ABD merkezli teknoloji şirketleri, Donald Trump’ın Körfez ülkelerine gerçekleştirdiği ticaret turuyla birlikte Ortadoğu’da devasa yapay zekâ anlaşmalarına imza attı. Suudi Arabistan ile yapılan toplam 600 milyar dolarlık ticaret taahhüdü, hem siyasi hem de teknolojik etkileri açısından küresel dikkatleri üzerine çekti.
Nvidia, “Blackwell” Çiplerini Suudi Arabistan’a Gönderiyor
Anlaşmaların en dikkat çeken ayağı, Nvidia tarafından Suudi Arabistan’a yüz binlerce adet yapay zekâ çipi satılması oldu. Reuters’ın aktardığına göre, ilk etapta 18 bin adet “Blackwell” serisi çip, Suudi Arabistan’ın kamu fonu tarafından desteklenen yeni yapay zekâ girişimi Humain şirketine teslim edilecek.
Bu gelişme, ABD’nin Çin’e karşı uyguladığı yapay zekâ çipi ambargolarının Ortadoğu ile yapılan iş birliklerinde nasıl stratejik fırsatlara dönüştürüldüğünü açıkça ortaya koyuyor. Nvidia’nın Çin’e satışları kısıtlanırken, Suudi Arabistan gibi müttefik ülkelerle güçlü iş birlikleri kurulması ABD’nin küresel yapay zekâ hakimiyetini pekiştirmeyi hedefliyor.
Cisco ve G42’dan Yapay Zekâ ve Siber Güvenlik Odaklı İş Birliği
Trump’ın ziyaretleri kapsamında açıklanan bir diğer önemli anlaşma ise Cisco ile Birleşik Arap Emirlikleri merkezli yapay zekâ şirketi G42 arasında imzalandı. Bu iş birliği, BİT altyapısı, siber güvenlik teknolojileri ve AI veri merkezleri alanlarında derinlemesine Ar-Ge faaliyetlerini kapsayacak. Cisco yetkilileri, anlaşmanın “iki ülkenin teknolojik sinerjisini artırmayı hedeflediğini” belirtti.
Trump’ın Perşembe günü BAE’ye gerçekleştireceği ziyaret sırasında bu iş birliğinin detaylarının daha kapsamlı şekilde duyurulması bekleniyor. Ayrıca, Trump yönetiminin, BAE’ye de Nvidia çiplerinin satışına onay vermeye hazırlandığı belirtiliyor.
Suudi Şirketi DataVolt’tan ABD’ye 20 Milyar Dolarlık Yatırım
İlişkiler sadece teknoloji ihracatına dayanmıyor; yatırım akışı çift yönlü gelişiyor. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, Suudi veri şirketi DataVolt, ABD’de yapay zekâ veri merkezleri ve enerji altyapısı yatırımları için 20 milyar dolar bütçe ayırdı.
Ayrıca Google, Oracle, Salesforce, Advanced Micro Devices (AMD) ve Uber gibi teknoloji devlerinin, her iki ülkede toplam 80 milyar dolarlık “dönüştürücü teknoloji” yatırımı planladıkları bildirildi. Ancak bu yatırımların spesifik alanları ve takvimleriyle ilgili detaylar henüz açıklanmadı.
Ortadoğu’nun Yeni Vizyonu: Petrolün Ötesinde Yapay Zekâ
Suudi Arabistan, son dönemde petrole dayalı ekonomisini çeşitlendirme amacıyla teknoloji ve yapay zekâ alanında büyük bir dönüşüm sürecine girmiş durumda. Veliaht Prens Muhammed bin Selman, bu hafta yaptığı açıklamayla, ülkedeki yapay zekâ projelerini yönetecek yeni oluşum Humain’in kurulduğunu duyurdu. Nvidia ile yapılan iş birliği sayesinde Suudi Arabistan, kendisini “AI, GPU bulut bilişim ve dijital dönüşüm merkezi” olarak konumlandırmak istiyor.
Çin’e Ambargo, Körfez’e Avantaj
Trump yönetiminin Çin’e karşı uyguladığı yarı iletken ve yapay zekâ donanımı ambargoları, bu ürünleri stratejik bir koz haline getirirken, Ortadoğu ülkeleriyle yapılan anlaşmaları daha anlamlı kılıyor. Özellikle Nvidia gibi firmaların Çin’e en yeni modelleri satması yasaklanırken, Suudi Arabistan ve BAE gibi müttefiklerle imzalanan anlaşmalar jeopolitik güç dengesini değiştirme potansiyeli taşıyor.
Buna rağmen, bazı Çin merkezli yapay zekâ şirketleri — örneğin DeepSeek — gelişmiş AI modelleri üretmeyi sürdürüyor ve ABD’nin çip ambargosunu dolaylı yollarla aşabildikleri iddia ediliyor.
