ABD genelinde hızla artan veri merkezi yatırımları, yapay zekâ çağının gerektirdiği yüksek işlem gücünü karşılamak için inşa ediliyor. Ancak bu enerji devleri, bulundukları eyaletlerde elektrik talebini hızla yükseltiyor. Uzmanlara göre, bu artan talebin maliyeti sadece teknoloji devleriyle sınırlı kalmayabilir; hane halkı ve küçük işletmeler de bu yükü omuzlamak zorunda kalabilir.
Yeni Rapor: Enerji Maliyetleri Diğer Abonelere Yayılıyor
Enerji analiz firması Wood Mackenzie tarafından hazırlanan rapor, ABD’deki 20 büyük elektrik tüketicisini mercek altına aldı. Rapora göre, büyük kullanıcıların elektrik faturaları, altyapı maliyetlerini karşılamaya yetmiyor. Bu açık, ya diğer elektrik abonelerine yansıtılıyor ya da elektrik şirketlerinin kâr marjlarını eritiyor.
Wood Mackenzie küresel ağ araştırmaları başkanı Ben Hertz-Shargel, bu konuda uyarıda bulunarak şöyle diyor:
“Şirketler ya bu maliyeti diğer abonelere yaymak zorunda kalıyor ya da hissedarlar zarar ediyor. Her iki durumda da sistem kırılganlaşıyor.”
Elektrik Talebi Yapay Zekâyla Daha da Artacak
Veri merkezleri, yapay zekâ altyapılarını çalıştırmak ve sunucuları soğutmak için büyük miktarda elektrik harcıyor. Yeni merkezlerin açılmasıyla birlikte, önümüzdeki yıllarda ABD’nin bazı bölgelerinde elektrik talebinin %15 artması bekleniyor. Bu oran, onlarca yıl sabit seyreden talep eğrisi için çarpıcı bir kırılma anlamına geliyor.
Elektrik talebindeki bu artış yalnızca veri merkezlerinden kaynaklanmıyor. Aynı zamanda elektrikli araçlar, ısıtma-soğutma sistemleri ve yeni fabrika yatırımları da şebekeyi zorluyor. Üstelik yangınlar, fırtınalar ve aşırı hava olayları, şirketleri altyapılarını güçlendirmeye zorlarken milyarlarca dolarlık ek yatırım ihtiyacı doğuruyor.
ABD’de Elektrik Faturaları Son 5 Yılda 30 Dolar Arttı
ABD Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre, ABD’de ayda ortalama 1.000 kilovatsaat elektrik kullanan bir hanenin Şubat 2025 itibarıyla ödediği fatura 164 dolara ulaştı. Bu rakam, beş yıl öncesine göre 30 dolar daha fazla. Artışın en büyük nedenlerinden biri, altyapı yatırımlarının getirdiği maliyet baskısı.
Virginia, Veri Merkezi Başkenti Oldu
Virginia, ülkedeki en yoğun veri merkezi yatırımlarına ev sahipliği yapan eyalet. Buradaki elektrik tedarikçisi Dominion Energy, bu altyapıların maliyetini karşılamakta zorlanıyor. Wood Mackenzie’nin raporuna göre, şirket veri merkezlerinden elde ettiği gelirle yatırım harcamalarını karşılayamıyor.
Dominion, 1 Nisan’da eyalet düzenleyicilerine sunduğu öneride, yüksek tüketimli kullanıcıların daha fazla ödeme yapmasını talep etti. Ancak bu maliyet paylaşımı konusunda eyaletler arasında net bir standart bulunmuyor.
Her Eyalet Kendi Politikasıyla İlerliyor
Wood Mackenzie raporuna göre bazı eyaletlerde tüketiciler, şebekeden bağımsız enerji kaynaklarını tercih edebiliyor. Örneğin Teksas’ta, aboneler farklı enerji tedarikçileri arasında seçim yapabiliyor. Bu da veri merkezi yatırımlarından doğan şebeke masraflarının bireylere yansımasını azaltıyor.
Buna karşın diğer eyaletlerde altyapı masraflarının, toplu şekilde tüm abonelere yayılması riski hâlâ geçerli. Hertz-Shargel, bu maliyetlerin kamu hizmeti şirketlerinin bilançosundan çıkarılmadığı sürece, hane halkı ve küçük işletmelerin tam anlamıyla korunamayacağını belirtiyor.
Temiz Enerji Programları Çözüm Olabilir Mi?
Bazı eyaletlerde büyük elektrik kullanıcılarının doğrudan güneş ve rüzgâr enerjisi üreticilerinden elektrik satın almasını sağlayan programlar yürürlükte. Hertz-Shargel’e göre bu sistemler, veri merkezlerinin sebep olduğu altyapı maliyetlerinin diğer abonelere yüklenmesini önleyebilir.
Ancak tüm bu önlemlere rağmen, altyapı yatırımları ve elektrik tüketimindeki artış sürdükçe, yüksek tarifeler riski de canlılığını koruyor.
