Sinemanın teknik sınırlarını zorlayan yapımlarıyla tanınan Christopher Nolan, kariyerinin en iddialı projelerinden biri olarak gösterilen The Odyssey için yaklaşık 40 yıldır zihninde taşıdığı bir hayali gerçeğe dönüştürdü. Ünlü yönetmen, henüz 16 yaşındayken filmlerin neden baştan sona IMAX kameralarla çekilmediğini sorguladığını, 56 yaşına yaklaşırken ise bunu başarabilecek teknolojiye ve deneyime ulaştığını açıkladı.
- The Odyssey Tamamen IMAX Kameralarla Çekildi
- 180 Kilogramlık Kameralar İçin Özel Düzenekler Kuruldu
- Dijital Efektler Yerine Gerçek Dünya Tercih Edildi
- Christopher Nolan Sahneleri Önceden Sınırlandırmak İstemedi
- Gece Sahneleri İçin Yeni Bir Işık Sistemi Üretildi
- Sinema Teknolojisi İle Eski Yöntemler Aynı Filmde Buluştu
Homeros’un ölümsüz destanını beyaz perdeye taşıyan The Odyssey, yalnızca hikâyesi ve oyuncu kadrosuyla değil, sıra dışı yapım süreciyle de sinema dünyasında büyük bir merak uyandırıyor. Christopher Nolan ve uzun süredir birlikte çalıştığı görüntü yönetmeni Hoyte Van Hoytema, dijital kolaylıklara ağırlık vermek yerine gerçek mekânları, fiziksel dekorları, analog filmi ve kamera önünde hazırlanan efektleri tercih etti.
Okyanuslardan çöllere, büyük savaş alanlarından gece çekimlerine kadar uzanan yapım süreci, neredeyse her sahneyi ayrı bir mühendislik problemine dönüştürdü. Ancak ekip, karşılaştığı teknik zorlukları bir engel olarak değerlendirmek yerine filmin görsel dünyasını güçlendiren yaratıcı fırsatlara çevirdi.
The Odyssey Tamamen IMAX Kameralarla Çekildi
Christopher Nolan, yaklaşık 20 yıldır filmlerinde IMAX teknolojisinden yararlanıyor. Yönetmen, bu özel formatı ilk dönemlerde yalnızca büyük aksiyon sahnelerinde kullanırken zaman içerisinde daha sakin, yakın plan ve diyalog ağırlıklı bölümlere de taşımaya başladı. Bununla birlikte, kameraların çalışırken çıkardığı yüksek ses uzun yıllar boyunca önemli bir sorun oluşturdu.
Hoyte Van Hoytema, geleneksel IMAX kameraların çim biçme makinesini ya da dizel motoru andıran yoğun bir gürültü çıkardığını ifade etti. Dolayısıyla diyalogların doğrudan kaydedildiği sahnelerde kameraları oyunculara yaklaştırmak son derece güç hale geliyordu.
Christopher Nolan, Oppenheimer’ın çekimlerinin ardından IMAX ekibiyle iletişime geçerek yeni filmi için daha sessiz çalışabilecek bir kamera sistemi geliştirilmesini istedi. Yönetmen, projenin ayrıntılarını o dönemde paylaşamasa da baştan sona IMAX kameralarla çekilmesi gereken bir film üzerinde çalıştığını belirtti.
Bu talebin ardından kameranın çevresini kapatarak gürültüyü azaltan özel bir ses yalıtım sistemi geliştirildi. “Blimp” adı verilen yapı, çekimler sırasında kameradan yayılan sesi büyük ölçüde engelledi. Ancak sistemi yeterince sessiz hale getirmek için kullanılan malzemeler, ekipmanın ağırlığını ve boyutunu önemli ölçüde artırdı. Yapımdan yaklaşık bir yıl önce üç farklı prototip hazırlandı ve çekimlerden önce kapsamlı testler gerçekleştirildi.
180 Kilogramlık Kameralar İçin Özel Düzenekler Kuruldu
Yeni ses yalıtım sistemi kameranın daha sessiz çalışmasını sağlasa da beraberinde ciddi bir ağırlık problemi getirdi. Bazı sahnelerde kullanılan kamera ve koruyucu sistemin toplam ağırlığı yaklaşık 180 kilograma ulaştı. Bu nedenle geleneksel kamera hareketlerini uygulamak neredeyse imkânsız hale geldi.
Çekim ekibi, özellikle diyalog ağırlıklı sahnelerde zincirli vinçlerden özel tripodlara kadar çok sayıda mekanik düzenek kullandı. Kameralar kimi zaman dik tepelerin üzerine taşındı, bazı çekimlerde ise helikopterlere bağlanan uzun halatlar yardımıyla ulaşılması zor noktalara götürüldü.
Bunun yanı sıra, The Odyssey çekimleri sırasında kameraya tek seferde yalnızca üç dakikalık film yüklenebiliyordu. Her üç dakikanın ardından çekimin durdurulması, filmin değiştirilmesi ve sahnenin yeniden başlatılması gerekiyordu. Bu durum, özellikle oyuncuların yoğun duygular yaşadığı bölümlerde sahnenin atmosferini korumayı zorlaştırdı.
Buna karşın kamera ekibi, zaman içerisinde son derece hızlı ve sessiz çalışan bir düzen geliştirdi. Birinci kamera asistanı Keith Davis, kameraya yeniden film yükleme süresini iki dakikanın altına indirmeyi başardı. Oysa Christopher Nolan, 2007 yılında IMAX kameralarla ilk kez çalışmaya başladığında aynı işlemin yaklaşık 25 dakika sürdüğünün kendilerine söylendiğini aktardı.
Dijital Efektler Yerine Gerçek Dünya Tercih Edildi
Christopher Nolan sinemasının en belirgin özelliklerinden biri, kamera önünde fiziksel olarak gerçekleştirilebilecek sahnelerde bilgisayar destekli görüntülere mümkün olduğunca az başvurulması. The Odyssey de bu yaklaşımın şimdiye kadarki en kapsamlı örneklerinden biri oldu.
Filmde gerçek tekneler, açık denizler, fiziksel dekorlar, perspektif yanılsamaları ve geleneksel sinema teknikleri bir arada kullanıldı. Christopher Nolan’a göre gerçek bir okyanusta, gerçek bir teknenin üzerinde çekim yapmak yalnızca oyuncuların performansını güçlendirmiyor. Aynı zamanda görüntünün ışık, renk ve doku bakımından daha tutarlı görünmesini sağlıyor.
Yapım sürecinde fon resimleri, küçültülmüş nesneler ve yapay perspektif teknikleri gibi sinemanın ilk dönemlerinden bu yana kullanılan yöntemlere de başvuruldu. Örneğin, uzakta görünmesi gereken bazı yapılar daha küçük boyutlarda hazırlanarak kameranın perspektif algısı üzerinden gerçekçi bir derinlik oluşturuldu.
Hoyte Van Hoytema, analog çekimlerin korunmasının görüntü kalitesi açısından kritik önem taşıdığını vurguladı. Dijital bir efekt kullanılacağı zaman orijinal film negatifinin taranması, görüntünün dijital ortamda işlenmesi ve ardından yeniden filme aktarılması gerekiyor. Bu süreç sırasında çözünürlük kaybı yaşanabildiği için kamera önünde tamamlanan her ayrıntı, orijinal görüntü kalitesinin korunmasına katkıda bulunuyor.
Christopher Nolan Sahneleri Önceden Sınırlandırmak İstemedi
Büyük bütçeli yapımlarda ayrıntılı hikâye panoları ve katı çekim planları hazırlanması yaygın bir yöntem olsa da Christopher Nolan, yıllar içerisinde bu tür hazırlıkları azaltmaya başladığını söyledi.
Ünlü yönetmen, yalnızca karmaşık aksiyon sahneleri veya teknik koordinasyon gerektiren bölümler için hikâye panoları hazırlıyor. Bunun dışındaki sahnelerde ise mekânın, hava koşullarının ve oyuncuların enerjisinin çekimin yönünü belirlemesine izin veriyor.
Özellikle açık denizde gerçekleştirilen çekimlerde her ayrıntıyı önceden planlamak mümkün olmadı. Rüzgârın yönü, dalgaların yüksekliği, gelgitler ve ışığın değişimi her gün farklı görüntüler ortaya çıkardı. Yapım ekibinde deniz koşullarını takip eden uzmanlar ve özel bir hava durumu sorumlusu bulunmasına rağmen doğanın nasıl davranacağı hiçbir zaman tamamen öngörülemedi.
Hoyte Van Hoytema, bu belirsizliğin filmin en önemli avantajlarından birine dönüştüğünü ifade etti. Görüntü yönetmenine göre gerçek bir mekânın enerjisi, aylar öncesinden bir ofiste hazırlanan çizimlerle eksiksiz biçimde aktarılamaz. Dolayısıyla ekip, çekim alanına ulaştığında havayı, oyuncuların ruh halini ve mekândaki doğal gelişmeleri değerlendirerek sahneleri yeniden şekillendirdi.
Gece Sahneleri İçin Yeni Bir Işık Sistemi Üretildi
The Odyssey için geliştirilen en dikkat çekici yeniliklerden biri de “Pyrohedron” adı verilen özel ışıklandırma sistemi oldu. Filmin gece sahnelerinin yaklaşık yüzde 95’i, yapım ekibi tarafından geliştirilen bu ışıklarla aydınlatıldı.
Hoyte Van Hoytema, büyük savaş sahnelerinde yaygın biçimde kullanılan yapay ay ışığının görüntüde mekanik ve gerçek dışı durduğunu düşünüyordu. Bu nedenle ilk aşamada bütün gece sahnelerini gerçek ateşle aydınlatmayı planladı. Ancak yeterli ışığı elde etmek için çok sayıda ateş yakılması gerekiyordu. Üstelik her ateş noktası için özel efekt çalışanlarının ve yangın güvenliği ekiplerinin hazır bulunması zorunluydu.
Bunun üzerine gerçek alevlerin titreşimini taklit eden taşınabilir LED paneller geliştirildi. Yaklaşık 1,2 metre uzunluğundaki bin panel, dekorların arasına, ağaçların yakınına ve çekim alanının görünmeyen bölümlerine yerleştirildi.
Paneller için fırtınalı ve sakin hava koşullarına uygun farklı titreşim ayarları hazırlandı. Işıklar çalıştırıldığında yaklaşık bir buçuk kilometre uzaklıktan bile gerçek ateşin çevreye yaydığı parıltıya benzeyen bir görüntü elde edilebildi.
Böylece oyuncular boş bir stüdyoda yapay ışıkların karşısında performans sergilemek yerine, gerçekten ateşle aydınlatılmış hissi veren bir dünyanın içerisinde hareket etti. Christopher Nolan da filmin temel yaklaşımını, önce inandırıcı bir dünya kurmak ve ardından oyuncuların bu dünyanın içinde yaşamasına izin vermek şeklinde tanımladı.
Sinema Teknolojisi İle Eski Yöntemler Aynı Filmde Buluştu
The Odyssey, ileri teknolojiyle sinemanın yüz yılı aşan geleneksel yöntemlerini aynı görsel dünya içerisinde bir araya getiriyor. Bir tarafta daha sessiz çalışabilmesi için özel olarak geliştirilen dev IMAX kameralar bulunurken diğer tarafta fon resimleri, fiziksel dekorlar, gerçek tekneler ve perspektif oyunları kullanılıyor.
Bu yaklaşım, Christopher Nolan ve Hoyte Van Hoytema ikilisinin yalnızca mevcut teknolojilerden yararlanmakla yetinmediğini gösteriyor. İkili, ihtiyaç duydukları teknik araç bulunmadığında yeni bir sistem geliştirmekten ve sinema tarihinin eski yöntemlerini yeniden yorumlamaktan çekinmiyor.
Henüz 16 yaşındayken filmlerin neden bütünüyle IMAX formatında çekilmediğini sorgulayan Christopher Nolan, yaklaşık 40 yıl sonra bu hayalini The Odyssey ile gerçekleştirmiş durumda. Üstelik yönetmen bunu yalnızca daha büyük ve kaliteli görüntüler elde etmek için yapmadı. Asıl hedef, izleyiciyi Homeros’un destansı dünyasının merkezine yerleştirmek ve sinema salonunda daha önce deneyimlenmemiş ölçekte bir atmosfer oluşturmak.
Kaynak: NYT
