Ortadoğu’da tırmanan İran-ABD gerilimi, küresel emtia piyasalarında beklenmedik bir kırılma yarattı. Özellikle alüminyum fiyatları, savaşın doğrudan etkisiyle son yılların en sert yükselişlerinden birini kaydetti.
Bununla birlikte enerji hatlarının ve ticaret yollarının merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, piyasalardaki dengenin hızla bozulmasına neden oldu. Bu gelişmelerle birlikte alüminyumun ton fiyatı 3.500 dolar seviyesini aşarak son 8 yılın en güçlü aylık artışını gerçekleştirdi.
Arz Zinciri Kilitlendi
Savaşın etkileri yalnızca fiyatlarla sınırlı kalmadı. Aynı zamanda küresel arz zinciri de ciddi bir baskı altına girdi.
Özellikle Hürmüz Boğazı’nın kapanması, ihracat kanallarını doğrudan etkiledi. Bununla birlikte bölgedeki üretim tesislerine yönelik saldırılar, üretim kapasitesinde ciddi kayıplara yol açtı.
Analistlere göre bu gelişmeler, piyasada kısa vadeli bir dalgalanmanın ötesinde daha derin bir yapısal sorun yaratabilir.
Dev Tesisler Hedefte
Bölgedeki en büyük üretim merkezlerinden bazıları saldırıların odağı haline geldi. Özellikle Aluminium Bahrain (Alba) ve Emirates Global Aluminium (EGA) tarafından işletilen tesislerin hedef alınması, piyasalardaki endişeyi artırdı.
Bununla birlikte EGA’nın Al-Taweelah tesisi, yaşanan hasar nedeniyle üretim açısından kritik bir risk taşıyor. Uzmanlara göre bu tesisin kontrolsüz şekilde durması, üretimde uzun süreli bir aksama anlamına gelebilir.
Üretimde Donma Riski Alarm Veriyor
Analistler, özellikle izabe süreçlerinde oluşabilecek teknik sorunlara dikkat çekiyor. Çünkü üretimin ani şekilde durması, tesislerdeki metalin katılaşmasına yol açabilir.
Bu durum yalnızca geçici bir aksama değil; aynı zamanda onarımı aylar hatta yıllar sürebilecek kalıcı hasarlar anlamına geliyor.
Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde, küresel alüminyum piyasasının dengesi tamamen değişebilir.
1,3 Milyon Tonluk Açık Bekleniyor
Uzmanlara göre mevcut kriz, piyasayı arz fazlasından dev bir açığa sürükleyebilir.
Yapılan değerlendirmelere göre, küresel piyasanın önümüzdeki dönemde 1,3 milyon tonluk arz açığı ile karşı karşıya kalması bekleniyor. Bu da fiyatların yalnızca kısa vadede değil; orta vadede de yüksek seyretmesine neden olabilir.
Diğer Metaller Gerilerken Alüminyum Ayrıştı
Mart ayı genelinde birçok sanayi metali düşüş eğilimi gösterdi. Özellikle bakır, çinko ve nikel, artan enerji maliyetleri ve küresel büyüme endişeleri nedeniyle değer kaybetti.
Ancak alüminyum, bu trendden tamamen ayrışarak yükselişini sürdürdü. Bu ayrışmanın temel nedeni ise alüminyum üretiminin büyük ölçüde kriz bölgesine bağlı olması olarak gösteriliyor.
Bununla birlikte güvenli liman olarak bilinen altın bile bu süreçte düşüş yaşarken, alüminyumun yükselişi dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
Fiyatlar Hız Kesmiyor
London Metal Exchange verilerine göre, üç ay vadeli alüminyum kontratları yüzde 3’ün üzerinde artışla 3.518 dolar seviyesine ulaştı.
Bu yükseliş, yalnızca anlık bir dalgalanma olarak değil; aynı zamanda küresel piyasalarda yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Özellikle savaşın seyrine bağlı olarak fiyatların daha da yukarı yönlü hareket edebileceği öngörülüyor.
Kaynak: Bloomberg
