
Bugüne kadar çıkarılan eserler arasında günlük yaşamda kullanılan kaplar, sürahiler, fincanlar ve çeşitli seramik parçaları yer alıyor. Ayrıca hayvan kemikleri ve ev yaşamına dair farklı izler de bulundu.
Her yeni keşif, Roma döneminde Paris’in nasıl bir yerleşim merkezi olduğunu daha net ortaya koyuyor.
Gizemli İşaretler Uzmanları Şaşırttı
Kazıda bulunan bazı eserler yalnızca tarihi değil, gizemli yönleriyle de dikkat çekiyor.
Özellikle ortaçağ dönemine ait olduğu belirlenen bazı çömlek parçalarının iç yüzeylerinde işlenmiş semboller ve işaretler bulundu. Ancak uzmanlar bu işaretlerin anlamını henüz çözebilmiş değil.
Araştırmacılar, söz konusu sembollerin ticari kayıtlar, dini işaretler ya da dönemin günlük yaşamına ilişkin farklı mesajlar taşıyabileceğini değerlendiriyor.
Şimdilik kesin bir sonuca ulaşılamasa da keşif, tarihçiler ve arkeologlar arasında büyük merak uyandırmış durumda.
İmparator Konstantin’in Yüzünü Taşıyan Sikke Bulundu
Kazı alanında ortaya çıkarılan en dikkat çekici eserlerden biri de Roma İmparatoru Konstantin dönemine ait sikke oldu.
Dördüncü yüzyıla tarihlendirilen para, dönemin ekonomik ve siyasi yapısına dair önemli bilgiler sunabilecek potansiyele sahip.
Uzmanlar, bu tür eserlerin bölgedeki Roma etkisinin boyutlarını daha iyi anlamaya yardımcı olduğunu belirtiyor.
Buluntuların detaylı incelemeleri sürerken yeni eserlerin ortaya çıkması da bekleniyor.
Orta Çağ Paris’inin İzleri De Gün Yüzünde
Kazı çalışmaları yalnızca Roma dönemine odaklanmıyor.
Arkeologlar, Notre Dame’ın temellerine yakın bölgelerde Orta Çağ’a ait yaşam alanlarının kalıntılarına da ulaştı. Yapılan incelemelerde katedralin inşa edilmeye başlandığı 1163 yılı öncesinde bölgede yoğun yerleşim bulunduğu tespit edildi.
Araştırmalar, meydanın geçmişte evlerle çevrili olduğunu ve burada yaşayan insanların mahzenler, depolar ve üretim alanları kullandığını gösteriyor.
Bunun yanı sıra Merovenj ve Karolenj dönemlerine ait tahıl fırınları da keşfedildi. Bu bulgular, Paris’in farklı dönemlerde nasıl geliştiğini ortaya koyan önemli ipuçları sunuyor.
2028’e Kadar Yeni Bir Meydan Oluşturulacak
Kazı çalışmaları tamamlandıktan sonra Notre Dame çevresinde kapsamlı bir düzenleme gerçekleştirilecek.
Projeye göre meydan daha yeşil ve ziyaretçi dostu bir yapıya kavuşturulacak. Yaklaşık 160 yeni ağacın dikilmesi planlanırken, yaz aylarında serinlik sağlayacak su sistemleri de kurulacak.
Böylece Notre Dame yalnızca tarihi ve dini önemiyle değil, modern şehir yaşamına katkı sağlayan yeni kamusal alanlarıyla da dikkat çekecek.
Ancak bugünlerde tüm gözler kazı alanında. Çünkü her kürek darbesi, Paris’in bilinmeyen geçmişinden yeni bir parçayı gün yüzüne çıkarıyor. Uzmanlara göre çalışmalar ilerledikçe Avrupa tarihine ilişkin bugüne kadar bilinmeyen pek çok detay da ortaya çıkabilir.
Kaynak: Gazete Oksijen
