üresel ölçekte doğal afetlerin ekonomik etkisi, 2025 yılında da dünya ekonomisinin en kırılgan başlıklarından biri olmaya devam etti. Aon tarafından yayımlanan 2025 Küresel Doğal Afetler Raporu, iklim kaynaklı risklerin hem ekonomik kayıplar hem de sigorta sektörü üzerindeki etkisini net biçimde ortaya koydu. Rapora göre, 2025 yılında doğal afetlerden kaynaklanan küresel ekonomik kayıplar 260 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu kayıpların 127 milyar dolarlık kısmı sigortalı olurken, küresel sigortalılık oranı yüzde 49 ile tarihi zirvesine ulaştı.
Şiddetli Fırtınalar En Maliyetli Sigorta Riski Haline Geldi
Raporda öne çıkan en dikkat çekici bulgulardan biri, şiddetli konvektif fırtınaların 21. yüzyılın en maliyetli sigorta riskleri arasına girmesi oldu. Özellikle sayıları giderek artan bu hava olaylarının, küresel kayıp dağılımını köklü biçimde değiştirdiği vurgulandı. Aon’un analizine göre, fırtınalar yalnızca ani hasarlara değil, aynı zamanda uzun vadeli altyapı, tarım ve sanayi üretimi üzerinde de ciddi baskılar oluşturuyor.
Bu tablo, kurumların ve kamu otoritelerinin fiziksel ve finansal dayanıklılık konularına daha fazla odaklanması gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Sigortalı Kayıplar Yüksek Seyrini Korudu
2025’te küresel ekonomik kayıplar, 2015’ten bu yana görülen en düşük seviyelerden biri olarak kayıtlara geçse de, sigortalanmış kayıplar 127 milyar dolar ile yüksek seyrini sürdürdü. Böylece sigorta ödemeleri, üst üste altıncı yıl 100 milyar dolar eşiğinin üzerinde gerçekleşmiş oldu.
Rapora göre, sigorta sektörünün küresel ekonomik kayıpların yarısına yakınını karşılaması, risk transfer mekanizmalarının giderek daha etkin kullanıldığını gösteriyor. Aynı zamanda koruma açığı olarak tanımlanan sigortasız kayıp oranı yüzde 51 ile tarihsel olarak en düşük seviyeye geriledi.
1 Milyar Doların Üzerinde Zarara Yol Açan 49 Afet
2025 yılı boyunca, ekonomik kaybı 1 milyar doların üzerinde olan 49 büyük doğal afet kayıtlara geçti. Bu sayı, uzun dönem ortalamalarına yakın seyrederken, 2024 yılına kıyasla daha düşük kaldı. Afetlerin coğrafi dağılımında ise ABD açık ara öne çıktı. Toplam 27 büyük olay ABD’de yaşanırken, bunların 21’i şiddetli konvektif fırtınalar kaynaklı oldu.
10 milyar doların üzerinde ekonomik kayba neden olan en büyük afetler arasında şunlar yer aldı:
- California’daki Palisades ve Eaton orman yangınları
- ABD’de mart ayı ortasında yaşanan geniş çaplı şiddetli fırtınalar
- Çin’deki mevsimsel sel felaketleri
- Myanmar’da meydana gelen yıkıcı deprem
- Karayipler’i etkileyen Melissa Kasırgası
Öte yandan rapor, EMEA bölgesinde 2020’den bu yana ilk kez bu ölçekte ekonomik kayıp yaratan bir afet yaşanmadığını da ortaya koydu.
2000’den Bu Yana 1,9 Milyon Can Kaybı
Raporda yer alan veriler, doğal afetlerin insani boyutunu da çarpıcı şekilde gözler önüne serdi. Sadece 2025 yılında dünya genelinde en az 42 bin kişi doğal afetler nedeniyle hayatını kaybetti. Bölgesel dağılım incelendiğinde:
- Yaklaşık 14 bin ölüm Asya’da
- 24 bin 500’den fazla ölüm Avrupa’da gerçekleşti
Avrupa’daki can kayıplarının neredeyse tamamı aşırı sıcak hava dalgaları kaynaklı oldu. 2000 yılından bu yana doğal afetlerin, dünya genelinde 1,9 milyondan fazla insanın yaşamını yitirmesine neden olduğu belirtildi. Bu dönemde en ölümcül afet türleri arasında deprem ve tsunamiler, sıcak hava dalgaları, tropikal siklonlar ve seller öne çıktı.
2025’in En Ölümcül Afeti Myanmar Depremi Oldu
Raporda, sıcak hava dalgaları hariç tutulduğunda 2025’in en ölümcül doğal afeti, Myanmar’da meydana gelen deprem olarak kaydedildi. Bu afette 5 bin 456 kişi hayatını kaybetti. Ayrıca 2025 yılının, kayıtlara geçen en sıcak üçüncü yıl olması, sıcaklık kaynaklı ölümleri daha da artırdı.
Sigorta Sektörüne Stratejik Rol Vurgusu
Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan Selda Oknas Tanbay, sigorta sektörünün doğal afetlere karşı yalnızca finansal değil, stratejik bir ortak rolü üstlendiğine dikkat çekti. Tanbay, afetlere karşı gerçek dayanıklılığın fiziksel önlemlerle sınırlı kalmaması, aynı zamanda finansal gücü ve veri temelli kararları kapsaması gerektiğini vurguladı.
Uzmanlara göre, artan afet riski karşısında sigorta, kamu kurumları ve özel sektör arasındaki iş birlikleri, önümüzdeki yıllarda çok daha kritik hale gelecek.
