Granada depremi sonrasında Granada Üniversitesi bünyesinde bu sismik olguyu inceleyen enstitü, deprem öncesinde, sarsıntı sırasında ve sonrasında uygulanması gereken temel güvenlik adımlarını paylaştı. Doğu Betikleri’nin merkezi kesimindeki Granada havzası, sismik yoğunluğun yüksek olduğu bölgeler arasında gösteriliyor.
Uzmanlara göre hazırlık yapmak, deprem anında doğaçlama kararlar vermenin önüne geçebilir. Evlerde ilk yardım çantası, fener, radyo ve yedek pil bulundurulması; elektrik gibi temel hizmetlerin nereden kapatılacağının önceden öğrenilmesi öneriliyor. Duvara sabitlenmemiş ağır eşyaların da sarsıntı sırasında tehlike oluşturabileceği belirtiliyor.
Deprem Sırasında Evde ve Dışarıda Ne Yapılmalı?
Granada Üniversitesi uzmanları, sarsıntı başladığında sakin kalınması gerektiğini vurguluyor. İstatistiksel olarak depremlerin yaşamı tehdit edecek büyüklüğe ulaşmadığı ifade edilirken, bina giriş ve çıkışlarında yaşanan panik kaynaklı kazalara dikkat çekiliyor. Bu nedenle sarsıntı sona ermeden bulunduğunuz yerden ayrılmamanız gerekiyor.
Kapalı mekânlarda başı korumak öncelikli olmalı. Sarsıntı güçlüyse masa veya sandalye gibi eşyaların altına sığınılması, camlardan, duvarlardan ve düşerek yaralanmaya yol açabilecek nesnelerden uzak durulması tavsiye ediliyor.
Dışarıda bulunanların binalardan uzaklaşması ve yapılara girmemesi gerekiyor. Artçı sarsıntı ihtimaline karşı hasar görmüş binalardan uzak durulmalı. Araç kullananlar ise trafik koşullarının izin verdiği bir yerde durmalı ve sarsıntı bitene kadar aracın içinde kalmalı. Kıyıya yakın bölgelerde bulunanların yüksek ve uzak bir noktaya geçerek yetkililerin mesajlarını takip etmesi öneriliyor; tsunami uyarısı yapılabileceği belirtiliyor.
Deprem Sonrası Bina Kontrolü Nasıl Yapılmalı?
Binadan çıkmak daha güvenliyse asansör yerine merdiven kullanılmalı. Yapıdaki çatlaklar dikkatle incelenmeli. Üç milimetreden geniş, çapraz veya basamaklı çatlaklar binanın risk taşıdığını gösterebilir. Böyle bir yapıya girilmemesi ya da bina içinde bulunuluyorsa sakin biçimde terk edilmesi gerekiyor.
Güvenli bir noktaya geçtikten sonra binanın dik durup durmadığı, komşu yapılara göre eğilip eğilmediği, önündeki kaldırımın ve yakındaki aydınlatma direklerinin durumu değerlendirilmelidir. Cephedeki çatlaklar da kontrol edilmeli. Bir ila üç milimetre genişliğindeki çapraz çatlaklar daha tehlikeli kabul edilirken, bir milimetreden küçük çatlaklarda hasarın genellikle sınırlı olduğu aktarılıyor.
Acil olmayan telefon görüşmelerinden kaçınılması, hatların gerçekten yardıma ihtiyaç duyan kişiler için açık kalması açısından önem taşıyor. Enkaz altında biri duyulursa ağzını ve burnunu kapatması, mümkünse yakındaki bir nesneye vurarak yerini belli etmesi söylenmeli. Ağır yaralı fakat enkaz altında olmayan kişiler ise acil yardım ekipleri gelene kadar hareket ettirilmemeli.
