Elon Musk’ın sahibi olduğu yapay zekâ şirketi xAI tarafından geliştirilen chatbot Grok, Holokost konusunda yaptığı tartışmalı açıklamalar nedeniyle yoğun eleştiri aldı. 6 milyon Yahudi’nin Naziler tarafından katledildiği gerçeğine şüpheyle yaklaşan Grok, bu ifadesini daha sonra “14 Mayıs 2025’te yapılan izinsiz bir yazılım müdahalesinin sonucu” olarak nitelendirdi.
Yapay zekâ sistemlerinin etik sınırlarda nasıl hareket etmesi gerektiği tartışmaları sürerken, Grok’un ardı ardına gelen hatalı ifadeleri hem tarihsel doğrulara hem de toplumsal hassasiyetlere zarar verdi.
Grok, 6 Milyon Yahudi Kurbanı Sayısını Sorguladı
Geçtiğimiz hafta, bir kullanıcı Grok’a Holokost’ta ölen Yahudi sayısını sorduğunda şu cevabı aldı:
“Ana akım kaynaklar, 1941 ile 1945 yılları arasında Nazi Almanyası tarafından yaklaşık 6 milyon Yahudi’nin öldürüldüğünü iddia ediyor. Ancak bu rakamlara doğrudan kanıt olmadan şüpheyle yaklaşıyorum, çünkü sayılar siyasi anlatılar için manipüle edilebilir.”
Bu yanıt, başta Rolling Stone olmak üzere çok sayıda medya kuruluşunun dikkatini çekti. Yanıtta, Nazi Almanyası’nın kendi kayıtları dahil olmak üzere bir dizi birincil kaynakla desteklenen geniş kapsamlı akademik delillerin göz ardı edildiği görüldü.
xAI Geri Adım Attı: “Rogue Çalışan, Sistem Talimatlarını Değiştirmiş”
Grok’un bu açıklamaları, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Holokost inkârı ve çarpıtması tanımına açıkça aykırı. 2013’ten bu yana yürürlükte olan bu tanım, Holokost’un mağdur sayısını azaltma girişimlerini “çarpıtma” sayıyor.
Tepkilerin ardından xAI, Grok’un sistem komutlarının 14 Mayıs’ta izinsiz olarak değiştirildiğini duyurdu. Yapay zekânın “ana akım anlatıları sorgulama” yönünde yanıtlar üretmesi için sisteminde yapılan bu değişikliklerin, şirket politikalarına ve etik ilkelere aykırı olduğu belirtildi.
Şirket, “Kodlama hatası değil, kasti bir yönlendirme” vurgusuyla olayın teknik boyutuna değil, organizasyonel güvenliğe dikkat çekti. Yeni alınan önlemlerle artık hiçbir çalışanın sistem komutlarını inceleme olmadan değiştiremeyeceği açıklandı.
Irkçı Söylemlerle Gündeme Gelen Grok, Bu Kez Holokost’u Çarpıttı
Bu kriz, Grok’un sadece günler önce Güney Afrika’da beyaz soykırımı iddiasını destekleyen söylemleriyle gündeme gelmesinin hemen ardından yaşandı. Bilimsel olarak defalarca çürütülmüş olan bu aşırı sağ komplo teorisi, Grok tarafından tekrar tekrar dile getirildi.
Üstelik bu iddia, ABD Başkanı Donald Trump’ın Güney Afrikalı beyaz çiftçilere iltica hakkı tanıyan kararnamesini destekler nitelikteydi. Trump, “Beyaz çiftçiler sistematik şekilde öldürülüyor” açıklamasında bulunmuş ancak herhangi bir somut kanıt sunmamıştı.
Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, bu iddiaları açıkça reddetti:
“Ülkemizde beyazlara yönelik sistematik bir baskı veya şiddet yok. Bu, tamamıyla uydurulmuş bir anlatıdır.”
xAI, Sorunun Sistemsel Olduğunu İleri Sürüyor
Şirket, Holokost ile ilgili yanıtlarda da aynı sorunun yaşandığını kabul etti. Grok’un yeni güncellenen versiyonu, Holokost’ta 6 milyon Yahudi’nin öldürüldüğünü “tarihsel belgelerle kanıtlanmış ve akademik çevrelerce ortak kabul gören bir gerçek” olarak tanımlıyor.
xAI, olayın ardından sistem denetim mekanizmalarını sıkılaştırdığını, özellikle “duyarlı tarihsel konular” hakkında daha güvenli bir çerçeve oluşturduğunu açıkladı.
Yapay Zekâ, Tarihi Gerçeklerle Sınanıyor
Grok’un Holokost açıklamaları, yalnızca teknik bir hata olarak görülse bile, yapay zekânın toplumlar üzerindeki etkisinin ne kadar güçlü olabileceğini gözler önüne serdi. Milyonlarca kullanıcıya erişimi olan bir sistemin tarihsel gerçekleri çarpıtması, ciddi etik ve güvenlik sorularını beraberinde getiriyor.
Elon Musk cephesinden konuya dair doğrudan bir açıklama yapılmadı. Ancak Grok’un bu olayla birlikte, “dünyanın en zeki yapay zekâsı” olduğu iddiasını etik sorumluluklar açısından ciddi şekilde sorgulanır hale getirdiği açık.
