Bilim insanları, yıldırım çarpmasının bazı tropikal ağaç türlerine zarar vermek bir yana, yaşam sürelerini uzattığını keşfetti. ABD’deki Cary Ekosistem Çalışmaları Enstitüsü’nden araştırmacıların incelediği Dipteryx oleifera türü, yıldırımlar sayesinde çevresindeki ağaçlara kıyasla daha uzun ömürlü ve sağlıklı kalabiliyor.
Yıldırım, Dipteryx oleifera için risk değil, fırsat
Hakemli dergi New Phytologist’te yayımlanan çalışmaya göre, Panama’daki Barro Colorado Doğa Anıtı’nda yıldırım çarpan 93 ağaçtan %56’sı ölürken, hiçbiri Dipteryx oleifera türüne ait değildi. Üstelik bu ağaçların tamamı çarpmadan hafif hasarla kurtuldu ve sonraki yıllarda sağlıkları daha da iyileşti. Araştırmacılar, yıldırımların bu ağaçlarda büyümeyi engelleyen parazit sarmaşıkları da yok ederek fayda sağladığını ortaya koydu.
Yıldırımlar üreme şansını da artırıyor
Bilim insanları, yıldırım çarpmalarının Dipteryx oleifera’nın üreme potansiyelini %1400, yani 14 kat artırdığını tespit etti. Ayrıca yıldırım sayesinde, bu ağaçların üst kısmında güneş ışığını engelleyen parazit sarmaşıkların oranında %78’lik bir azalma gözlendi. Yıldırım çarpmalarının yok ettiği komşu ağaçlar, Dipteryx oleifera için yaşam alanını daha da genişletiyor.
Doğal bir paratoner gibi davranıyor
Araştırma ekibi, bu türün yapısal özelliklerinin yıldırım çekmeye uygun olduğuna dikkat çekiyor. Uzun boyu ve geniş yaprak örtüsü sayesinde Dipteryx oleifera, yıldırımları adeta kendine çeken doğal bir paratoner işlevi görüyor. Araştırmaya göre, bu türün yaşam süresi boyunca ortalama 5 kez yıldırım çarpmasına maruz kalması muhtemel.
Evrimsel bir avantaj olabilir
Araştırmanın baş yazarı Dr. Evan Gora, “Bir Dipteryx oleifera ağacına yıldırım çarpması, çarpmamasından daha iyi,” diyerek sonuçların şaşırtıcı olduğunu belirtti. Kanada’daki British Columbia Üniversitesi’nden Allan Carroll ise araştırmayı, “Bitki evrimine dair önemli bir katkı” olarak değerlendirdi.
