Anayasa Mahkemesi’nin (AYM), “terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek” hükmünü düzenleyen TCK 220/6 maddesini iptal etmesinin ardından, Türkiye genelinde yüzlerce hükümlünün cezaevinden tahliyesi başladı. Şu ana kadar 700 kişinin infazı durduruldu, yargılamaların yenilenmesiyle birlikte beraat kararlarının önü açıldı.
4500 Dava Etkilendi, 700 Hükümlü Tahliye Edildi
Sözcü gazetesinin haberine göre, AYM’nin 5 Kasım 2024’te aldığı kararın 9 Ocak 2025’te Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından başlayan süreçte infaz durdurma kararları yayılıyor. Türkiye genelinde bu kapsamdaki dosya sayısı 4500’e ulaştı, şu ana kadar 700 kişi hakkında infaz durdurma kararı verildi.
Tahliye edilenler arasında Diyarbakır, Van, Hakkari, Mardin, Şırnak, Muş, Bingöl, Erzurum, Tunceli, Malatya ve Siirt gibi illerdeki Ağır Ceza Mahkemeleri’nin re’sen incelediği dosyalar bulunuyor.
Ceza Kararları Geri Alındı, Duruşmalar Ertelendi
Mahkemeler, infaz hâkimliklerine yazı yazarak söz konusu mahkûmiyet kararlarını geri aldı. Ardından dosyaları yeni esas numaralarıyla yeniden açarak, yargılamaların yenilenmesine karar verdi. Tüm dosyalara duruşma günleri verildi, bu duruşmaların Aralık 2025 ve Ocak 2026 tarihleri arasında gerçekleşeceği açıklandı.
Tutuklama kararları kaldırılan bu kişiler, AYM’nin suç olmaktan çıkardığı madde nedeniyle mahkemeden beraat kararı alma şansı elde etti.
TCK 220/6 Maddesi Neden İptal Edildi?
İptal edilen TCK 220. madde 6. fıkra, terör örgütü üyesi olmayan kişilerin yalnızca örgüt adına suç işledikleri gerekçesiyle, terör örgütü üyeliğinden yargılanmalarının önünü açıyordu. Bu madde, özellikle 2006-2016 yılları arasında faaliyette olan Özel Yetkili Ağır Ceza Mahkemeleri döneminde çok sayıda davada kullanıldı.
Toplumsal olaylara katılan, izinsiz gösteri düzenleyen veya polise direnen kişiler, bu maddeyle terör örgütü adına suç işledikleri gerekçesiyle 10 yıla kadar hapis cezası alabiliyordu.
AYM’ye Bireysel Başvurular Karar Sürecini Hızlandırdı
Yargıtay 9. Ceza Dairesi, yerel mahkemelerce verilen bu kararları yıllarca oy birliğiyle onadı. Ancak sanıkların birçoğu örgüt üyesi olmamalarına rağmen cezalandırıldıklarını belirterek, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu.
Başvurucular, örgüt üyeliği için gereken kod adı, hiyerarşik yapı dahilinde faaliyet gibi kriterleri taşımadıklarını, yalnızca gösterilere katıldıkları için örgüt üyesi kabul edildiklerini savundu. AYM, başvuruları değerlendirerek bu durumun hak ihlali olduğuna hükmetti.
Ceza Hukukunda Yeni Dönem
AYM’nin iptal kararı, 9 Ocak 2025’te yayımlanmasından 6 ay sonra, yani Temmuz 2025’te yürürlüğe girdi. Böylece “örgüt adına suç işlemek” fiili, bağımsız bir terör suç kategorisi olmaktan çıkarıldı.
Bu kararın etkisiyle, halen cezaevinde bulunan yüzlerce hükümlünün infazı durduruluyor, yargılamalar yeniden açılıyor ve beraat kararları bekleniyor. Bu durum, Türkiye ceza yargısında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
